Euskal nekazaritza- eta abeltzaintza-eredua, iraunkortasun-eredua

Arantxa Tapia Ekonomiaren Garapen, Jasangarritasun eta Ingurumeneko sailburuak eta ENBA Gipuzkoa, ENBA Bizkaia, EHNE Gipuzkoa, EHNE Bizkaia, UAGA, Euskadiko Kontsumitzaileen Batasuna eta URKAIKO erakundeetako ordezkariek Euskadiko nekazaritza eta abeltzaintza sektorea defendatu dute, “Jasangarritasunaren eredu” delako eta haren familia-ereduak, makrogranjarik gabe, “Letra larriz idatzitako kalitatea” duelako nortasun-ikur gisa.

Tapiak eta ENBA Gipuzkoa, ENBA Bizkaia, EHNE Gipuzkoa, EHNE Bizkaia, UAGA, Unión de Consumidores de Euskadi eta URKAIKO erakundeetako ordezkariek bilera egin dute ostegun honetan Euskadiko abeltzaintza sektorearen egoera aztertzeko, eta, bileraren amaieran, nekazaritza eta abeltzaintza familiarraren aldeko adierazpen bat argitaratzea erabaki dute.

Tapiak argitaratu duen testuan gogorarazten denez, “Landa-eremuak Euskadiko lurraldearen % 80 baino gehiago dira”, eta, gainera, ” % 85 mendialdea da”.

“Horrek familia-nekazaritzaren eredu bat zehazten du, eskala txikikoa eta ertainekoa nahitaez”, defendatu du, eta, ondoren, hau gaineratu du: “Familia-nekazaritzak modu orekatuan eta errespetuz kudeatzen du lurraldea, eta gure nekazaritza-ondarearen aberastasuna kontserbatzeko eta hobetzeko, gure paisaia modelatzeko eta gure ingurune naturala zaintzeko ardura du”.

“Euskadi ez litzateke den bezalakoa izango familia-nekazaritzaren ereduagatik ez balitz”, nabarmendu du. Zentzu horretan, “Landa-ingurune bizi bat nahi badugu, nekazaritza eta abeltzaintzako eredu errentagarri eta erakargarri bat mantendu, garatu eta horren aldeko apustua egin behar dugu”, ohartarazi du.

Makroetxalderik ez Euskadin

Tapiak defendatu duenez, “Familia-nekazaritza aukera errentagarria eta erakargarria izan dadin, beharrezkoa da kontsumitzaileen konplizitatea, erosteko aukera fealizatzeko eta, horrela, familia-nekazaritzarekin, Euskadiko lehen sektorearekin eta iraunkortasunarekin dugun babesa eta konpromisoa adierazteko”.

Gainera, adierazi duenez, Euskadin ez dago makrogranjarik, “Ez delako gure eredua”, eta horrela, “Zaindu eta sustatu behar ditugun 15.487 ustiategi erroldatuta daude”. “Horietatik 11.249 abeltzaintza-ustiategiak dira, eta nekazaritzan modu profesionalean aritzen diren pertsonen kopurua (gutxienez errentaren % 25 nekazaritza-jardueratik dator) ia 5.000 da”.

Sailburuak “herri honek familia-nekazaritzaren alde egindako apustua” azpimarratu du, “Kalitatea, produktuaren trazabilitatea, ingurumenaren zaintza eta animalien ongizatea” premisetan oinarritu baita. “Gure eredua ordezkatzen dutenetik oso urrun dago egungo eztabaida sozial eta politikoan zalantzan jarri diren ustiategiak; eta Eusko Jaurlaritzak konpromisoa hartu du egiturazko defizitak gainditzen laguntzeko, abeltzaintzako ekoizpenak Euskadi barne-merkatura bideratzea “, adierazi du.

Bestalde, azpimarratu duenez, “Nekazaritza eta abeltzaintzako Euskadi eredu jasangarria da, nahiz eta kanpoko merkatuak Merkataritza Libreko Akordioen bidez egindako presioak baldintzatzen duen”. “La
Familia-nekazaritza jarduera jasangarria da, baina beharrezkoa da nekazaritza-politikez hornitzea, ekoizpen-fasean nekazaritza eta abeltzaintzako ustiategien autonomia handitzeko eta kanpoko inputekiko mendekotasuna gutxituz joateko “, adierazi du.

Era berean, gogorarazi du “familia-nekazaritza beharrezkoa” dela, eta nekazaritza eta abeltzaintzako ekoizpena “funtsezkoa” dela “herrialde batean elikaduraren erronkari eta krisi klimatikoari, lurraldearen egituraketari, iraunkortasun ekonomikoari eta biztanleriaren ongizateari erantzuteko”.

Testuinguru horretan, ezinbestekotzat jo du “pertsona berriak nekazaritza-jardueran sartzeko asmo handiko planak antolatzea, eta Eusko Jaurlaritzaren lehentasunetako bat da”. Tapiak adierazi duenez, “Euskal gizarte osoak konpromisoa du landa-ingurunearekin eta haren ekoizleekin”, eta “Euskadin lortutako ongizateak zerikusi handia du gure landa-ingurunearekin”.

Azkenik, azpimarratu duenez, “Familia-nekazaritzak ingurumena errespetatzen du” eta “tokiko produktuak, osasungarriak eta kalitatezkoak” eskaintzen ditu. Gainera, “Gure kultura gastronomikoa mantentzen laguntzen du”, gaineratu du.