Aingeru Epaltza: “Ezin zitekeen bestela izan”

Segur aski, Trantsizioaren oinordeko den sistema politikoaren porrot handienetako bat hizkuntza-aniztasuna bere gain ez hartzea da. Inork ez du hezi Espainia elebakarra beste hizkuntzen errespetuan eta ezagutzan

Eurovisioneko azken 40 urteetako partehartze espainiarretik Rodolfo Chikilicuatre eta bere Chiki Chiki bakarrik gogoratzen ditut, parodia kutrearen bidez lehiaketaren aurka egindako lehergailu basatia. Aurten jakin-mina piztu bazait, lehen aldiz, gaztelania ez den beste estatu batean hizkuntza koofizial batean gai batek Espainiako erresuma ordezka zezakeela izan da. Terra zen, Tanxugueiras galiziarrena, musika tradizional eta elektronikoaren fusio zaindua, berdintasunezko letrarekin, erritmo biziarekin eta eszenaratze zainduarekin, bizitzaren kontuekin, publikoaren nolabaiteko mesedea zuena. Gaur badakigu hori ez dela horrela izango. Slomo, in Miami made produktua, spanglishez kantatua, hipersexualizatua, mota bereko beste milaren klona, izango da RTVEk Turingo finalera bidaliko duena. Ezin bestela izan. Espainia Eurovisionera aurkeztu den 60 edizio baino gehiagotan Cervantesen hizkuntzan egin du, ingelesa tartekatu duen dozena erdi alditan izan ezik. Ez dirudi oso normala denik bertako biztanleen % 20k Estatuko hizkuntza ofiziala ez den beste ama-hizkuntza bat duen herrialde batean. Segur aski, Trantsizioaren oinordeko den sistema politikoaren porrot handienetako bat hizkuntza-aniztasuna bere gain ez hartzea da. Inork ez du hezi Espainia elebakarra beste hizkuntzen errespetuan eta ezagutzan. Kataluniako, Euskal Herriko eta Galiziako kultur errealitatea sistematikoki alboratua eta isildua da Estatuko komunikabide pribatu eta publiko handietan, eta ez dago ikasketa-planik. Gero gertatzen dena gertatzen da. Kataluniaren espainiartasunaz edo Euskal Herriko hegoaldeaz hitz egiten dute, baina ezer gutxi egin dute katalana eta euskalduna zezen larruko gainerako biztanleek berezko gisa senti dezaten. Maila geografiko txikiagoan, horixe da Nafarroan egin dutena eta egiten jarraitu nahi dute.