Euskal ekonomistak, energiaren prezioarekin kezkatuta

Euskal ekonomialari gehienek baikortasunez ikusten dute etorkizuna, baina urte erdi lehenago baino askoz gutxiago, energiaren prezioak lehen kezka bihurtu diren egoera batean, Ekonomisten Euskal Elkargoak afiliatuen artean egindako inkestatik ondorioztatzen denez.

Inkesta horren arabera, gehienek uste dute EAEko egoera ekonomikoak hobera egin duela azken sei hilabeteetan, eta etorkizunari begira, % 47k uste dute hobera egingo duela datorren urte erdian, baina ia laurdenek uste dute okerrera egingo duela. “Baikorrak dira, baina gutxiago, eta baikorren eta ezkorren arteko aldea hogei puntu murriztu da sei hilabetean”, adierazi zuen Mercedes Vallejo EHUko irakasleak, Iñaki Fernández de Gamboarekin batera aurkeztu baitzuen azterlana.

Konfiantzaren beherakada horren arrazoietako bat da atzo aurkeztutako inkesta azaroaren amaieran eta abenduaren hasieran egin zela, koronabirusaren seigarren olatuan, eta aurrekoa ekainean izan zela, “Txertoengatik baikortasun handia zegoenean”. Enpleguaren bilakaerari buruzko iritzia antzekoa da: erdiek uste dute langabezia murriztu egingo dela datozen sei hilabeteetan, nahiz eta jaitsiera txikia izango den. Hala ere, % 27k uste du langabetuak gora egingo duela, sei hilean behin egindako txosten baten arabera.

Zeroa tarteko puntua

Hornidura-krisia Oso baikortasun moderatua ekonomialarien konfiantza-adierazlean islatzen da, ehunetik ehunera bitartekoa, hau da, zeroa tarteko puntua da: 12,7an kokatu da, positiboa, nahiz eta iraganekoa baino txikiagoa izan.

Lehiakortasunari eragiten dioten faktoreei dagokienez, lehen aldiz nagusia energiaren prezioa da. Bigarrenik, nahiko urrun, soldata-kostuak eta I+G+B (ikerketa, garapena eta berrikuntza), hirugarrenik. Azken horrek hartu ohi du kezken lehen lekua, baina azken hilabeteetan energiaren prezioek gora egin dutenez, zerrendaburu izan da.

Inkesta honetan aurreko galdeketetan galdetzen ez ziren gaiak ere sartu dira, hala nola desoreka ekonomiko globalak, klima-aldaketa edo ekonomia. Lehenengo gaiari dagokionez, euskal ekonomialariek desorekak zuzentzeko aukeratu duten lehen aukera Europan produkzio-kateak birkokatzea izango litzateke, Asiarekiko mendekotasuna saihesteko eta, horrela, suminduen krisia zuzentzeko.

Ekonomia zilarrezkoa deritzonari dagokionez – Hirugarren adinekoen sektoreari zuzendua, gero eta ugariagoa –, motor berri gisa, negozio-aukera berriak irekitzen dituela uste dute, baina ez dute uste administrazio publikoak aukera horietara egokitutako zerbitzuak planifikatzen ari direnik, ezta prestakuntza-planak enplegu-aukera berri horietara egokitzen direnik ere.