Espainiako Gobernua BEZa igotzea eta erregaiei zerga berriak ezartzea aztertzen ari da

Maria Jesus Montero Ogasun eta Funtzio Publikoko ministroak zerga-sistemaren erreformari buruz adituen batzordeak prestatu duen Liburu Zuria jaso du ostegun honetan, baina baztertu egin du Gobernuak “berehala zerga-igoerarik egitea” egungo testuinguru ekonomikoan, pandemia oraindik ere berreskuratzen ari den honetan eta Ukrainako gerrarekin, eta txostena “epe ertain eta luzerako” kokatu du.

Monterok Ogasun Ministerioaren egoitzan jaso du liburu zuria, Jesus Ruiz-Huerta adituen batzordeko presidentearen eskutik, eta ziurtatu du Gobernuak zerga-sistemaren egiturazko erreforma bat pentsatu nahi duela, baina “epe ertainean”, eta egoera ekonomikora “egokitu” nahi duela.

Ildo horretan, Ogasun Ministerioak 700 orrialdeko dokumentua irakurtzeko eta letra bakoitza “zehatz-mehatz” aztertzeko behar den denbora hartuko duela adierazi zuen, eta behin hori eginda, Gobernuak beharrezkotzat jotzen dituen erreformak planteatuko dituela, “Parlamentuaren ahalik eta adostasun handiena” bilatuz.

“Orain guri dagokigu, Gobernuari berari, txostena arretaz aztertzea, xehetasunez ikustea, hurrengo hilabete eta urteetatik aurrera ahalik eta adostasun handiena izango duten proposamenak eginez joateko, sistema fiskal bidezkoago bat lortzeko eta aukera-berdintasuna ahalbidetzeko”, berretsi zuen ministroak.

Liburu Zurian planteatzen diren neurrien artean, dieselaren eta gasolinaren fiskalitatea berdintzea proposatzen da, “Ingurumen-arrazionaltasun” baten bidez eta energia-fiskalitateari buruzko Europako zuzentaraua betetzeko.

Adituek hidrokarburoen fiskalitatearen igoera orokorra ere defendatzen dute, nahiz eta ingurumenaren arloan planteatzen duten guztia ez den zergen igoera, baizik eta elektrizitatearen esparruko zerga-beherapenak ere sartzen dira.

Adituen arabera, Espainia Europako herrialdeen “oso azpitik” dago fiskalitate berdearen arloan, “Kutsatzen duenak ordaindu egiten du” printzipioaren pean. Horregatik, “Gehiago ez atzeratzea” gomendatzen dute, baina “gradualismoarekin” egin behar dela, eragindako kolektiboak konpentsatuz eta lehiakortasuna babestuz.

Zehazki, 118 ingurumen-proposamen planteatu dituzte, honako gai hauei buruzkoak: elektrifikazio iraunkorra, mugikortasuna, hondakinen tratamendua, ongarrien gaineko ezarpena edo uraren erabilera.

Adituen Batzordeak egindako zerga-sistemaren erreformarako Liburu Zuriak BEZaren arloko gomendio batzuk ere planteatzen ditu, hala nola bere onura fiskalen zati bat murriztea, eta PFEZn kenkari berriak sartzea proposatzen du 18 urtetik beherako seme-alabengatik edo soldata baxuengatik, eta, aldi berean, zerga horren tarifan “doikuntzen” aldeko apustua egiten du.

Hala adierazi du Jesus Ruiz-Huerta Adituen Batzordeko presidenteak prentsaurrekoan, eta argi utzi du dokumentua ez dela “erreforma fiskala”, baizik eta proposamen eta iradokizun multzo bat, gero Gobernuak erreforma horri ekin ahal izateko, baina “pixkanaka” eta denboran zehar “programazio arrazoitua” eginez. “Proposatzen duguna bezalako erreforma batek epe luzeak eskatzen ditu”, berretsi zuen.

BEZari dagokionez, Ruiz-Huertak azaldu zuen Espainiak EBko batez bestekoa baino gutxiago biltzen duela zerga horretan (tasa inplizitua Errumaniakoa eta Italiakoa baino handiagoa da soilik), eta, beraz, zerga horren onura fiskalak murriztea proposatu du, “Oso handiak” baitira.

Hala, tasa murriztuak eta supermurriztuak “berrikusteko eta murrizteko” prozesu bat proposatu zuen, baina erabaki horiek lehen mailako artikuluetan eragina izan dezaketen neurrian, adituek errenta txikienentzako konpentsazioak ezartzea planteatu dute. “Baina ez gaur inola ere egiteko, erabat bideraezina baita”, argitu zuen.

PFEZn, soldata baxuak dituzten langileentzako kenkari edo prestazio itzulgarri bat eta 18 urtetik beherako seme-alabengatiko beste kenkari bat onartzea proposatzen du dokumentuak, haur-pobrezia murrizteko, eta, aldi berean, PFEZren tarifan “doikuntzak” egitea proposatzen du. Zuzeneko zenbatespena orokortzearen aldeko apustua ere egiten da, eta horrek berekin dakar moduluen araberako zerga-ordainketarekin amaitzea.

Hala eta guztiz ere, adituek Gobernuari gomendatzen diote susperraldi ekonomikoa sendotzea Covid-19aren krisiak eta Ukrainako gatazkak markatutako testuinguruan erreformak martxan jarri aurretik, eta aplikazio “mailakatu” bat eskatu diote, programazio “arrazoitu” baten bidez.

Hala, adituek ohartarazi dute Ukrainako inbasioa eta Covid-19aren krisia “handicap” bat dela balizko susperraldirako, eta horrek eragina duela zergen aldetik. “Zailagoa da bizi dugun testuinguruan erreformak egitea”, ohartarazi du.

Gainera, lurralde-bektoreari arreta jartzeko gomendatu dute, Espainia nazioarteko esparruan integratzea eta Espainiako Estatuaren deszentralizazioak duen garrantzia kontuan hartuta.

Batzordeko presidenteak argi utzi nahi izan du txosten teknikoa dela eta adituak ez direla erreforma fiskala abian jartzearen “arduradunak”. “Guk ez dugu erreforma fiskalik egiten, garrantzitsuak iruditzen zaizkigun elementuak aztertzera gonbidatzen dugu”, azpimarratu du.