Europako soldatak iparramerikarrak baino gutxiago haziko dira

Europako eta AEBetako lan-merkatuen arteko aldeak nabariak eta ondo ezagunak dira. Baina orain horri gehitu behar zaio Covid-19aren pandemiak eragin oso desberdina izan duela, eta bi errealitateen artean ondorio desberdinak izan dituela.

Hala egiaztatu du Espainiako Bankuaren Espainiako ekonomiaren azken hiruhilekoko txostenean sartu berri den azterketa batek. Bertan, agerian geratu da bi merkatuek nola jokatu duten eta pandemiaren bi urteren ondoren nola suspertu diren ikusita, euroguneko herrialdeek – Aztertutako herrialdeek – Bi edo hiru urte (2022-2024) izan behar dituztela soldaten aldetik, Estatu Batuetan baino dezente apalagoak.

Dibergentzia horren arrazoi nagusia Espainiako Bankuko ekonomialariek dute, lan-merkatu estatubatuarraren lasaiera txikienean, europarren aldean. Horren arabera, 2021aren amaieran lanpostu hutsen eta langabezia-tasaren arteko ratioak goia jo zuen Estatu Batuetan – Pandemiaren hasierako mailak nabarmen gaindituz –, baina eurogunean ratio horrek 2019tik gertuko balioak zituen oraindik, krisiaren aurretik, azaldu dutenez.

Horrek esan nahi du Estatu Batuek lan-merkatu tentsionatuagoa dutela, eta analisi horrek okupazioaren bi egoeren arteko desadostasun berri horretarako hainbat arrazoi posible aurkitzen dituela.

Lehenengoa da Estatu Batuek Europar Batasunak baino eragin txikiagoa izan zutela pandemiaren hasieran, eta, gainera, susperraldia azkarragoa eta biziagoa izan dela, eta hori lan-indarrak behera egin duela, Europan ez bezala. Zehazki, 2021aren amaieran, Estatu Batuetako BPG pandemiaren aurreko mailatik % 3,2 gorago zegoen, eta eurogunekoa, berriz, osasun-krisiaren aurreko datua baino % 0,2 gorago. Baina suspertze hori egin zen AEBn pandemiaren aurretik erregistratutakoa baino ehuneko 0,7 puntu gutxiagoko jarduera-tasarekin, eta Batasunean 0,7 puntu handiagoa zen.

Hala, analisi horren egileek – Ángel Luis Gómez, Paula Nieto, Susana Párraga eta Carmen Sánchez Carretero – Aztertu dute bi merkatu horien lasaiera-mailak zenbateraino eragin duen haien soldatetan. Horretarako, egiaztatu dute 2021ean soldatapeko bakoitzeko ordainsaria % 6,1 hazi zela Estatu Batuetan, 2000-2019 aldian erregistratutako batez bestekoa (urteko % 2,7) baino hiru puntu gehiago. Alde hori askoz ere nabariagoa izan zen eurogunean, soldatapeko bakoitzeko ordainsaria % 4,3 igo baitzen iaz; aurreko bi hamarkadetan, berriz, urteko batez bestekoa % 2,1 izan zen.

Bilakaera horretatik abiatuta, Espainiako Bankuko ekonomialariek hiruhileko maiztasuneko eredu ekonometriko bat erabili dute, soldata-igoerak lan-merkatuko lasaiera-mailarekin eta lanaren inflazio- eta produktibitate-itxaropenekin lotzen dituena. Eredu horretatik abiatuta, kalkulatzen da diru-batasunaren merkatuko lasaiera handienak modu esanguratsuan lagundu zuela soldaten hazkundeari eusten 2021ean, AEBn gertatu ez bezala, azterketa honek adierazten duenez. Horrez gain, Europako Banku Zentralaren azken aurreikuspenak kontuan hartuz gero, 2022-2024 eperako euroguneko soldaten hazkunde moderatuagoa kalkulatzen da, Estatu Batuetakoa baino. Hala ere, egungo ziurgabetasun handia dela eta, kalkulu horiek bereziki saiatuak direla ondorioztatu dute.

Estatuko egoera

Oraingoz, 2022an Espainiako merkaturako argitaratu diren azterlan batzuek erakusten dute soldaten portaera azterketa honetan eurogunerako zenbatetsitako batez bestekoaren gainetik dagoela. Hala, adibidez, Mercerren Konpentsazio Osoari buruzko Azterlan Orokorrak aurreikusten du Espainian soldatak % 2,3 igoko direla aurten, iazko ekitaldian erregistratutakoa ( % 2) baino zertxobait gehiago.

Bestalde, Hays aholkularitza-enpresaren 2022ko lan-merkatuaren gidak aurreikusten duenez, enpresen % 62k langileen soldatak igoko ditu aurten, heren batek baino gehiagok ( % 36) izoztuta mantenduko ditu eta % 2k soilik murriztuko ditu. Igotzen dituztenen artean, % 31 % 2,5era iritsiko da; % 23, % 2,5 eta % 5 bitartean; eta % 8, % 5 edo gehiago.

Azterlan horren arabera, aurten ordainsariak gehien handituko dituen sektorea digitala da ( % 5), eta gehien murriztuko dituena logistika ( % -4).