Gizarte Segurantzari milioi bat baino gehiagoko iruzurra Bizkaian

Polizia Nazionaleko agenteek milioi bat eurotik gorako iruzurra egin diote Gizarte Segurantzari Bizkaian. Bi atxiloketa egin dira, eta bi ikertuta daude, Gizarte Segurantzaren aurkako ustezko hiru delitu eta exekuzioko hiru frustrazio-delitu egotzita.

Trametako batean energia berriztagarrien sektoreko enpresaburu bat zegoen, Gizarte Segurantzarekiko zorrak pilatzen zituena eta ordainketa saihesten zuena, enpresak eta pertsonak jarriz diru-bilketa oztopatzeko, Poliziaren Zuzendaritza Nagusiak ohar baten bidez jakinarazi duenez.

Ikerketak 2021eko azaroan hasi ziren, Gizarte Segurantzaren Diruzaintza Nagusiaren hainbat idazki-salaketa jaso ondoren. Horietan, Bizkaian kokatutako hainbat enpresatako administratzaileek Gizarte Segurantzarekiko ordainketa-betebeharrak saihesteko egindako jarduketa irregularren aurrean poliziaren jarduketa eskatzen zen.

Ikertutako sozietateetako enpresaburuek ez zituzten beren gizarte-aseguruak ordaintzen, ez eta langileenak ere; horrela, merkataritza-jardueraren irabazi-marjina handitzen zuten, eta, ondorioz, Gizarte Segurantzaren Diruzaintza Nagusiari kalte egiten zioten.

Enpresen eta haien administratzaileen ondare-azterketan egiaztatu zen kasu guztietan zorraren ordainketa saihestu eta Diruzaintzaren kobrantza-” bidezko asmoak “zapuztu nahi zirela, ikertutako sozietateen mozkinak eta ondasunak ezkutatzen zituzten enpresa-taldeak eta -oinordetzak sortuz.

Agenteek hamar pertsonaren delitu-partaidetza zehaztu ahal izan zuten (horietako batzuk gaur egun atzerrian daude), batez ere enpresetako izatezko administratzaileak, haien izen-mailegatzaileak edo tartean zeuden pertsonak, adostasunean agertzen ziren langileak, eta gizarte-segurantzaren aurkako delituak eta betearazpenaren frustrazioa egotzi zizkieten.

Energia berriztagarria sortzeko proiektuekin zerikusia duten bederatzi enpresari buruz egindako ikerketak agerian utzi du administratzaile berak zuzentzen eta kudeatzen zituela enpresa horiek guztiak, eta ingeniariak mantentzen dituela altan nagusiki, eta horiekin finantzaketa edo inbertitzaileak bilatzen aritu dela, beren enpresetako ingeniari horiek aurkezten zizkieten proiektuak garatzeko.

Bederatzi enpresako talde horrek duen kapital material bakarra ekipo informatiko profesional batzuk dira, eta bakoitzak milaka euroko kostu handia du, erosi egin ziren eta langileen aitorpenengatik ez ziren ordaindu.

Langile horietako gehienek ez zuten inoiz soldata kobratu, nahiz eta enpresan denbora luzez egon, eta, beraz, FOGASAra jo behar izan zuten, baina betiere administratzaileak aginduta soldata guztiak ordainduko zizkiola atzerritik dirua jaso bezain laster, eta promesa hori ez da inoiz gauzatu.

Ordainketak egin gabe

Langile batzuek adierazi zuten merkataritza-etxeen kudeatzailea ondarea ezkutatzeko maniobrak egiten ari zela, Gizarte Segurantzak edo edozein hartzekodunek bere zorrak ordain ez ditzan, eta hori hirugarren pertsonen izenean dauden banku-kontuen bidez egiten ari zela, edo dirua sozietate zordunetara bideratzen ari zela ezkutatuz, eta taldeko beste enpresa batzuek gezurrezko zerbitzuak ematen zituztela deklaratuz.

Poliziaren Zuzendaritza Nagusiaren arabera, administratzaile horrek zuzentzen eta kudeatzen ditu bere enpresak, gizarte-aseguruak hasiera-hasieratik jardueraren kostu gisa sartu gabe, “Eta horrek erakusten du ez dagoela ez inbertsiorik ez negozio-planik, eta, beraz, ez-ordaintzeak ezin direla bat etorri negozioen gerora sortutako edo aldi baterako krisi batekin, baizik eta aurrez pentsatutako negozio-eredu batekin, langileen gizarte-aseguruak ez ordaintzean oinarritzen dena”.

Behartutako ordainketak saihesteko sortutako enpresen sare horrek Gizarte Segurantzaren Diruzaintzari eragindako kalte ekonomiko osoa 463.233 eurokoa da.

Ikerketak ikusi duenez, pertsona berberek zuzendutako, kudeatutako eta administratutako eraikuntza-enpresak sortu dira bata bestearen atzetik. Enpresa horiek, langileen langile-kuotak ez ordaintzeagatik Gizarte Segurantzarekin zorrak sortzen dituztenean, baja ematen zitzaien, eta, ondoren, beste enpresa bat eratzen zuten, helburu sozial berarekin, enpresa-zuzendaritza bera, langile berberekin, enpresa batetik bestera igarotzen dira, eta, horrela, lan-merkatuan jarduten jarraitu ahal izango dute, enbargatu litezkeen hartzekodunak eta gerokoak saihesteko.