Erretiro-sariak desagertuko dira Gipuzkoan

Gipuzkoako Foru Aldundiko Gobernu Kontseiluak eta Donostiako Udaleko Tokiko Gobernu Batzordeak astearte honetan erabaki dute indarrik gabe uztea bi erakundeetako funtzionarioek orain arte jasotzen zituzten erretiro aurreratuagatiko primak, Auzitegi Gorenaren epai batek ezartzen duen bezala. Eider Mendoza foru bozeramaileak adierazi duenez, “Auzitegi honek behin eta berriz adierazi du toki administrazioen erretiro-primen legezko estaldurarik eta justifikaziorik eza. Hau da, legez kanpokoak direla ebatzi du, eta, beraz, auzitegien agindu hori betetzen ari gara. Donostiako Udalak, bere aldetik, ohar baten bidez jakinarazi du bere legezko zerbitzuek ondorioztatu dutela “Auzitegi Gorenaren epaia nahitaez bete beharrekoa dela”.

Auzitegi Goreneko Administrazioarekiko Auzien Salaren martxoaren 20ko epai batek irizpide hau ezarri zuen: erretiro-sariak ez dira gizarte-ekintzaren esparruan hartutako laguntza-neurriak, baizik eta Estatuko oinarrizko legeriak toki-erakundeetako funtzionarioentzat aurreikusitakoez bestelako ordainsariak. Beraz, epaiaren arabera, toki-erakundeetako funtzionarioen ordainsari-araubidea aldatzen da, eta ez dago legezko estaldurarik eta justifikaziorik. Irizpide hori errepikatu egin da Auzitegi Gorenaren martxoaren 14ko 347/2019 epaian, irailaren 29ko 1183/2021 epaian, martxoaren 16ko 344/2022 epaian eta apirilaren 5eko 421/2022 epaian.

Jabetzen gara etxeko langileengan eragiten duen inpaktuaz, ondoeza eragiten baitu, baina zintzoak eta zintzoak izan behar dugu. Ezin genuen besterik egin. Bere ondoezarekin berdindu genuen, baina ez genuen beste aukerarik», berretsi du Eider Mendozak, eta gaineratu du ezin dugula besterik egin. Epaia betetzera behartuta gaude, hala egin ezean prebarikazioa egingo genukeelako.

Mendozak azaldu duenez, orain arte borondatezko erretiro aurreratua hartzeko gizarte-aurreikuspeneko erregimenean ezarritako baldintzak betetzen zituzten Gipuzkoako Foru Aldundiko langileek prima bat jasotzeko eskubidea zuten. Prima hori hileko ordainsari-kopuru baten baliokidea zen, erretiroko legezko adinera iritsi arte geratzen zen hiruhilekoen kopuruaren arabera zehaztutakoa, 40.000 euro gehienez ere.

Astearte honetan bertan egin da Donostiako Udaleko Tokiko Gobernu Batzarra, eta erabaki bera hartu du. Aldez aurretik iragarri zen erretiro aurreratuko primak kenduko zirela, baina Eneko Goia alkateak bertan behera utzi zuen onarpen hori, Eudel Euskadiko Udalen Elkartearekin epaia aztertzeko bilera egin arte. Azkenik, gobernu-taldeak baliogabetzea erabaki du, epai bat kontuan hartuta: “Ezin da ondorioztatu erretiro aurreratuagatiko primek legezko estaldura dutenik”.

Gaineratu duenez, Donostiako Udaleko zerbitzu juridikoek ere aztertu dute epai hori, eta txostenean adierazi duenez, “Erretiro-primak ordainsari-izaerakoak dira; beraz, indarrean dagoen doktrinaren arabera, ez dute lege-estaldurarik”, eta, horren aurrean, “Kentzea gomendatzen du”.
Kontzentrazioa

Gobernu Kontseilua hasi baino minutu batzuk lehenago, Diputazioko 300 funtzionario inguru, eta Donostiako Udaleko langile publikoak, haserre agertu dira Foru Jauregiaren atarian. Aurreko astean ez bezala, funtzionarioek Donostiako Errotaburu auzoko Ogasunaren eraikineko solairu noblea hartu zutenean, oraingoan protesta istilurik gabe egin da.

Sindikatuak, neurriaren aurka

Batzordeak argudiatu du erabakia modu azkarrean hartu dela, eta deitoratu du Aldundiak ez diela aurkeztu erabakia hartzeko txosten juridikorik. Foro sektorialetan negoziazioak ezartzearen alde agertu da, gai horrek administrazio guztiei eragiten baitie. «Erantzun bateratua emateko eta aldaketak egiteko aukerak daude», adierazi dute batzordeko iturriek.

Hori dela eta, asteartero, Foru Gobernu Kontseilua biltzen denean, egingo dituzten mobilizazioei eustea erabaki dute, Foru Aldundiari eskatzeko bere aldarrikapenei kasu egin diezaien eta erretiro aurreratuko primen erretiratze hori birplantea dadin, Euskal Funtzio Publikoari buruzko Legearen 22. artikuluan jasota baitaude.

Erabakiaren berri izan ondoren, ELA sindikatuak salatu du hartutako erabakia “langileen lan-baldintzen murrizketa berri bat izateaz gain, eraso larria” dela “tokiko eta foru mailako euskal negoziazio esparruarentzat”.

Haren ustez, Aldundiak “ez du betetzen akordio arautzailean sinatutakoa”, eta horretarako “Auzitegi Gorenaren epai bat erabiltzen du, euskal eremuan negoziatzeko gaitasunarekin eta Estatuaren negoziazio kolektiboarekiko erabateko menpekotasunarekin amaitzea bilatzen duena”.

“Ezin konta ahala erakundek jarraitzen dute gaur egun primak ordaintzen. Borondate politikoa da adostutako hitzarmenak eta negoziaziorako euskal esparrua betetzen jarraitzea “, adierazi du sindikatuak.