Euskadik bi langile ditu pentsiodun bakoitzeko, eta ratio hori apenas mantentzen den aldaketarik gabe erregistroa dagoenetik, eta Estatuan dagoeneko desberdintasunak daude lurraldeen artean, Balearretako pentsiodun bakoitzeko hiru okupatuetatik Ourenseko parekotasunera aldatzen direnak.

Gizarte Segurantzaren datuen arabera, ekainaren amaieran Estatuan 20,09 milioi kotizatzaile zeuden okupatuta eta bederatzi milioi pentsiodun; beraz, mendekotasun-ratioa 2,2tik gorakoa da.

Tasa hori hamarren bat baino zertxobait gehiago igo da azken hamarkadan, baina etorkizunerako nabarmen murriztuko da, baby boom-aren belaunaldia (1950eko amaieratik 1970eko erdialdera jaiotakoak) erretiroa hartzen hasten denean.

Horrela, Erantzukizun Fiskaleko Agintaritza Independentearen (AIReF) proiekzioen arabera, belaunaldi horren erretiroak pentsiodunen kopurua 16 milioi pertsonara igoko du 2050ean.

Bestalde, NFNUren aurreikuspenek, lan egiteko adinean dauden biztanleei dagokienez, gaur egungoaren antzeko egoera erakusten dute (30 milioi), eta egoera hori okertu egiten da Estatistikako Institutu Nazionalaren (INE) edo Eurostaten proiekzioak kontuan hartzen badira, 2050ean 28 milioi langile inguru izango direla kalkulatzen baitute.

Edo, bestela esanda, 2050ean pentsiodun bakoitzeko bi langile kotizatzaile baino gutxiago egongo lirateke (1,87 NFNUren araberako kalkuluekin eta 1,75 INEren eta Eurostaten arabera).

Espainiako Bankuaren arabera, 2050ean pentsiodun bakoitzeko bi pertsona egongo dira lan egiteko adinean (ez dute zertan langileak izan), gaur egun dauden hiruren aldean, eta egoera horretan erabakigarria izango da gero eta bizi-itxaropen handiagoa eta jaiotza-tasa txikiagoa izatea.

Pentsio-sistemaren erreforma

Duela urtebete, Gobernuak pentsio-sistemaren erreforma bat hitzartu zuen gizarte-eragileekin, Toledoko Itunaren Parlamentu Batzordeak enkargatu ondoren, datozen hamarkadetan prestazioetan aurreikusitako gastuaren hazkundeari aurre egin ahal izateko.

Lehenengo zatian, Gobernuak belaunaldien arteko ekitate-mekanismo bat onartu zuen, bai eta erretiratzeko benetako adina luzatzeko pizgarriak eta zigorrak aldatzea ere, baina bigarren fase bat egiteke du – Negoziazioak uda ostean areagotuko dira –, eta pentsioaren kalkulu-aldian eta kotizazioaren gehieneko oinarrian jarriko dira.

Afiliatuen eta pentsiodunen arteko mendetasun-tasa % 2tik gora mantendu da erregistroak daudenetik (1990), baina 2007an % 3tik gertu kokatu zen, urte horretatik aurrera apalduz joan baita egungo egoerara arte.

Kotizatzaile gehienak erregimen orokorraren barruan daude (16,7 milioi); 3,3 milioi autonomo daude, 66.094 itsasoko erregimeneko langileak eta 997 ikatzekoak.

9.004.591 pentsiodun guztietatik, gehienek erretiro-pentsioak jasotzen dituzte (6,12 milioi pertsona), ondoren alarguntasuna (1,56 milioi), ezintasun iraunkorra (946.826), zurztasuna (325.213) eta senideen aldekoa (43.644).

Egilea Andoni Beitia