Gasaren krisiak arriskuan jartzen du negu honetan berogailu zentralaren fakturak hamar aldiz biderkatzea, eta horrek, argindarraren igoerari eta garbiketa- eta mantentze-kontratuen eguneratzeari gehituta, jabeen erkidegoak kuotak igotzera eta gastuak murriztera behartzen ditu. Erkidegoko kuotak % 20, 30 edo 40 igoko dira, eta diruzaintza oso bidezkoa duten erkidegoek benetako arazoak izango dituzte», adierazi zuen Noelia Morales Madrilgo Finka Administratzaileen Elkargoko hirugarren presidenteordeak. Horren arabera, joan den neguan erkidego batek erregaiz egindako 20.000 euroko faktura 100.000 edo 125.000 eurora igoko da negu honetan.

Mehatxua handiagoa da Estatuko iparraldean; izan ere, iaz berogailu zentralaren kuotak sekulako igoera izan zuen, eta Nafarroan, adibidez, erkidego askok 800 eta 1.000 euro arteko derramak egin behar izan zituzten, Peio Mendia lursail elkargokideen administratzaileen kontseilu orokorreko diruzainak azaldu duenez. 2020an 15.000 litroko 7.850 euroko kostua zuen berokuntza-gasolioa 18.000 eurokoa da orain, eta 2021eko urtarrilean 12.684 eurokoa zen gas-faktura, eta aurtengo urtarrilean 43.000 eurokoa, egungo prezioa 95.000 eurokoa izanik.

Horrek oso negu zaila planteatzen du hotz egiten duen lekuetan. Baditugu gainera datorkien errealitateaz jabetzen ez diren administratzaileak, baina ehun euro ordaintzen dituzten edo 200era iristen ez ziren pertsonei, adibidez, azaroan 800 edo 900 euro jarriko zaizkie hilean, Mendiak berriz ere azpimarratu duenez. Berogailu zentrala duten eraikinetan gasaren prezioa gastuaren % 50 eta % 55 artekoa da; beraz, fakturak gehiago garestituko dira berokuntza indibidualekoak baino, non diruzainak % 15eko igoera aurreikusten duen.

Galdara indibidualetarako, Gobernuak 0,0549 euro/kw-ko tarifa arautu du, paradoxa batekin: luxuzko txalet batean, pertsona batek Estatuak araututako tarifa bat izan dezake, eta berogailu zentrala duen BOE batean, gasaren prezioa bider hamar jaurtiko zaio. Ministroen Kontseiluak duela egun batzuk onartu zuen, halaber, bizilagunen erkidegoen gasaren BEZa % 21etik % 5era jaistea, eta horrek, ona izanik ere, ez du arintzen izango den igoera handia.

Bikoitza

Bizilagunen erkidegoentzako beste gastu garrantzitsu batek, argiak, prezioa bikoiztu du, eta, adibidez, 2019an 675 euro ordaintzen zituen igogailudun atari bat 1.505 eurora iristen ari da orain, eta 5.380 euro ordaintzen zituen garaje bat 11.511 eurora. Apirilean, Finken Administratzaileen Elkargoen Kontseilu Nagusiak gutun bat bidali zion Trantsizio Ekologikorako Ministerioari, etxeei tarifa elektriko gehiago ezartzeko eskatuz.

Krisi energetikoarekin batera, KPIaren igoerak ( % 10,4 abuztuan) garestitu egingo ditu garbiketako, segurtasuneko, arratoi-garbiketako, igogailuen mantentze-lanetako eta gainerako zerbitzuetako kontratuak: hornitzaile guztiek urtarrilean eguneratu nahi izango dute KPIaren igoera, kontratuan bertan datorrelako, eta ez da baztertzekoa igoera hamar minutuan ez geratzea, Noelia Moralesek ohartarazi duenez. Panorama horrekin, kuotak % 15 igotzen ari dira komunitate gisa, eta administratzaileak gasaren prezioaren arabera kobratzeko formulak planteatzen ari dira, kuota finkorik gabe.

Berogailua hilero kobratzea ere aurreikusten dute, ez bi hilean behin, berankortasuna ez barreiatzeko. “Berankortasun-arriskua dago, jende asko itota geratuko baita, eta auzokide batek ordaintzen ez badu, besteek kuota falta hori bete beharko dute”, baieztatu du Moralesek. Haren ustez, jabe batzuk pentsamoldea aldatzera eta luxuzko gastuak murriztera behartuta daude.

Egilea Andoni Beitia