Baliabideak lortzea Jaurlaritzaren lehentasunezko helburuetako bat da oraindik ere, eta, Aurrekontuen aurkezpenean zehaztutakoaren arabera, 455.978 milioiko gastuari aurre egin beharko dio datorren urtean. Europako funtsez, zor-jaulkipenez eta energetikoei, bankuei eta fortuna handiei ordaindu beharreko zerga berriez gain, Estatuak kotizatu batzuen akziodunetan duen partaidetzatik eratorritako diru-kutxa publikoetarako ekarpenak ere aztertzen ditu Gobernuak.

Covid krisiaren unerik gogorrenak gaindituta, Burtsaren susperraldiak eta balio askoren dibidendura pixkanaka itzultzeak plusbalioak lortzen laguntzen dio Estatuari, enpresa pribatuen kapitalean duen presentziagatik. Burtsan izandako gorakadaren eta akziodunentzako ordainsarien bidez, Gobernuak 6.365 milioi baino gehiago poltsikoratu ditu azken bi urteetan.

Zenbateko horren zatirik handiena partaidetuen errebalorizazioan du jatorria. Azken hilabeteetan interes-tasen igoera oldarkorrek eta ekonomiaren geldialdiak merkatuetan kalteak eragin dituzten arren, Estatuak kontrolpean dituen akzioen zorroak agur esatea lortu du pandemiarekin erregistratutako gutxienekoei. Bankuak Era Antolatuan Berregituratzeko Funtsaren (BBOF), Estatuko Industria Partaidetzarako Sozietatearen (SEPI) edo Enaireren bidez egindako inbertsioaren balioa 17.981 milioikoa da, 2020ko unerik gogorrenetan baino 5.507 milioi gehiago; izan ere, garai hartan, ekonomiaren geldialdiak errenta aldakorrari kalte egin zion, Ibex 35en moduko kasuetan 2012tik ikusten ez ziren gutxienekoei, euroguneko zorraren krisi betean.

Caixabanken kasua da deigarriena, 2021eko lehen erdian Bankiarekin integratu baitzen. Prozesu horren ondorioz, Estatuak Bankuak Era Antolatuan Berregituratzeko Funtsaren (BBOF) bidez duen partaidetza Bankiaren kapitalaren % 61,8tik CaixaBank berriaren % 16,117ra igaro da. Ordutik, erakundeak gora egin du Burtsan, 2.355,3 milioiko gainbalioekin. Ostiralaren itxieran, Estatuak 4.404 milioi euroko balorazioa egin zuen bat-egitearen ondorioz sortutako erakundean; 2020an, berriz, 2.048,7 milioikoa izan zen, Bankiaren akzioa 1,08 eurora iritsi zenean.

Bakuen kontuek hobera egin dute

Azken urte eta erdian bankuen kontuak nabarmen hobetu dira. 2020ko galerei agur esateaz gain, orain sektoreak bere marjinak hobetzeko erronkari egin beharko dio aurre. Horretarako, zero tasen amaieraren laguntza dute, eta neurri horri etekin handiagoa ateratzen diote CaixaBank bezalako etxeko erakundeek. Hain zuzen ere, diru-sarrerak hobetzeko itxaropenak izan dira azken hilabete eta erdian bankuei lagundu dietenak burtsaren astinduei lasaiago aurre egiten.

CaixaBank baino koska bat beherago daude Airbus eta Aena, pandemiarekin Gobernuaren esku zeuden akzioen zorroari gehien kendu zioten enpresa kotizatuetako bi bihurtu baitziren. Mugikortasun-murrizketen amaierak joera hori alderantzikatzen lagundu zuen, eta horrekin galdutako distiraren zati bat berreskuratu zuten.

Estatuak, Enaireren bitartez, aireportu-kudeatzailearen akziodun nagusia izaten jarraitzen du, bere tituluen % 51rekin. Burtsa-ondare publikoaren % 45 Aenan dago (8.051,6 milioi euro). Jarduera turistikoa pandemia aurreko mailara itzuli ahala izandako igoerek 1.021,28 milioiko ezkutuko gainbalioak ekarri dituzte, 2020ko lehen bederatzi hilabeteetan izandako 4.398 milioitik gorako ezkutuko galerekin alderatuta. Airbusen errebalorizazioarekin – Estatuak % 4,2 du – 1.462,34ko gainbalio latenteak lortu dira.

Gainerako 668 milioi euroak Indra, Red Eléctrica, Enagás eta Ebro Foods burtsan berreskuratzeari esker lortutako irabaziei dagozkie. Estatuak gaur egun horietan duen parte-hartzea

Egilea Andoni Beitia