Klima-aldaketa errealitate ukaezina da, batez ere giza jarduerek eragin dutena, hala nola erregai fosilak erretzeak, deforestazioak eta nekazaritza intentsiboaren hedapenak. Ekintza horiek berotegi-efektuko gasen kontzentrazioa areagotu dute atmosferan, eta, horren ondorioz, tenperatura globala igotzen ari da, klima-ereduak aldatzen ari dira eta muturreko fenomenoen maiztasuna eta intentsitatea handitzen ari da, hala nola urakanak, lehorteak eta uholdeak.

Egoera kezkagarri horren aurrean, beharrezkoa da gobernuek eta gizarteak, oro har, premiazko neurriak hartzea berotegi-efektuko gasen emisioak murrizteko eta berotze globala 1.5 C-ra baino gutxiagora mugatzeko, Parisko Akordioak ezartzen duen bezala. Mugikortasun iraunkorra sustatzeko, energia berriztagarrien erabilera sustatzeko eta giza jardueren karbono-aztarna murrizteko politika publikoak ezartzea funtsezkoa da helburu hori lortzeko.

Testuinguru horretan, Foru Erkidegoa berotegi-efektuko gasen emisioak murrizten laguntzen duten neurriak hartzeko eredu gisa nabarmentzen da. Energia berriztagarrien aldeko apustu zabalarekin, hala nola eolikoaren eta eguzki-energiaren aldekoa, Nafarroak bere energiaren % 70 baino gehiago iturri garbietatik etortzea lortu du, Espainiako eta Europako eskualde jasangarrienetako bat bihurtuz.

Gainera, mugikortasun jasangarria sustatzeko politikak ezarri ditu, hala nola garraio publikoaren sarea zabaltzea, bizikletaren erabilera sustatzea eta ibilgailu elektrikoentzako azpiegiturak sortzea, 2024rako 50 km-tik behin karga-puntu bat instalatzeko edo matrikulatutako ibilgailuen % 10 elektrikoak izatea lortzeko helburuarekin. Azken batean, ibilgailu elektrikoa eta NAVEAC konektatua bultzatzea, hainbat ekimenek lagunduta eta pizgarri ekonomikoek eta zerga-murrizketek lagunduta.

Hala ere, salgaien garraioko trantsizio energetikoa, aldi berean, erronka garrantzitsua bihurtu da Erkidegoarentzat, eragile publikoen eta pribatuen arteko lankidetza eskatzen baitu, bai eta sektore horretan teknologia garbiagoak eta iraunkorragoak ezartzea bultzatuko duten politikak eta neurriak inplementatzea ere.

Gaur egun, salgaien garraioaren % 96 errepidez egiten da. Hori dela eta, egungo erregaiak eta garraio-ereduak mugikortasun eraginkor eta jasangarrira igarotzea lehentasuna da edozein gobernuren agendan. Baina eraldaketa orok bezala, mentalitate-aldaketa, borondate kolektiboa eta etorkizun garbiago eta iraunkorrago baten aldeko konpromiso irmoa behar dira. Zorionez, aurrerapen teknologiko handien eta aurrekaririk gabeko aukerak eskaintzen dituzten aurkikuntza berritzaileen une honetan gaude.

Eraldaketaren zutabeak
Ikuspegi berritzaileari eta politika publiko eraginkorrak abian jartzeari esker, Nafarroa abangoardian dago berotegi-efektuko gasen isurketen aurkako borrokan, eta nabarmen laguntzen du berotze globala arintzen. Iraunkortasunaren eta ingurumena zaintzearen aldeko konpromiso irmoa hartuta, eskualdea erreferentzia gisa finkatu da eragin negatiboa geldiarazteko konponbideak bilatzeko orduan.

Estrategia horren oinarrietako bat Klima Aldaketaren Ibilbide Orria da (KLINa). Plan horrek helburu argi eta zehatzak ezartzen ditu emisio kutsatzaileak murrizteko eta eskualdean jasangarritasuna sustatzeko. Dokumentu honek etorkizun berdeagorako ekintzak gidatzen ditu, epe labur, ertain eta luzerako helburuekin, sektore ekonomiko guztiak barne hartzen dituztenak, garraioa barne.

Garraioaren arloan, Nafarroak mugikortasun iraunkorra sustatzeko hainbat neurri ezarri ditu. Ibilgailu elektrikoetarako karga-azpiegituraren hedapena nabarmendu behar da, leku estrategikoetan karga-puntuak instalatu baitira, flota garbiago baterako trantsizioa errazteko. Gainera, ibilgailu elektrikoak erosteko pizgarri ekonomikoak ezarri dira, herritarren artean horien erabilera sustatzeko.

Salgaien eta garraio publikoa ez da atzean geratzen trantsizio honetan. Nafarroak autobus eta kamioien flotaren elektrifikazioaren aldeko apustua egiten du, horrela isuri kutsatzaileak gutxituz eta hirietako airearen kalitatea hobetuz. Sektore pribatuarekiko lankidetza funtsezkoa izan da irtenbide berritzaileak garatzeko, hala nola merkantzia elektrikoen garraioa, ondasunen banaketan iraunkortasuna eta eraginkortasuna lortzen laguntzen baitu.

Bestalde, Horizonte 2030 Nafarroako Energia Planak norabide argia ezarri du iturri berriztagarrietan oinarritutako energia-eredu iraunkorrago baterantz. Plan hau bat dator Nafarroako Klima Aldaketaren Ibilbide Orriarekin.

Era berean, Nafarroak 2018-2030 aldirako Mugikortasunaren Plan Zuzentzailea garatu du, mugikortasunaren eta garraioaren arloko politika formulatzea helburu duena, eta Jasangarritasun Turistikoaren Lurralde Plana prestatu du, eredu turistikoa eraldatzeko.

Egilea Admin