Euskadi absentismo-tasaren buruan dago sektore guztietan, eraikuntzan izan ezikEuskadi absentismo-tasaren buruan dago sektore guztietan, eraikuntzan izan ezik

Euskadi liderra da berriz ere Estatuan lan-absentismoan, nahiz eta azken urtean behera egin duen. Adeccoren azken hiruhilekoko txostenaren arabera (apirila, maiatza eta ekaina), tasa % 7,6an kokatu da, 2023ko aldi berean erregistratutakoa baino ia puntu bat beherago, nahiz eta lehen postuan jarraitzen duen eta Estatuko batez bestekoaren gainetik (% 6,9). Euskal Autonomia Erkidegoarekin batera, Errioxa (% 7,5) eta Kanariak (% 7,3) daude zerrendan. EAE da absentismoaren liderra sektore guztietan, eraikuntzan izan ezik, bigarren tasarik altuena baitu.

Zerbitzuak dira indizerik altuenak dituena, % 7,7ko tasarekin, nahiz eta nabarmendu behar den jaitsiera nabarmenena ere izan duela, % 1,1ekoa, iazkoaren aldean. Industrian ere murriztu egin da abstentzioa (% 0,5), eta % 7,5eko tasan geratu da. Baxuena eraikuntzan izan da (% 5,9), Errioxan (% 6,6) baino gehiago. Analisiak erakusten duenez, aldi baterako ezintasunagatiko absentismoa da garrantzitsuena, baina absentismo-tasa ere % 0,6 jaitsi da azken urtean, eta % 5,9an geratu da.

Estatu osoko erradiografiak, aldiz, erakusten du absentismoa % 0,2 hazi dela iazko kopuruekin alderatuta, eta % 6,9an kokatu da, Euskadiko zifretatik duela urtebete baino gertuago. Aldi baterako ezintasunena ere, garrantzitsuena, % 5,5ekoa izan da, % 0,3ko igoera txikiarekin. Datu horiek kontuan hartuta, langilerik ez egoteagatik lan egin gabeko orduak Estatuan 1,2 milioi soldatapeko baino gehiagok apirilean eta ekainean lan egin ez izanaren baliokideak dira.

Produkzio-sektoreka, industria izan zen absentismoaren buru Estatuan, % 7,5ekin (urte artean -0,5 puntu); ondoren, zerbitzuak, % 7,7rekin (-1,1 puntu) eta eraikuntza, % 5,9rekin (+0,1 puntu). Adeccoren txosten berri hori Elma Saiz Gizarte Segurantzako ministroak aurreko astean planteatu zituen baja malguei buruzko eztabaida betean eman da ezagutzera. Proposamen hori gero eta kezkatuago dago baja medikoen gastu publikoarekin, eta ezintasunagatiko bajan dagoen langile bat bere lanpostura pixkanaka itzultzeko aukera planteatzen du.

Bere iragarkian, ministroak adibide gisa jarri zituen minbiziaren tratamenduak edo jarduera anitzeko kasuak, pertsona batek patologia bat izateagatik jarduera fisiko bat egin ezin duenean, baina bai beste jarduera mota bat: “Patologia jakin batzuk, pixkanaka-pixkanaka lanera itzultzeak errekuperazioari mesede egin diezaiokeenak”, adierazi zuen. Kasu horietan, bajan dauden pertsonak beren lanpostura malguago itzuli ahal izango dira “betiere erabaki pertsonaletik eta kasu bakoitzean borondatezkotasunetik abiatuta”. Saizen arabera, kasu batzuetan medikuak pazienteari lanera pixkanaka itzultzea gomendatzen dio, eta hori onuragarriagoa izango litzateke.

Ezbehar-tasa
Adeccoren analisiak ere ezbehar-tasa aztertzen du. Euskadin, bigarren hiruhilekoan, 100.000 langileko 256 istripu izan ziren lanaldian (urtetik urterako +%1), eta 32 in itinere, autonomia-erkidego guztien artean zazpigarren erregistrorik altuena (urtetik urterako +%12).

Estatuan, intzidentzia lanaldian 100.000 langileko 216 istriputan kokatzen da (urte arteko %-1) eta 35 in itinere (urtetik urterako +%3). Istripuen kopuruari erreparatuz gero, ikusten da horiek lanaldian gora egin dutela 138.694raino (urtetik urterako +%1), baita in itinere, 22.295era iristen baitira (urtetik urterako +%5).

Gehien kaltetutako autonomia-erkidegoak Balearrak (316 istripu) eta Gaztela-Mantxa (271) dira. Aitzitik, mailarik baxuenak Madrilgo Erkidegoan (164) eta Galizian (199) daude. In itinere istripuen intzidentzia ebaluatuz gero, eragin handiena izan duten erkidegoak Balear Uharteak (56), Katalunia (41), Extremadura (32) eta Gaztela-Mantxa (21) izan dira.