Atzo Moncloan izandako bilera batean, Maria Chivite Nafarroako presidenteak Pedro Sanchez Gobernuko presidenteari adierazi zizkion Foru Komunitateak hainbat arlotan dituen erronka nabarmenenak, hala nola azpiegituretan, industrian eta autogobernuan. Hala adierazi zuen Nafarroako presidenteak berak bileraren ondoren emandako prentsaurrekoan. Bertan adierazi zuenez, “leialtasun instituzionaletik zorrotza izan daiteke”, eta “hobe da hitz egitea aurrez aurre jartzea baino”.
Azpiegituren esparruan, Chivitek nabarmendu zuen egungo Espainiako Gobernuak eta Foru Gobernuak “duela urte asko baino aurrerapen gehiago” egin dituztela Prestazio Handiko Trenaren sustapenean, Nafarroa “Espainiako gainerako herrialdeekin eta abiadura handiko Europarekin konektatuta” egon dadin, baina beharrezkoa dela gai hori “ahal den guztia azkartzea”. Halaber, nabarmendu nahi izan zuen garrantzitsua dela aurrera egitea Nafarroako Ubidean, “herritarrei kalitatezko ura bermatzeko” balioko baitu, bai eta Nafarroa eta Madril lotzen dituen autobian ere.
Industria eta autogobernua
Industria arloari dagokionez, presidenteak Nafarroaren industria pisua nabarmendu zuen, bere BPGren % 31, gutxi gorabehera, eta aukera baliatu zuen Sanchezi Industriari buruzko etorkizuneko Foru Legearen zirriborroa aurkezteko, eta harekin batera energia berriztagarrien sektorearen egoerari buruzko kezka azaltzeko, “horren konponbidean Europak ere esku hartu behar baitu”. Halaber, presidenteak azpimarratu zuen garrantzitsua dela gobernuek, Europan, Espainian eta Nafarroan, automobilgintzaren industria eta herritarrak baliabideekin babestea mugikortasun iraunkorrerako trantsizioan.
Autogobernuari buruz, bileran jorratutako beste gaietako bat, Chivite presidenteak adierazi zuen egungo lehendakaritzetan “aurreko 20 urteetan baino gehiago aurreratu dela denboran”, eta gaineratu zuen “Espainia anitza” proiektu komun baten ideiarekin bat egiten duela. “Autogobernua ez da inoren aurka eraikitzen”, nabarmendu zuen, eta “hobeto kudeatzeko aukera da, erantzukizun handiz, baina autonomia-erkidegoetako gobernuek dugun errealitatea ezagututa”.
Lehendakariak, zehazki, “aurrerapen akordio pluralak” gidatzen dituzten gobernuen arteko “elkarrizketa eraikitzailearen bidea” aipatu zuen, “adostasun transbertsalak eta inklusiboak artikulatzen jakinda”. Era berean, gobernu eta administrazio guztiek, leialtasun instituzionaletik, “herritarren ongizatea hobetzeko eta haien erronkei erantzuteko elkarlanean aritzeko” duten betebeharra azpimarratu zuen. Chivitek nabarmendu zuen legegintzaldi honetan aurrera egin dela Foru Erkidegoari eskumenak transferitzen, baina arlo horretan sakontzen jarraitu behar dela, bekekin, AP-68 autobidearen titulartasunarekin eta I+G+b arloarekin lotutako eskumenei dagokienez.
“Nafarroa da bizi-kalitate handiena duen Autonomia Erkidegoa”, azaldu zuen, eta azpimarratu zuen Nafarroako Gobernuak interesa duela “zerbitzu publiko onen estaldurarekin eta talentuaren, berrikuntzaren eta enpleguaren ekosistemarekin aurrera egingo duen gizarte bat lortzeko, kalitatezko aukerak eta lana sortzeko”.
Osasuna, immigrazioa, etxebizitza eta berdintasuna
Bileran aztertutako beste gaietako bat osasun publikoa izan zen. Maria Chivitek adierazi zuen lehentasuna profesionalak izatea dela, eta Foru Erkidegoak “epe laburrean arinduko ez den” defizita duela. “Nahikoa langile izatea lortzen ez dugun bitartean”, adierazi zuen lehendakariak, “arazo bat izango dugu, eta arazo horrek berari lotutako beste batzuk konpontzea eragotziko du, hala nola itxaron-zerrendak edo lehen mailako arreta ebazteko gaitasuna handitzea”.
Migratzaileen etorrera izan zen bi buruzagien kezka komunetako bat. Zehazki, Chivitek azpimarratu zuen premiazkoa dela akordio batera iristea, “elkartasuna autonomia-erkidego guztien artean artikulatu behar baitugu”. Konponbideak “gizatasunetik” jorratzearen garrantzia gaineratu zuen, “beste herrialdeetako pertsonek iristen jarraituko dutelako eta, gainera, behar ditugulako”.
Chivite presidenteak, halaber, Estatuko Exekutiboko liderrarekin hitz egin zuen etxebizitza eskuragarria herritarren eskura jartzeko konponbideetan berritzen jarraitzeko beharraz, eta Nafarroan arlo horretan egin diren zenbait neurri bertan behera utzi zituen, hala nola gazteen alokairurako laguntzak, energia-eraginkortasunaren arloan birgaitzeko Europako funtsen erabilera edo etxebizitza-poltsa publikoa. Zehazki, nabarmendu zuen Nafarroa dela etxebizitza babestu gehien sustatzen duen Espainiako eskualdea, baina administrazio guztien artean ahaleginak bateratzen jarraitu behar dela etxebizitza-parke publikoa are gehiago bultzatzeko, alokairukoa batez ere.
Azkenik, Chivite presidenteak azpimarratu zuen garrantzitsua dela berdintasunaren esparruan aurrera egiten jarraitzea, Nafarroa erreferentea baita eremu horretan, emakumeen lorpen-indize handiena duen Espainiako eskualdea delako, eta Europako 26. eskualdea, berriz, arlo horretan egindako aurrerapenei dagokienez. “Atzera egin eta emakumeei, LGTBI+ pertsonei eta atzerritarrei eskubideak kendu nahi dizkietenen aurrean”, esan zuen, “aurrerabideko gobernuok aurrera egiteko beste modurik ez dugu ikusten, eskubide eta gizarte inklusiboagoak eta integratzaileagoak ditugulako”.