Joan den igandean presidentearen hegazkinean egindako iragarpenaren ostean, Donald Trumpek altzairuaren eta aluminioaren inportazio guztiei % 25eko muga-zergak ezartzeko agindu exekutiboak sinatu ditu astelehen honetan. Eta salbuespen eta salbuespenik gabe egin du. Hau da, herrialde guztiei eta, Euskadiri dagokionez, altzairu-mota guztiei. Neurri horiek martxoaren 12an sartuko dira indarrean.
“Hau oso garrantzitsua da. Estatu Batuak berriro aberats bihurtzeko hasiera da”, ziurtatu zuen AEBko agintariak dokumentua sinatzen zuen bitartean. “Uste dut gure aliatuek eta gure etsaiek mundu osoan hau espero zutela. Aspaldidanik espero zuten. (…) Behar bezala egiten bada, ez dugu nahi beste herrialde batzuei kalte egitea. Baina urteak eman dituzte aprobetxatzen. Gehienek muga-zergak kobratu dizkigute, ia salbuespenik gabe. Elkarrekikoak izateko ordua da”, esan du.
Kaltetuenak, beste behin ere, beren merkataritza-bazkide nagusiak izango dira, bereziki Kanada. Baina Euskadik ez du ihes egiten. AEB sektoreko euskal enpresen hirugarren bezeroa da, Alemania eta Frantziaren atzetik. Urtero esportatzen dituzte herrialdeetara (galdategiak, altzairutegiak, hodiak edo altzairua) 400 milioi euro inguruko produktuak. Hori dela eta, neurri horrek kezka handia sortzen dio sektoreari. “Horrek balio-kate osoari eragin diezaioke, altzairutegien inguruko ekosistema osoari”, ohartarazi zion astelehenean egunkari honi Siderex siderugiaren klusterraren zuzendari nagusiak, Asier San Millanek. Europar Batasunari “pilak jartzea” eta Europako enpresen interesak defendatzeko lanean hastea eskatu zion.
Izan ere, lehen ukitua da Bruselarentzat, Trumpen jomugan bere muga-zergen aurkako gerran. Europako Batzordeak azaldu duenez, aukera guztiak aztertzen ari da, eta neurriaren jakinarazpen ofiziala jasotzen duenean hartuko du erabaki “irmoa”. Astearte honetan, Ursula von der Leyen Europako Batzordeko presidenteak bilera egingo du Parisen J.D Vance AEBko presidenteordearekin.
Segurtasun nazionala
Etxe Zuriak argitaratutako dekretuaren arabera, orain arte aplikatutako muga-zergen erregimenak “artikuluen inportazioak nabarmen handitzea ekarri du” eta horrek “Estatu Batuetako segurtasun nazionala mehatxatzen du”. Bezperan, New Orleansera bidean Air Force One hegazkinean Super Bowlera joateko neurria iragarri zuenean, tarifa horiek “denei” aplikatuko zitzaizkiela adierazi zuen, eta beste herrialde batzuek har ditzaketen errepresalia neurriei erantzuteko muga-zergak igoko zituela aurreratu zuen.
Trumpen filosofia esportazioak onak eta inportazioak txarrak izatean oinarritzen da. Eta Estatu Batuetako merkataritza-saldoak, defizita izugarri handia izanik, ez du pozik presidentea. Saldo negatibo hori 1,212 bilioi dolarrera iritsi zen iaz: ondasunak 3,29 bilioitan erosi zituen kanpora, Mexikotik egindako inportazioen errekorrarekin, eta salgaiak 2,08 bilioitan esportatu zituen. Europar Batasunari dagokionez, 2024ko datuek (azarora arte) erakusten dute AEBk 352.000 milioi dolar inguru esportatu zituela kontinente zaharrera eta 555.600 milioi inportatu zituela, 213.700 milioiko defizita sortuz merkataritza-balantzean.
Altzairu eta aluminioaren muga-zergak Estatu Batuetako ipar-ekialdeko eta erdi mendebaldeko Oxido Gerrikoaren jarraitzaileei egindako keinua dira. Dena ez da erraza, ordea, eta Estatu Batuetan ere prezioak igotzea eragin dezakete muga-zergek.