Euskadiko herri txikietako merkataritzak, nahiz eta erronka estrukturalak dituen (despopulazioa, biztanleriaren zahartzea, belaunaldi-erreleburik eza…), tresna egokiak eta erakundeen babesa izanez ekin diezaioke bere eraldaketari.
Hori da Eusko Jaurlaritzako Turismo, Merkataritza eta Kontsumo Sailak bultzatutako ‘Herri txikietako tokiko merkataritzaren azterketa’-ren ondorio nagusia, 2.000 gela baino gutxiago dituzten udalerrietako merkataritza-egoera sakonago ezagutzeko eta hori hobetzen lagunduko duten politika espezifikoak diseinatu ahal izateko.
Eusko Ikaskuntzaren laguntzarekin egindako txostenak adierazten duenez, “digitalizazioa funtsezko elementua da, eta bat egin behar du eragileen arteko lankidetzarekin eta belaunaldi-aldaketaren ikuspegi berritzailearekin”. Bere funtzio ekonomikoaz harago, “merkataritza hau kohesio sozialaren, lurralde identitatearen eta jasangarritasunaren zutabe bat” dela ere ondorioztatzen du ikerketak. Gehitzeko, dioenez, “merkataritza eredu gizatiar, egokitu eta erresiliente baten alde egitea, azken batean, euskal landa eremuaren bizitzaren eta etorkizunaren alde egitea da”.
Euskal Autonomia Erkidegoan, herri txikiak diren udalerrien presentzia nabarmena da. 144 dira, hiru lurralde historikoak osatzen dituzten 251 herrien % 57,37.
Testuinguru horretan, funtsezkoa da estrategiak artikulatzea, herri txikietan merkataritzaren biziraupena bermatzeaz gain, landa biziberritzearen motor gisa kokatzeko. Horretarako, ezinbestekoa da merkataritza-jarduera beste esparru batzuekin integratzea, hala nola turismo jasangarriarekin, ekonomia zirkularrarekin edo tokiko nekazaritzako elikagaien ekoizpenarekin, eta sare ekonomikoa eta soziala indartuko duten sinergiak sortzea. Komunitatearen inplikazioa, erakundeen laguntza tekniko eta finantzarioarekin batera, funtsezkoa izango da lurraldean errotuta, baina ingurune digitalak eta berrikuntza sozialak eskaintzen dituzten aukerekin konektatutako merkataritza-ereduak eraikitzeko.