Eraikuntzaren sektorea eraldaketa-prozesu garrantzitsu batean murgilduta dago, aurkezten zaizkion erronka handiei aurre egiteko. Sektorea industrializatzeko bide horren helburua da epeak arintzea, jasangarriagoak izatea eta talentua erakartzea. Horrekin, bere hazkundeaz gain, Europako gizarteek aurre egin beharreko arazorik handiena izan daitekeenari ekarpena egin nahi dio: etxebizitza-krisiari. “Eraikuntza ondo dago, baina eraldatu egin behar da, eta industria-eraldaketari ekin behar zaio, datozen urteetan asmo handiko erronka batzuei aurre egin ahal izateko”, adierazi zuen ostegun honetan Alberto Marín Build:INN klusterreko presidenteak, eraikuntzaren Euskadiko klusterraren batzar nagusian.
Denis Itxaso Etxebizitza eta Hiri Agendako sailburuak aprobetxatu zuen hitzordua, sektoreari dei egiteko Espainiako Gobernuak onartu berri duen eta “udazkenean abiaraziko diren” deialdiak dituen EBEPE berriak dakarren aukera gainditzen ez uzteko. Ekimenak 1.300 milioi euro ditu, eta eraikuntza industrializatura bideratuta dago, hain zuzen ere. Horren bidez, hain zuzen ere, eredu azkarragoa eta jasangarriagoa bultzatu nahi da.
“Next funtsei lotutako EBEPEak abiarazi zirenean, ez zen pentsatu eraikuntzaren edo eraikuntzaren industriak, sektore ekonomiko gisa, laguntzak behar zituenik eraldatzeko. Hala ere, argi dago bai, eta agian krisialdi hau etorri behar izan dela gogorarazteko ezen, erreformak, baliabideak eta administrazioaren eta udalen arteko akordioak egiteaz gain, beharrezkoa dela sektorea eraldatzea epeak aurrezteko eta iraunkorragoa izateko prozedurei eta eraikuntza-teknikei dagokienez”, azaldu zuen Itxaso, datorren astelehenean Madrilen bilduko dela Espainiako Gobernuarekin, EBEPE horren xehetasunak zuzenean ezagutzeko.
Orain arte dakiguna da aurreikusitako 1.300 milioi horietatik % 80 industrializazio-proiektuak finantzatzera bideratutako mailegu gisa bideratuko dela, eta gainerako % 20a sektoreko enpresen finantza-muskulua indartzera bideratutako kreditua izango dela. Kapitala, batez ere, Kreditu Ofizialeko Institutuaren (ICO) bi kreditu-lerrotatik eta Reincia+FAIIP mekanismotik etorriko da (hasiera batean, DANAk eragindako eremuen tokiko ekonomia berreskuratzeko hedatu zen). Laburbilduz, inbertsioa ez da hirigintza-sustapenak zuzenean finantzatzeko, eraikuntzara bideratutako industria-prozesuekin lotutako industria-sarea indartzeko baizik. Eta hor ETEak izan daitezke onuradun handiak.
“EBEPE hau bereziki pentsatuta dago ekonomia klusterizatuetarako (Euskadiren kasuan bezala)”. Horregatik, sektoreko enpresei eskatu zien “funts horiek aprobetxatzeko orduan lehenak jartzeko, horren mende egongo baita sektorea etorkizunean lehiakorra izatea”. “Trenak pasatzen dira, eta igotzen ez bazara, lehiakortasun-arazo larri batekin amai dezakezu”, ohartarazi zuen sailburuak.
“Ez da kasualitatea Europar Batasuneko 750.000 milioi euroetatik (suspertze-plan osotik) Euskadi 3.000 milioi euro baino gehiagorekin egin izana, zehazki 3.150 milioi eurorekin. Zergatik? Bada, EBEPE horien xede diren sektoreetako askok bazutelako jada oso oinarri klusterizatua”, jarraitu zuen Itxaso.
Estatuak ezarri duen helburua urtean batez beste 15.000 etxebizitza eraikitzea da, sistema industrializatuen bidez, hamarkada batean 20.000 unitate lortzeko helburuarekin. Euskadik bere marka propioak ditu: 2027rako, eraikuntza berriko obren % 55ek prozesu industrializaturen bat izatea espero du, eta ehuneko hori % 65era igotzea 2036rako.
Digitalizazioa
“Industrializazioa da, gure ustez, aurkezten diren erronkei aurre egiteko bidea; horregatik, klusterra duela urte batzuetatik ari da sektorearen eraldaketaren buru”, adierazi zuen Marínek, eta beste kontzeptu bat eman zuen: digitalizazioa. “Sektorea digitalizatu egingo da, argi eta garbi, eta horrek lagundu egingo digu gainerako guztian, industrializazioan, produktibitatean… Eta digitalizazio hori eta, batez ere, enpresetan nola lurreratu, hori izango da datozen urteetako erronka nagusia”, adierazi zuen.
Build:INN klusterreko presidenteak positiboki baloratu zituen Eusko Jaurlaritzak bultzatutako neurriak, hala nola lurzorua mobilizatzea, epeak arintzea eta burokrazia murriztea, etxebizitza gehiago eraikitzeko. “Hori funtsezkoa izango da sektoreari erritmoa emateko; izan ere, orain ditugun tresnekin ezin izango diogu erantzun etxebizitza bihurtu den gizarte-larrialdiari. Industria-sarea garrantzitsua da, baina administrazioak funtsezkoak izango dira ditugun erronkei aurre egin ahal izateko”, adierazi zuen.
Marín ez zen inozoa agertu, eta onartu zuen “inoiz ez dela nahikoa”, baina nabarmendu zuen “garrantzitsuena arazoa zein den onartzea dela; hortik aurrera bizkortu egin behar da konponbideak ematen saiatzeko”.