Merkaturatutako 259.000 tona baino gehiagok sendotu egin dute penintsulako iparraldeko nodo estrategiko gisa duen posizioa
Gizartea, klima eta elikadura aldatzen ari diren testuinguru honetan, Mercabilbaok berretsi egiten du Euskadiko nekazaritzako elikagaien hornikuntza-kateko funtsezko nodo gisa duen zeregina. Iberiar Penintsulako iparraldeko eta Frantziako hegoaldeko elikagai galkorren handizkako banaketa-zentro handienak jarduera sendoarekin itxi du 2024ko ekitaldia: 259.270 tona produktu merkaturatzen ditu, 111 enpresak osatzen dute sarea, eta hiru milioi pertsona baino gehiago egunero produktu freskoz hornitzea bermatzen duen sistema logistikoa du.
Ekonomiaren eta elikagaien ekosistema horrek % 95etik gorako okupazio-tasarekin dihardu, eta 564.000 sarbide baino gehiago izan ditu instalazioetan. Datu horiek erakusten dutenez, errealitate dinamikoa, eraginkorra eta oso errotua dago zerbitzu publikoaren, elikagaien kalitatearen eta eraldaketa jasangarriaren balioetan.
Kontxi Claver Zurro Bilboko Udaleko Ekonomiaren Garapen, Merkataritza, Turismo eta Enplegu zinegotziak nabarmendu du Mercabilbao ez dela zentro logistiko edo komertzial bat soilik; funtsezko azpiegitura bat da, Euskadin milioika pertsonari egunero elikagai freskoak, seguruak eta kalitatezkoak ematea bermatzen duena. Bere papera merkantzien truketik askoz harago doa. EAEko nekazaritzako elikagaien sistemaren bizkarrezur gisa jarduten du, ekonomia zirkularra sustatzen du, eta garapen-plataforma bat eskaintzen du ekoizle txikientzat, kooperatibentzat eta tokiko enpresentzat. Aldi berean, enplegu duina sortzen, hornikuntza-katean berrikuntza teknologikoa bultzatzen eta lehen sektoreko enpresa-sarea indartzen laguntzen du.
Elikagaien banaketarako motorra penintsulako iparraldean
2024an merkaturatutako bolumenak agerian uzten ditu Elikadura Unitatearen ahalmen logistikoa eta arintasun operatiboa:
- 238.692 tona fruta eta barazki; bolumen handiak: platanoa (21.725 t), sagarra (21.985 t), tomatea (17.914 t), patata (16.821 t) eta mandarina (10.090 t)
- 20.578 tona arrain eta itsaski, legatza (1,6 milioi kg), antxoa (1,5 milioi) eta txitxarroa (1,2 milioi) bezalako espezieak eskaera handienekoen artean
- Balio anitzeko merkatuan, 438 tona produktu baino gehiago banatu ziren, hala nola arrautzak, haragia, esnea eta hegaztiak; hala, eskaintzaren aniztasuna, kalitatea eta hurbiltasuna handitu ziren
Merkataritza-bolumen horrek berretsi egiten du Mercabilbao Euskadiko, Nafarroako, Errioxako, Burgosko, Kantabriako eta Frantziako hego-mendebaldeko elikagai-horniduraren zutabe estrategikoa dela.
Birziklapen gehiago, ur gutxiago eta energia garbiagoa
Merkatu-eredu jasangarriagoarekin duen konpromisoari leial, Mercabilbaok hainbat ekintza jarri ditu martxan, jasangarritasun eta trantsizio ekologikoaren printzipioekin bat egiten dutela indartzeko. 2024an, zentroak ur-kontsumoa % 9,08 murriztea lortu du, garbiketa- eta mantentze-prozesuak optimizatzeari esker eta baliabide horren erabilera arduratsuari buruzko kontzientziazio handiagoari esker.
Energiaren alorrean, azpiegituren modernizazioari eta sistema elektrikoen eguneratzeari esker, elektrizitate-kontsumoa % 1,92 murriztu da. Energia garbiagoaren aldeko apustu hori osatzeko, pixkanaka, ohiko argiak LED teknologiarekin ordezten dira, eraginkorragoa baita eta ingurumen-inpaktu txikiagoa eragiten baitu.
Jasangarritasunari dagokionez, Mercabilbaok % 36,9ko birziklatze-indizea lortu du, 3.211 tona hondakinekin alderatuta, eta hobekuntza nabarmenak egin ditu frakzioak berreskuratzeari dagokionez, hala nola, materia organikoa, zura, papera eta kartoia. Ekintza horiek mugikortasun elektrikoko azpiegitura berriekin indartu dira, emisioak murrizten laguntzeko. Gainera, ikastetxeak elikadura-kultura osasungarri bat sustatzen du, 2.500 ikaslek baino gehiagok parte hartu duten hezkuntza-tailerren bidez, eta txikitatik elikagaien jatorria eta ohitura arduratsuak ezagutzea sustatzen du.
Xahuketaren aurka, Elikagaien Bankuari dohaintzan
Gizarte arloan, Mercabilbao elikagaien justiziarekin konprometitutako agente gisa kokatzen da. 2024an, 626 tona elikagai bideratu zituen Bizkaiko Elikagaien Bankura, erakunde horrek banatutako kopuru osoaren % 20.
Mugarri hori 17 handizkako enpresaren inplikazioari esker lortu da, sektoreak 2030 Agendarekiko duen konpromiso kolektiboa, hondakinak murriztea eta gosearen eta gizarte-bazterketaren aurkako borroka irudikatzen dituen lankidetzan.
Aitor Argote Ibañez Mercabilbaoko zuzendari nagusiak azpimarratu du emaitzek ahalegin kolektiboa eta jasangarritasunarekiko, berrikuntzarekiko eta gizarte-kohesioarekiko konpromiso irmoa islatzen dutela. Zentroak elikadura ekosistema eraginkorra eta erresilientea finkatu duela azpimarratu du, etorkizuneko erronkei aurre egiteko eta garapen ekonomikoari, justizia sozialari eta ingurumen erantzukizunari laguntzeko prestatua.
Mercabilbaok Garapen Jasangarriko Helburuekin (GJH) duen konpromisoa ekintza zehatzetan islatzen da, elikadura-sistemaren agente eraldatzaile gisa duen zeregina indartzeko. Eguneroko jardueraren bidez, zentroak zuzenean laguntzen die GJH 2ri (Zero Gosea), GJH 3ri (Osasuna eta Ongizatea), GJH 12ri (Ekoizpen eta Kontsumo Arduratsua) eta GJH 13ri (Klimaren aldeko Ekintza) lotutako xedeei.
Bizkaiko Elikagaien Bankuari elikagaiak ematetik —626 tona baino gehiago 2024an— energia-eraginkortasuneko, hondakinak murrizteko eta eskola-umeentzako elikadura-prestakuntzako neurriak ezartzeraino, Mercabilbaok erakusten du garapen ekonomikoa bat etor daitekeela aurrerapen sozialarekin eta ingurumen-jasangarritasunarekin.
Zeharkako ikuspegi horrek, merkatu-eredu erresiliente eta konprometitu gisa kokatzen du zentroa, enpresekin, erakundeekin, ekoizleekin eta herritarrekin lankidetzan lan egiten duena, kate baterantz aurrera egiteko.