Joan den asteburuan Nafarroara iritsi zen goi-mailako depresio isolatuak (dana) hondamena eragin zuen laboreetan. Atzo eguerdira arte, Agrosegurok 11.500 hektareatan izan zituen ezbeharrak, batez ere belarkara, barazki eta mahastietan.
“Asteburu honetako danak 2025eko beste edozein ekaitzek baino kalte handiagoak eragin ditu”, azaldu du Mari Luz Cano Agroseguroko iparraldeko lurralde zuzendariak.
Dana batek ura eta harriabarra deskargatzeko erabiltzen duen gogortasunak, haize bortitzekin batera, puntu jakin batean, laboreek jasaten duten kalte maila handitzen du. Hori egiaztatu ahal izan da Irunberri, Caparroso, Azkoien, Alesbes, Milagron, Lizarraldean edo Iruñerrian. Nafarroa alerta laranjan egon zen egun horietan; adibidez, Monteagudok 95 litro metro karratuko bota zituen uztailaren 11tik 12ra (ostirala eta larunbata), Estatuko Meteorologia Agentziaren arabera.
7.200 partzela
Asteburu bakar batean, Foru Komunitateko hainbat herritan aseguratutako 7.200 lursailetako 11.500 hektareatan kalteak eragin ditu danak. Oraingoz, ekaitz fenomenoek eragindako hektarea guztien % 35 dira urteko lehen zazpi hilabeteetan.
Xehetasunez
Baliteke datozen egunetan kopuru hori handitzea, Agrosegurok parteak jasotzen jarraitzen baitu. Baina orain arte, bazkak gehien kaltetu dituen laboreak belarkarak dira – Nafarroako eremu berantiarretako neguko zerealak eta artoa –, 6.300 hektarea hondatu baitira. Ezbehar horiek, batez ere, Lizarraldeko eta Iruñerriko ustiategietan antzeman dira, baita Irunberrin, Caparroson, Azkoienen, Alesbesen eta Milagron ere, besteak beste.
Bigarren maila batean barazkiak daude, 2.200 hektarea kalteturekin, Nafarroa erdialdean eta Erriberagoitian eta Erriberagoitian. Azkenik, gehien kaltetutako hirugarren taldea mahastiena da, 1.700 hektarea txikituta baitaude Vianan, San Adrianen, Azagran edo Cascanten – mahats-bilketa hasi baino aste batzuk lehenago –. Gainerako 1.300 hektareak hariak eragindako eremuetan dauden beste labore batzuei dagozkie.
Agrosegurok aseguratuta dauden lursailak bakarrik zenbatzen ditu, eta, beraz, kaltea handiagoa izan daiteke euritako horren azpian ez dauden laboreei kalte egin badie. “Errioxan, Araban eta Nafarroan kalteak ebaluatzen dituzten perituen hedapena (kasu gehienetan baterako ezbeharrak) 80 eta 90 profesionaletan kokatzen da, batez ere joan den asteburuko bazkaren ondoren”, zehaztu du Mari Luz Canok.
Uztailaren 11 baino lehen
Dana hori iritsi arte, Agrosegurok ekaitzek kaltetutako 21.125 hektarea erregistratu zituen, aurtengo hilabeteetan 13.600 lursail baino gehixeago. Bere erregistroan, hektarea horietatik 16.000 belarkiekin landatuak ziren, batez ere neguko zerealekin; 2.000 barazkiekin; 1.700 mahastiekin; eta gainerakoa, guztizkoa osatu arte, unean uneko afekzioak ziren fruta-arbolen, almendrondoen, bazka-ontzien eta oliben ustiategietan, erakunde horrek zehazten duenez.
Guztira
Zenbaketa orokorra egitean, Foru Komunitateko ekaitz fenomenoek 32.000 hektarea baino gehiago hondatu dituzte aurten, 20.000 lursail baino gehiagori dagozkienak.
Labore kaltetuenak zerealak dira, kaltetutako hektareen % 70 baitira; ondoren, barazkiak ( % 13) eta mahastiak (% 11). Gainerako % 6ak fruta-arbolak, olibondoak eta abar hartzen ditu, Agroseguroko Iparraldeko Lurralde Zuzendaritzak emandako datuen arabera.