Eusko Jaurlaritzak eta foru-aldundiek uko egin diote Europako Batzordeak hurrengo Nekazaritza Politika Bateraturako (NPB) egindako proposamenari, eta egungo finantza-esleipenari eusteko eskatu dute.
Europako Batzordeak 2027aren osteko Finantza Esparrurako proposamenak aurkeztu ondoren – defentsan katuek gora egingo duten testuinguru batean –, euskal erakundeek kalkulatu dute NPBra bideratutako funtsak % 20 baino gehiago murriztuko direla, aurka baitaude.
Amaia Barredo sailburuak, Noemi Agirre (Araba), Xabier Arruti (Gipuzkoa) eta Arantza Atutxa (Bizkaia) foru diputatuekin batera, ohar bat argitaratu dute, eta bertan eskatu dute “NPBren egungo finantza esleipenari eustea, politika propio eta bereizi gisa egituratzea, eta egitura bi zutabeen inguruan mantentzea”.
Barredoren ustez, ziurgabetasunaren testuinguru geopolitiko mundial batean, EBko elikagaien segurtasuna eta subiranotasuna “maila goreneko aurrekontu lehentasuna izan behar da, beste batzuen edo maila bereko batzuen gainetik”.
Hori guztia, egungo araudia onartu ez duten eta Brusela NPB berrirako prestatzen ari den Europako nekazari gehienen haserre giroan, nekazaritza jarduerarako plangintza esparru egonkorrik gabe.
“Ezin da izan Europako nekazaritzako elikagaien sektoreari gero eta ahalegin handiagoa eskatzea eta haren finantza esleipena murriztea, eta, gainera, NPB ez oso osagarriak diren politiken esparru bateratu batean diluitzea”, adierazi du Barredok.
Batzordearen proposamenak dakarren aurrekontu-murrizketak arriskuan jartzen du, Barredoren ustez, EBren elikadura-segurtasuna eta potentzia esportatzailearen ahalmena.
Eskumenen inbasioa
Gainera, euskal erakundeek uste dute Europako proposamenak euskal eskumen-eremua inbaditzen duela, nekazaritza-politikaren aplikazioaren arloan soilik.
Barredoren arabera, “indarrean dagoen NPBren erreformaren aplikazioan gertatu zen bezala, non gure autogobernurako ahalmen konstituzionala alde batera utzi zen, MAPAri PEPACen (NPBa aplikatzeko Estatuko Plana) diseinua eta koordinazioa ematean, Europako Batzordeak berriz ere inbaditzen du gurea bezalako eremu federal edo autonomikoko Estatuetan dauden Europako eskualdeen eskumen-esparrua”.
Euskadiren kasuan, eta nekazaritzaren arloari dagokionez, Estatuaren finantzaketarik jasotzen ez duelako larrigarriarekin.
Aurreko erreforman salbuespen bat egin zitzaien Flandriari eta Valoniari, orain erreferentzia gisa balio baitezake euskal kudeaketa-eskumenen ahalmena defendatzeko.
Beste eragozpen bat da nekazaritza-, landa-, arrantza- eta kohesio-politikak funts bakar batean biltzea, eta hori, sailburuaren arabera, “Batzordeak hainbeste predikatzen duen sinplifikazioaren aurka doa; izan ere, funtsaren maila anitzeko kudeaketa partekatua, bai eskualde mailan, baina, batez ere, estatu mailan, erkidego mailako Estatuetan, bai Espainian, muturreko konplexutasuna dela uste da”.
Eusko Jaurlaritza eta foru-aldundiak NPBren babesari gaur egungo funtsetatik (Feaga eta Feder) eustearen, estatu edo eskualde autonomo bakoitzerako finantza-poltsa espezifikoen esleipena defendatzearen eta “gure errealitate sektorialera hobekien egokitzen diren esku-hartzeak diseinatzearen” aldekoak dira.