‘Sea2land’ proiektuaren barne, Barnak eta Aztik arrain-haztegietako biskeretako proteinetatik sortutako nekazaritzako bioongarriei bidea ireki diete
Arrain-industriako hondakinak baliatuta, Kantaurialdean egindako esperientzia batek agerian utzi du itsas baliabideek lurra elikatzeko duten ahalmen handia. Bioongarri iraunkorrak ekoizteko prozesuak ez du soilik ingurumenaren aldeko apustua adierazten; tokiko ekonomia indartzeko tresna ere bada, Sea2land proiektu europarrak erakutsi duen bezala. Helburu estrategiko gisa, Europako kostaldeetako baliabideak aprobetxatzea eta tokiko nekazaritzari balio erantsia ematea dauka proiektuak. Horretarako, hainbat eskualdetan kasu praktikoak garatu dira, eta guztira 25 eragilek hartu dute parte. Kantauri itsasertzean egindakoa nabarmentzen da: bertan, Barnak eta Aztik elkarlanean aritu dira arrain-industriako azpiproduktuak bioongarri bihurtzen, ekonomia zirkularraren logikaren barruan.
Azpiproduktuak oinarri
Barnako I+G arduraduna den Iñaki Arambururen esanetan, helburu nagusia ez da azken bioongarriak ekoiztea, baizik eta arrain-industriako azpiproduktuak oinarri hartuta beste enpresa batzuek erabili ditzaketen produktuen bitartekoak sortzea. “Gure jarduera-prozesuan, lehenik eta behin, azpiproduktu erabilgarriak identifikatzen ditugu. Kasu honetan, arrain-haztegietako biskerak aukeratu genituen, bestela baztertuko liratekeenak. Horietan dagoen proteina baliatu nahi izan dugu, aminoazido eta peptido aberastasuna kontuan hartuta,” azaldu du. Azti zentro teknologikoak ere funtsezko eginkizuna izan du: erabilitako material horien egokitasuna aztertu eta prozesu tekniko egokienak definitu dituzte.
Teknika horiek praktikara eramateko aukera izan dute Barna enpresaren instalazioetan, eskala pilotuko ekoizpen-saioak eginez. Lortutako emaitzak “oso itxaropentsuak” izan direla ikusita, eskala industrialerako bideragarritasun-azterketa abiatu dute, besteak beste Fertinagro bezalako enpresa espezializatuekin lankidetzan. Hasierako negozio-plana ere prest dute dagoeneko. Aramburuk nabarmendu du garatutako produktu horiek nekazaritzaren errendimendua hobetzeko ahalmena dutela, ohiko ongarri inorganikoen osagarri gisa erabil daitezkeelako. Aldi berean, “lurraren osasuna eta bizitza biologikoa indartzen” laguntzen dutela azpimarratu du.
Ekonomia zirkularra ardatz
Proiektuaren ardatz kontzeptuala ekonomia zirkularra da, jarduera osoa horretan oinarritzen baita. Azpiproduktuak jasotzen dituzte, animalien elikadurarako edo beste erabilera jasangarrirako birziklatzen dituzte, eta horrela, hondakin bilakatuko liratekeen materialak balioan jartzen dituzte. Ildo horretan, Iñarrak adierazi du Sea2land proiektuaren planteamendua tokiko balio-kateak sortzea dela: “Kasu honetan, Kantauriko itsasertzeko azpiproduktuak erabiliz, bertako enpresek prozesatu dituzte, eta inguruko nekazariek aukera izango dute produktuak beren lursailetan erabiltzeko. Horrek ingurumen-inpaktua gutxitzen du, eta tokiko ekonomiaren indartzea ahalbidetzen du”.
Proiektuaren emaitzak onak izan arren, hainbat erronka daude oraindik. Merkatuak ez ditu beti ongi hartzen produktu berri horiek, eta ekoizle askok zalantzak dituzte. Hala ere, kontzientzia ekologikoa gero eta handiagoa da, eta horrek bidea zabalduko du. Horregatik, bioongarrien garapena ez dute joera huts gisa ikusten. “Ez da moda bat, baizik eta behar bat. Epe luzera, ongarri jasangarriek ezinbesteko zeregina izango dute elikadura-katearen eraldaketan,” azpimarratu du Aramburuk.