Mantala ekimenaren bultzadaz, hainbat sukaldarik ‘ArabaKO Kolektiboa’ sortu dute, sukaldaritza sutegietatik harago eramateko
Trebiñuko Konderriko Torre herrixkan bizi da Laura Muñoz, Urgorako sukaldaria. Aspalditik ezagutzen ditu gaur egun tokiko sukaldaritzan ohiko bihurtu diren terminoak. Kilometro Zero bezalako kontzeptuak ez zaizkio arrotz: “Orain topiko bihurtu dira, baina duela 30 urte ez zen horrela inondik inora”, dio telefonoaren bestaldean, bere energiaren indarra nabaria dela.
Muñozek 30 urte daramatza jatetxeko arduradun eta sukaldari lanetan, Samianotik gertu dagoen Torre izeneko XIX. mendeko berriztatutako etxean. Hasieran, bertan zeramikarako tailerra zegoen, baina jatetxe bihurtu zuten, eta ordutik sukaldari izateko prestakuntza-eskolak ere eskaintzen ditu. Egun, zazpi mahai bakarrean eskaintzen dituzte bertako produktuekin egindako menuak. “Hasiera-hasieratik menu bakarra izan dugu. Horretarako, gure baratzetik ez ezik, inguruko ekoizleen produktuak ere erabiltzen ditugu. Nik neuk gustura jango nukeen menu bat eskaintzen dut”, azaldu du Muñozek.
Mantala ekimenaren bidez ArabaK0 Kolektiboan parte hartzeko gonbidapena jaso zuenean, argi zuen helburuetako bat sukaldean emakumeen presentzia handitzea eta bermatzea dela, gizonezkoek nagusitasunez betetako sektore batean. “Oso emakume gutxi gara Araban, eta eskertzekoa da halako ekimenetan parte hartzeko gonbita jasotzea”, gehitu du.
Sukaldaritza baino gehiago
Basque Culinary Center, HAZI Fundazioa eta Eusko Jaurlaritzaren Mantala ekimenaren laguntzaz sortu da ArabaK0, Arabako produktuetan eta sukaldaritza jasangarrian oinarritutako 20 kidez osatutako kolektiboa. Taldeak sukaldeetatik kanpoko jarduerak sustatzen ditu, bertako ekoizleekin elkarlanean aritzeko dekalogo baten inguruan. Helburua da euskal gastronomiaren balioa eta kokapena nazioartean sendotzea, ezagutza, ikerketa eta lankidetzan oinarritutako proiektuak bultzatuz.
Laura Muñozen esanetan, ArabaK0-ko sukaldariek jatetxean lan egiteaz gain, produktuekin konpromisoa eta ekoizleekin harreman zuzena dute, bezeroei produktuaren atzean dagoen lana eta bertako ezaugarriak transmitituz. Halaber, Arabako ondare gastronomikoa zabaltzea dute helburu, platerak aurkeztean zein sare sozialen bidez.
Ekimena aurrera eramateko premia
Edorta Lamoren esanetan, Arrea! jatetxeak ArabaK0 kolektiboa sortzea erabaki zuen euskal gastronomia, bertako ekoizle, sukaldari eta goxogileak modu integralean sustatzeko. Lamok azpimarratzen du sukaldaritza ez dela soilik sukaldeko lan bat, baizik eta lurraldearen, kulturaren eta ekonomia sustatzearen parte bat dela. Horregatik, komunitate sendo eta elkarlanean oinarritutako harremanak eraikitzea dute helburu, bai ekoizleekin eta baita bezeroekin ere, sektore osoaren garapena bultzatuz.
Jatetxearen arduradunak jasangarritasunaren eta Kilometro Zero (K0) kontzeptuaren garrantzia nabarmendu du, ingurumenarekiko eragina murrizteko eta tokiko ekoizpenaren balioa babesteko. Arrea!-k bere jarduera ez du soilik sukaldean mugatzen, Arabako mendialdearekin eta bertako kultura, ekonomiaren alde lan egiten du, eta sukaldetik kanpoko ekintzak ere funtsezko elementu gisa hartzen ditu, lurraldearekiko lotura eta balioak sendotzeko.