Egungo egoera ekonomikoak zuhurtziaz jokatzera gonbidatzen ditu enpresak, baina baita erabakitasunez ere. Horixe ondorioztatzen da kapital-gehikuntzei buruzko estatistiketatik. Estatistika horiek gora egin dute urteko lehen bost hilabeteetan, Euskadiko eta Nafarroako enpresentzat erantzun baino zalantza gehiago dituen testuinguru batean.
INEren Merkataritza Sozietateen Estatistikak, joan den maiatzekoak, erakundeak gai horri buruz argitaratu duen azkenak, jasotzen du maiatzera arte EAEko 546 merkataritza-sozietatek 652 milioi euroko kapital-gehikuntzak egin zituztela guztira. Iazko aldi berean erregistratutako datuen oso antzekoak dira, eta horrek adierazten du, ziurgabetasunak zalantza, enpresek hazten jarraitzeko bideak aztertzen jarraitzera bultzatzen dituela itxaropenak.
Iazko lehen bost hilabeteetan, kapital handitzeak 610 milioi euro ingurukoak izan zirela ikusten da, 2023ko aldi bereko 388 milioien aldean. 2024ko lehen bost hilabeteetan kapitala handitzea aukeratu zuten enpresen kopurua zertxobait handiagoa izan zen (561 eta 546, hurrenez hurren). Nafarroako kasuan, jaitsiera izan da aurten bi baremoetan: bai kapitala handitzen duten enpresenean (136, 153ren aldean), bai igoera horien bolumenean (70 milioi iazko lehen bost hilabeteetan, eta 45 milioi aurtengo tarte berean).
Handitzeei esker, enpresek funts gehigarriak lor ditzakete beren eragiketak ordaintzeko, hala nola hedapen prozesuak, zorren murrizketa edo beste edozein finantzaketa behar. Era berean, enpresen konfiantzaren isla dira, eta ehunaren erresilientzia erakusten dute, nahiz eta orain ikusteko dagoen zer eragin zehatz izango duten konpainien jardueran, bereziki industriakoetan, Estatu Batuek Europar Batasunarekin itundu duten % 15eko muga-zerga orokorraren aktibazioak.
Nolanahi ere, badira errealitate konplexuagoa erakusten duten beste datu batzuk, hala nola bazkideek edo akziodunek borondatez desegindako merkataritza-sozietateen kopurua. Urteko lehenengo bostetan, Euskadin 663 enpresa daude, iazko aldi berean baino 40 gehiago. Nafarroan, berriz, askoz txikiagoa da (3 2025eko tartean, eta 2 2024an).
Oro har, enpresen ikuspegiak negozioaren aldagai nagusiei eustea adierazten du, baina ez aurretik, sektoreen arabera, bide bihurri bat igaro gabe. Laboral Kutxaren enpresa-konfiantzari buruzko azken txostenaren arabera, maiatzean 500 euskal enpresari egindako inkestetan oinarrituta – muga-zergak sartu baino lehen –, urteko hirugarren hiruhilekoari begira, konpainien % 29k uste zuten fakturazioak hobera egingo zuela, % 56k eutsi egingo ziola eta % 15ek okerrera egingo zuela. Gainera, % 57,4k zioten eskaera kopurua bigarren hiruhilekokoaren antzekoa izango zela, % 27,5ek hobera egingo zuela uste zuten eta % 15,1ek okerrera egingo zuela. Hori bai, aurreikusitako errentagarritasunari buruzko iritzia ematerakoan, gehiengo handi batek (% 83,4) antzeko maila edo txikiagoa zuen, eta % 16,6k soilik espero zuen enpresa-errendimendu handiagoak lortzea.
Confebaskeko presidente Tamara Yaguek joan den hilabetean adierazi zuen, euskal patronalaren azken kontseilu orokorra egin ondoren, industriaren aurrerapen erritmoa “ahula” dela, eraikuntzak eta zerbitzuek ekonomiaren hazkunde orokorrari eusten baitiote, eta enpresa erakundeak % 2an iragarri du urte amaieran, 2024aren amaieran aurreikusten zuen ehuneko berean.
Yaguek onartu zuen kezkatuta zegoela Estatu Batuetako muga-zergekin, dagoeneko “jarduera moteltzen eta salmenta itxaropen txikiagoak” eragiten ari zirelako, eta horrek, aldi berean, “enplegua erregulatzeko lehen espedienteei aurre egitera behartzen ari da, hori bai, oraingoz gehienak aldi baterakoak”. Gainera, enpresen bilakaera baldintzatzen duen beste datu bat kredituaren geldialdia da. Patronalaren beraren enpresa finantzaketari buruzko azken buletinaren arabera, sektore pribaturako kreditu stocka (enpresak, autonomoak eta etxekoak barne) % 1,5 hazi zen Euskadin 2025eko lehen hiruhilekoan, aurreko hiruhilekoarekin alderatuta. 2022ko erdialdetik hiruhileko artean izan den hazkunderik handiena da, baina 2024ko lehen hiruhilekoarekin alderatuta, urte arteko % 0,1 murriztu zen.
Nafarroan, Laboral Kutxak ere kalkulatzen du, EAEn bezala, BPGren hazkundea % 2koa izango dela aurten, Estatuarentzat aurreikusitako % 2,4koa baino txikiagoa, nolanahi ere. Ildo horretan, industria-jardueraren kemena berreskuratzea urte amaierarako zeregin nagusietako bat dela uste da, eta, gainera, beste arazo batzuk ditu, hala nola belaunaldien arteko erreleborik eza, inflazio energetikoa eta, oro har, Europako sektore osoaren lehiakortasunaren galera.