CCOOk Nafarroako Gobernuari exijitu dio Estatuari eska diezaiola lan-ikuskatzaileen kopurua handitzeko, eta, gainera, lan-ezbeharretan berreroritako enpresentzako laguntza publikoak kentzeko eskatu du. Bi eskaera horiek sindikatuak asteon aurkeztu dituen hamar neurrien barruan daude, gaitz horri aurre egiteko. Izan ere, beste behin ere, Nafarroa da baja eragin duten istripu gehien izan dituen erkidegoa ehun mila langileko: 298,9.
Alfredo Sanz Nafarroako CCOOko Lan Osasuneko idazkariak eta Carmen Sesma arlo horretan aditua den teknikariak prentsaurrekoa eman dute zentral horren Iruñeko egoitzan, eta datuak direla-eta kezkatuta daudela adierazi dute.
“Premiazkoa da neurri irmoagoak hartzea, joera hori lehengoratzeko eta pertsonen osasuna Foru Komunitateko ekoizpen jardueraren erdigunean jartzeko. Ezbeharrak gure lurraldeko adierazle sozioekonomikorik txarrena izaten jarraitzen du “, adierazi du Alfredo Sanzek.
2024an gertatu zen bezala, Nafarroa da berriz ere laneko eta joan-etorrietako istripu gehien dituen eskualdea, urteko lehen seihilekoan langile kopuruarekiko proportzioan. Gure erkidegoan 298,9ko indizea badago, Espainian ehun mila langileko 206,3 istripura jaisten da.
Zenbaki absolutuek arnasa hartzen dute
Hala ere, datu absolutuak aztertuz gero, Nafarroak badu atseden txiki bat. Lan inguruneko istripu kopurua murriztu egin da, eta pandemiaren urteen ondoren hasi zen igoera jarraituen ziklo bat hautsi du. 2025eko urtarriletik ekainera, 6.119 lan istripu izan ziren Foru Komunitatean, % 3,79ko murrizketa aurreko urteko aldi bereko 6.360 istripuekin alderatuta.
Baina, istripu hilgarriek barkaezineko zifretan jarraitzen dute, 16 pertsona hil baitira beren lanaren ondorioz abuztuaren amaierara arte (azken bi urteetako erregistrorik txarrenak). “Lan munduan inplikatutako erakunde guztiei elkarlanean aritzeko eskatzen diegu, joera kezkagarri bat iraultzeko”, berretsi du Sesmak.
Horretarako, ezinbestekoa da “enpresak arduratsuak izatea eta laneko arriskuen prebentziorako legea zorrotz betetzea”, berretsi du.
Horrez gain, langileei erne egoteko deia egin die Sanzek. “Askotan, istripu arinek eta ia errutinazkoek ezbehar larriak edo hilgarriak eragin ditzakete, horiek berriro ez gertatzeko neurriak hartzen ez badira”, gogorarazi du.
Sektoreka
CCOOren txostenak nabarmentzen du Nafarroak intzidentzia-tasa gainditzen duela lau produkzio-talde nagusietan, Estatuko batez besteko indizearekin alderatuz gero.
Nafarroan, eraikuntzaren sektoreak 566,2 lan-istripu izan ditu 100.000 langileko eta 450 langileko Estatuan. “Industriak ere datu onartezinak erakusten ditu”, azpimarratu du sindikatuak. Urtarriletik ekainera bitartean, 100.000 langileko 471 lan-istripu izan dira Espainian, 359,4 langileko.
Beste bi ekoizpen talde handiek ere Estatuko ratioak gainditzen dituzte Nafarroan: 383,8 istripu nekazaritzaren sektorean 100.000 langileko Foru Komunitatean eta 311,5 herrialdean; eta 204,7 zerbitzuetan gure lurraldean, 156,7 Estatuan.
Proposamenak
Egoera horren aurrean, CCOOk hamar neurri ere proposatu ditu laneko edo in itinere istripuak murrizteko.
Nafarroako Gobernuari exijitu dio Espainiako Gobernuari eska diezaiola lan ikuskatzaileen kopurua aipa dezala.
Ordezkariei eta langileei prestakuntza eta informazio handiagoa eta hobea ematea proposatu du, laneko arriskuei eta horiei aurrea hartzeko aukerei buruz.
Enpresetan prebentzio-neurriei buruzko protokoloak egiteko beharra azaldu du sindikatuekin batera.
Prebentzio zerbitzuek enpresetan benetako inplikazio eraginkorra izatea eskatu du.
Azpimarratu du berariazko talka-plan bat egin behar dela, eraikuntzaren sektoreko ezbehar-tasaren datuetan dagoen joera negatiboa zuzentzeko.
Gainera, langileen lan-istripuak behin eta berriz gertatzen diren enpresei fiskalizazio serioa egitea nahi du. Halaber, lehentasunezkotzat jo du in itinere istripuen kasuetan istripuak murrizteko neurri zehatzak egitea eta proposatzea.
Dekalogoan funtsezkotzat jotzen du prebentzio ordezkariaren figurari buruzko pedagogia handiagoa egitea eta lantokietako ordezkari sindikalen prestakuntza hobetzea; eta eskatu du berehala eragozteko lan arriskuen prebentzioari buruzko legea betetzen ez duten enpresek Nafarroako Gobernuaren laguntza publikoak jaso ahal izatea.