Sektore aeroespazialari lotutako 35 enpresa bildu dira asteazken honetan Lizarran, otsailean Uharten egindako lehen topaketan hasitako lan-ildoekin jarraitzeko. Mikel Irujo Industriako eta Trantsizio Ekologiko eta Digitaleko sailburua eta Isabel Pérez Espainiako Espazio Agentziako Zientzia, Teknologia eta Berrikuntzako zuzendaria izan dira bigarren hitzorduan.
Aeroespaziala Nafarroako Gobernuak eta Sodenak aztertzen duten sektore emergenteetako bat da, elektronikarekin, eraikuntza industrializatuarekin edo biologia sintetikoarekin batera. Sektore hori % 8 eta % 20 artean hazi da Foru Komunitatean, enpresek defentsarekin lotutako proiektuak ere barnean hartzen dituzten kontuan hartuta.
Asteazken honetakoa bezalako bileren helburua Foru Komunitatean jarduera ekonomiko hori bultzatzea da, gaur egun 700-750 pertsona enplegatzen baititu, eta zifra horiek gero eta sendoagoak dira.
Eragin ekonomikoari dagokionez, eremu aeroespazialari zuzenean lotutako fakturazioa 100-150 milioi eurokoa da; sektore horretan espezializatutako konpainiek garatutako beste negozio-lerro batzuk kontuan hartuz gero, berriz, fakturazio agregatua 360-400 milioi eurokoa da (otsailean Uharten egindako lehen topaketan 300 milioi euro aipatu ziren).
Atzo goizeko hitzordua Industria sailak antolatu du, Sodenaren laguntzarekin, Lizarrako Miguel de Eguía Zentro Teknologikoan.
Bertaratutakoek beren ikusgarritasuna areagotzeko eta nazioartean duten posizionamendua hobetzeko egin den enpresa-katalogoa ezagutu dute.
Europa mailako hainbat aholkulariren eta analistaren aurreikuspenen arabera, hazkunde iraunkorra egongo da, eta datozen urteetan urte batetik bestera % 8 ingurukoa izan daiteke. Hori guztia hainbat faktore nagusik bultzatu dute, hala nola aire-bidaien eskariaren igoerak (airelineak beren flotak modernizatu eta zabaltzera eramaten ari dira), nazio askoren defentsa-aurrekontuen gorakadak, eta espazio-industria batek gobernuaren eta merkataritzaren esparruan duen enpresa-dinamismoak.
Hazten ari den sektorea
“Hazten ari diren sektoreetan apustu egitearen garrantzia” azpimarratu du Irujok, “lehentasunezkoak izan daitezen, nekazaritzako elikagaien sektorean eta automobilgintzan, besteak beste”. Gainera, Irisen Poloak eraldaketa digitala eta biologia sintetikoa bultzatzeko duen ahalmena azpimarratu du. Baita sektore aeroespazialaren erradiografia egitearen garrantzia ere, non enpresa horien potentzialtasuna ikusi den.
Zientzia-dibulgazioa
Espainiako Espazio Agentziako Zientzia, Teknologia eta Berrikuntzako zuzendari Isabel Pérezek esan du garrantzitsua dela herritarrek espazioari buruzko informazioa ezagutzea eta nola eragiten digun jakitea. “Funtsezkoa da herritar guztiengana iristeko espazioan inbertitzea. Dibulgazioa funtsezkoa da prestakuntza teknologikoak sustatzeko “.
Era berean, agentzia espazial nazionaleko eta Europar Batasuneko kide izateagatik dauden finantzaketa-tresna guztiak azpimarratu ditu, bai eta Estatu osoko enpresek ekintzailetzaren, berrikuntzaren, teknologiaren transferentziaren eta hezkuntzaren arloetan, besteak beste, aurkeztu ahal izateko lizitazio-proposamenak ere.
Datu interesgarriak
Tipologiari dagokionez, osagaien eta sistemen fabrikatzaileek ( % 25) eta test eta zerbitzu berezien ingeniaritzek ( % 22) kontzentratzen dute Nafarroako enpresa gehien industria horretan. Gainerakoan, konpainia horiek I+G+B arloan egindako ahaleginagatik nabarmentzen dira, 2024an, guztira, lau milioi euro bideratu baitzituzten arlo horretara.
Laseme (Lizarrako Merindadeko Enpresen Elkartea) AINrekin batera ari da lanean, Nafarroako Gobernuaren Eskualdeko Aktibazio Planaren bidez, industria-enpresak eta -prozesuak identifikatzen, sektore aeroespazialean sar daitezen.
Gorabidean dagoen industria
Bestalde, Defentsa, Segurtasun, Aeronautika eta Espazioko Enpresa Teknologikoen Espainiako Elkartearen (TEDAE) datu berrienek berresten dute industria horien guztien baterako fakturazioa 13.900 milioi eurokoa izan zela 2023an. Zifra horrek aurreko ekitaldiarekin alderatuta % 15eko igoera adierazten du, baita pandemiaren aurreko mailen errekuperazioa ere.
Bitartean, ICEX-Invest in Spain erakundeak ziurtatu du jarduera ekonomiko horrek BPG nazionalaren % 1,3 biltzen duela eta eragin nabarmena duela herrialdeko merkataritza-balantzan. Horri dagokionez, haren esportazioak 6.292 milioi eurokoak izan ziren 2023an, zati aeronautikoan bakarrik.
Joera positibo hori bera mantentzen da eta Europako gainerako herrialdeetan partekatzen da. Europako Industria Aeroespazialen eta Defentsakoen Elkarteak adierazi du sektore horrek 290.4400 milioi euro fakturatu zituela 2023an, aurreko urtean baino % 10,1 gehiago. Zenbaki horiek, batez ere, abiazio zibilaren segmentuak (indarra berreskuratzen duena) eta defentsa-segmentuak (inbertsio handien testuingurua bizi duena) bultzatu zituzten.