Nafarroako Txikizkako Merkataritzaren Aholku Batzordeak bost irekiera-egun ezarri ditu 2026rako igande eta jaiegunetan. Nafarroako Gobernuak gizarte eragileei helarazitako erabakia hamar data aukeratu eta azkenean bostera murriztu ondoren hartu da, Nafarroako Enpresaburuen Konfederazioak (CEN) egindako proposamenaren arabera. Urtarrilaren 4a, Ostegun Santua (apirilaren 2a), Nafarroaren Eguna (abenduaren 3a) eta abenduaren 20a, igandea, izango dira aukeratutako egunak. Egun horiei, ohi bezala, herri bakoitzeko jaiegunean irekitzeko aukera gehituko zaie.
CCOO sindikatuak berriro errefusatu du Nafarroako Gobernuak eta patronalak lortutako akordioa, plantillak kaltetzen dituela eta familia eta norberaren kontziliazioa zailtzen duela iritzita. Erakundearen arabera, neurriak “enpresa handien interesak” lehenesten ditu “gizartearen gehiengoaren” aurretik.
Astearte honetan egindako bileraren aurrean, Rubén Belzunegui Nafarroako CCOOko Zerbitzuen Federazioko idazkariak patronalen jarrera kritikatu zuen, eta lan-ongizatearekiko “interesik ez” izatea leporatu zien. Belzuneguik adierazi zuenez, “erantzukizun sozial korporatiboa ez datza ideia fantastikoak izatean, akordioak lortzean eta plantillak zaintzean baizik”.
Ordezkari sindikalak, halaber, Nafarroako Gobernuari eskatu zion lortu nahi dituen Europako estandarrak ez daitezela mugatu adierazle makroekonomikoetara, baizik eta langileentzako eguneroko hobekuntzak ekar ditzatela. Ildo horretan, defendatu zuen ordutegi komertzial “zentzuzkoagoek” inguruko beste herrialde batzuetako praktiketara hurbilduko luketela Nafarroa.
Beste eredu komertzial bat
CCOOk, gainera, merkataritza-eredua aldatzeko politika publikoak bultzatzea eskatu zuen, batez ere konpainia handietan. Sindikatuak gogorarazi zuen denda txiki batzuek larunbat arratsaldetik sartu dutela atsedena kontsumo eredu berrira egokitzeko modu gisa.
Erakundea harrituta agertu zen, halaber, foru gobernuak maiatzaren 1a, Langileen Nazioarteko Eguna, jarduera egun gisa planteatu zuelako. Proposamena langileriaren aurkako “iraintzat” jo zuen.
Desadostasunak gorabehera, sindikatuak igande eta jaiegunetan “zero irekiera” ereduaren alde egiten jarraitzen du. Patronalak atseden-egunetan jarduera-egunak ezartzen jarraitzen duen bitartean, CCOOk bertaratzea erabat borondatezkoa izatea eskatu du. Pizgarri gisa, jardunaldi horietan sortutako etekin ekonomiko garbia plantillekin ere banatzea planteatu du.
Maiatzaren lehena
Bestalde, ELAk kritikatu duenez, bilerak “ohiko gidoiari jarraitu dio: Nafarroako Gobernuak patronalaren notario lana egiten du, eta legezko estaldura ematen dio CENen enpresek aurretik lortutako akordioari, saltokiek zenbat eta zein igande eta jaiegunetan irekitzen duten erabakitzen baitu”.
“Berriro ere, organo honetan dauden sindikatuek ez dute inolako parte hartzerik izan erabakian, eta praktika hori erabat errespetugabea da sektoreko langileekiko, haiek baitira horrelako erabakiak hartzen dituztenak”, azpimarratu dute.
ELAk nabarmendu duenez, “aurten, ohiko igande eta jaiegunez gain, Maiatzaren Lehena egun irekigarri gisa gaitzea erabaki dute, langileekiko eta mugimendu sindikalak lan eskubideen defentsan ordezkatzen duenarekiko sentsibilitate falta erabatekoa erakutsiz”.
Merkataritzaren lege proiektuari dagokionez, ELA “oso kritikoa izan da merkataritza ordutegiei dagokienez, igandeetan irekitzeko murrizketak kenduko lituzkeelako (egungo legeak urtean gehienez bi igandetan irekitzera mugatzen du, eta ez jarraian)”.
Aldaketa horrek “enpresentzako merkataritza-intereseko egunen kopurua handitzea ekarriko luke, eta horrek irekiera-egunen kopurua handitzea ekarriko luke, egungoekin alderatuta, eta horrek kalte nabarmena ekarriko lieke langileei”.
“Kontuan izan behar da merkataritzan lan egiten duten pertsona gehienek astean sei egunez lan egiten dutela eta igandean bakarrik atseden hartzen dutela, edo igandean dutela asteburuko atseden egun bakarra eta bestea astean zehar. Igande gehiago irekitzea errazteak plantillentzat segidako lanegunen kopurua handitzea dakar, bizitza pertsonalarekin uztartzea zailtzeaz gain “, aldarrikatu dute.
ELAk adierazi duenez, “gobernu bat ez da aurrerakoia askotan errepikatzen duelako, aplikatzen dituen politikengatik baizik”. “Eta enpresa handiei bakarrik mesede egiten dien eredu desarautu baten alde egiten duen lege bat, langileen eta hurbileko merkataritza txikiaren kaltetan, ez da lege aurrerakoi bat”. Horregatik, “eragiten” saiatuko da, “merkataritzan lan egiten duten pertsonen interesen mesedetan alda dadin”.