Mikel Torres bigarren lehendakariorde eta Ekonomia, Lan eta Enplegu sailburuak astelehen honetan azaldu duenez, Euskadik Europako funtsetatik jasotako 4.438 milioi eurorekin itxi zuen 2025. urtea, 2024ko itxieran baino % 27 gehiago (3.474 milioi).
Torresek Legebiltzarreko batzordean egindako agerraldian aurreratu ditu datu horiek, eta Suspertze eta Erresilientzia Mekanismoaren Europako funtsen balantze eguneratua eskaini du.
Inbertsio publikoko motor handienetako bat
Azaldu duenez, 2025ean funts horiek Euskal Autonomia Erkidegoko azken hamarkadako “inbertsio publiko eta pribatuko motorrik handienetako” gisa finkatu ziren.
Zehazki, autonomia-erkidegoan 4.438 milioi euroko inpaktua izan zuen, hau da, ia 1.000 milioiko igoera aurreko urtearen itxierarekin alderatuta (3.474 milioi).
Estatuko deialdien “bultzada handiak” eragin du igoera, 2025ean 2.705 milioira iritsi baitira (2024an baino ia 800 gehiago), eta beste autonomia erkidego batzuetatik datozen funtsek gora egin dutelako, euskal erakunde eta enpresetan (426 milioira arte).
Guztizkotik, 1.307 milioi Eusko Jaurlaritzaren kudeaketa autonomikokoak izan ziren, aurreko ekitaldikoak baino pixka bat handiagoak.
Torresek adierazi du, gainera, Euskadik funtsen % 95 esleitzea eta % 84 gauzatzea lortu duela, indarrean dauden tresna juridikoen hazkundeari eta abian dauden proiektuen heltzeari esker. Igoera horrek erakusten du 2025a sendotze eta azelerazio urtea dela, baliabide gehiagorekin, gauzatze hobearekin eta Euskadik Estatuko proiektu traktoreetan duen presentzia handiagoarekin”.
Era berean, adierazi du funts horien ebazpen tasa % 78,2koa izan zela, Estatuko batez bestekoaren gainetik, eta aldundietara, udaletara eta beste erakunde publiko batzuetara bideratutako 313 milioiak osorik transferitu direla, eta horrek aukera ematen duela mugikortasun jasangarrian, trantsizio energetikoan, birgaitzean, digitalizazioan eta gizarte politiketan funtsezkoak diren proiektuetan aurrera egiteko.
Ekonomia suspertzeko eta eraldatzeko proiektu estrategikoei (pertes) dagokienez, nabarmendu du Euskadik 69 milioi eurotan handitu duela kaptazioa, estatuko funtsen % 8,1era iritsi arte, autonomia erkidegoko biztanleriaren eta aurrekontuaren pisuaren gainetik.
“Datu horrek euskal enpresa sarearen indarra berresten du, mugikortasun elektrikoa, hidrogenoa, industria aurreratua edo digitalizazioa bezalako esparruetan proiektu eraldatzaileak gidatzen baititu”, azpimarratu du Torresek, eta helburua “eskuragarri dagoen azken euroraino gauzatzea eta kaudimen osoz justifikatzea” dela adierazi du.
Pertes gehien erakarri dituzten enpresak Iberdrola Clientes (300,4 milioi), Mercedes (280,5 milioi), Irizar (167,9 milioi), Bay of Buscay Hidrogen Sociedad Limitada (160) eta Voestalpine Railway Systems Jez (94,8) izan dira. Euskal Herriko Unibertsitatea hamargarren postuan dago zerrenda horretan, 42,3 milioi eurorekin.