Landa Garapen eta Ingurumen Departamentuak ospatzen du Trantsizio Ekologikorako eta Erronka Demografikorako Ministerioak (MITERD) barne-auditoria bat eskatu izana Forestalian izapidetutako proiektuei buruz, eta Nafarroako Gobernua Aragoiko enpresa horren makroproiektuari aurka egitera bultzatu zuten ingurumen-arrazoiak aintzat hartzea.
Nafarroako Gobernuak, 2020 eta 2021 urteetan, proiektuaren aurkako txosten bana egin zuen, eta, kontuan hartu ez zirenez, 2024ko apirilean administrazioarekiko auzi-errekurtsoaren aurrean errekurtso judizial bat jartzea erabaki zuen Estatuko Administrazio Orokorraren ebazpen batzuen aurka. Ebazpen horien bidez, ingurumen-inpaktuaren aldeko adierazpenak egin ziren eta aldez aurreko administrazio-baimenak eman ziren Forestalia talde pribatuak goi-tentsioko lau linea (bakoitza 400 kilovoltekoa) zabaldu ahal izateko, Aragoitik zetorren energia ebakuatzeko eta Euskal Autonomia Erkidegora eramateko, Foru Erkidegoaren lurraldea zeharkatuz.
Zehazki, Foru Gobernuak errekurritu egin zituen “Mistral-Esfinge Proiektua” delakoari lotutako energia elektrikoa ekoizteko instalazio batzuk eta ebakuazio-azpiegiturak egiteko Forestalia Taldeari aldez aurretik emandako administrazio-baimenak.
Aldez aurretik, 2024ko otsailean, Nafarroako Gobernuko Ingurumeneko Zuzendaritza Nagusiak txosten bat eman zuen MITERDen aldeko ebazpen horien inguruan zituen desadostasunak azalduz, haien txostenak kontuan hartu ez zituztelakoan, proiektuaren kontrakoak zirelako, Foru Komunitatean lurraldeko ingurumen-, paisaia-, gizarte- eta kultura-balioekin bateraezina zelakoan.
Nafarroako Gobernuak errekurtsoa jarri zuen Ingurumenaren Kalitate eta Ebaluazioko Zuzendaritza Nagusiaren zenbait ebazpenen aurka. Ebazpen horien bidez, parke eolikoen eta eguzki-parke fotovoltaikoen ingurumen-inpaktuaren adierazpenak egin ziren, gehienak Zaragozako probintzian proiektatutakoak, bai eta ebakuazio-azpiegiturenak ere. Ebazpen horiek, besteak beste, Nafarroako Foru Komunitatea zeharkatuko zuten, ingurumen-ebaluazioari buruzko abenduaren 9ko 21/2013 Legearen xedapenekin bat etorriz.
Halaber, errekurtsoa aurkeztu zuen Energia Politikako eta Meatzeetako Zuzendaritza Nagusiaren ebazpenen aurrean. Ebazpen horien bidez, sustatzaileei aldez aurreko administrazio-baimenak ematen zitzaizkien, Sektore Elektrikoari buruzko abenduaren 26ko 24/2013 Legean ezarritakoaren arabera.
Gaur egun, auzibide judizialean jarraitzen du errekurtso horrek.
Forma- eta funts-desadostasunak
Desadostasunak, lehenik eta behin, forma-gaietan oinarritu ziren, Estatuko Administrazio Orokorrak jarraitutako prozedurari buruzkoetan. Zatiketaren ondorioz, Nafarroako Gobernuko Ingurumeneko Zuzendaritza Nagusiak ezin izan zuen behar bezala ulertu eta baloratu proiektuaren benetako eta behin betiko garrantzia eta ingurumenean duen eragina.
Bigarrenik, sakoneko gaietan oinarritu ziren; izan ere, aztertutako proiektuek ondorio kaltegarri nabarmenak izango zituzten ingurumenean, zehazki katalogatutako espezieetan, Natura 2000 Sareko gune babestuen kontserbazio-helburuetan eta Natura 2000 Sarearen konektibitate eta koherentzia ekologikoan.
Nafarroako Gobernuak, 2024ko otsailaren 20an egindako bilkuran, erabaki zuen administrazioarekiko auzien jurisdikzio-bidea baino lehen errekerimendu bat aurkeztea. Errekerimendu hori otsailaren 29an aurkeztu zitzaion MITERDko Energia Politikako eta Meatzeetako Zuzendaritza Nagusiari, Administrazioarekiko Auzien Jurisdikzioa arautzen duen uztailaren 13ko 29/1998 Legearen 44. artikuluan xedatutakoaren arabera.
Aldez aurreko errekerimendu hori ebazteko hilabeteko epea igaro eta erantzunik jaso ez bada, ezetsitzat joko da administrazio-isiltasunagatik, eta, horren aurrean, Nafarroako Gobernuko Ingurumeneko Zuzendaritza Nagusiak administrazioarekiko auzibidera jotzea eskatu zuen, eta neurri hori Foru Gobernuak 2024ko apirilaren 17an egindako bilkuran onartu zen.