Batzuk aurreko egunetan prozesioetan ibili diren bitartean, batzuk sutsuki eta beste batzuk sare sozialetan partekatzeko asmoz, jende gehiena hamaka batean etzanda egon da Mediterraneoko edo uharteetako hondartza batean, eta, gutxi batzuk, erre que erre, ospakizun patriotikoetan jarraitu dugu, Berpizkunde igandea Aberri Egunarekin, Aberriaren Egunarekin, bat egiten baitu, euskal nazionalistek ospatzen, ospatzen eta ospatzen duguna.
Batzuek eta besteek, urtero, ohitura bihurtu den erritu bat jarraitzen dugu, urtez urte errepikatzen den zerbait ziklikoa, eta horrela, gure familian, zorroztasunezko mitinaren ondoren, Artxandako Ballano Txakolinean Euskadiren alde topa egingo dugu, non Mirenen eta bere familiaren goxotasunak dastatuko ditugun.
Urtero ez, baina urtero errepikatzen den erritu bat bada, NPBren (Europako Nekazaritza Politika Bateratua) enegarren erreforma, horren ondoriozko berrikuspena, eta horrela, hiru edo lau urtean behin, hutsuneen gaiari bueltak ematen ari gara, kaiola barruko gurpilari bueltaka hamster bat bagina bezala.
Bada, joan den astean, Euskadiko Kooperatiben Konfederazioak, KONFEKOOPek, NPBn aditua den Jorge Garbisuk, NPBn aditua den pertsona horri buruz egindako urteroko batzarrean, NPBri buruz une honetan dugunera eta/edo dakigunera hurbilketa labur bat egin zuen, 2028-2034 NPB berria ikusiko ez duela aurreratzeaz gain, erretiroa berehala hartuko duenez, ziurtasunen berri emateko, guztiak txarrak, eta zalantza edo hipotesien berri emateko, horietako asko, itxura positiboarekin. Azken batean, txarra, ziur, ona, ikus dezagun.
Esan bezala, Jorge Garbisu dandy bilbotarra etengabeko bozkariora igaroko da, eta bitartean, sektoreak etengabe jarraituko du eulia belarri atzean duela lehen sektorearentzat etorkizunak ekarriko duenaren gainean, eta horrekin batera, eguneroko jarduerarako, hezurretarako, elikagaien ekoizpenerako.
Era berean, iraunkorrak dira NPBren erreforma bakoitzean azaleratzen diren gaiak, eztabaidak eta galderak; izan ere, 7 urtean behin, erreformaren zirriborroek iraultza erraldoia iragartzen dute, eta, azkenik, perspektibarekin begiratuz gero, kontuan hartzen dugu beti eztabaidatzen dugula NPBk Europako politika osoan duen pisuaz, Europako erakundeek bideratuko duten aurrekontuaz, NPBren jarraibide nagusien orientazio zentralizatzaileaz edo birnazionalizatzaileaz, zuzeneko laguntzen onuradun izan nahi duten pertsonek eta ustiategiek bete beharko dituzten baldintzatzaileez, eta, hori bai, behin eta berriz errepikatzen da, NPB sinplifikatzeko moduaz. Azken kontua, berriz ere aurreratuko dizut, borraja-uretan geratuko da, eta sinplifikazio-zantzuren bat badago, NPBren sinplifikazioa izango da administrazioarentzat, eta, bai ala bai, zailagoa izango da ekoizleentzat.
Panorama horretan, ezinbestekoa bezain ezinbestekoa da nekazaritzako profesionalek eta horiei aholku ematen dieten teknikariek denboraren poderioz metatzen diren berrikuntzen berri izatea, eta denboraren poderioz ikuspegi bat hartzea, dokumentuetan etengabe sartzen diren berrikuntzak haztapenarekin eta orekarekin baloratu ahal izateko.
Euskadin, horren jakitun, ENBA nekazaritza-erakundeak Jardunaldi bat egingo du Donostian, nekazaritza-gaurkotasunik handieneko bi eztabaida ardatz hartuta: NPB berria, 2028-2034 aldirako, eta EBren eta Mercosurren arteko merkataritza-akordioa, gaian adituak direnen eskutik. Aditu horiek mahai gainean dagoenaren eta dokumentu horiek datozen urteetan landako jendeari nola eragingo dioten azaltzen dute, minutu eta emaitza gisa.
Lagun batek esan du nahiago lukeela NPBa berehala kenduko balute eta, ondorioz, ekoizleak azken kontsumitzaileen eskutik beren produktuengatik jasotzen duten preziotik bakarrik biziko balira.
Teorikoki, guztiz bat nator. Hala ere, zalantzak ditut kontsumitzaileek, oporrengatik edo Errege Kopako finalera Sevillara joateko moduagatik kezkatuago daudenek, elikadura merkera ohituta daudenek, neurri batean, NPBri esker, berriz diot, nire zalantzak ditut ea kontsumitzaileak ados egongo liratekeen familiaren gastuaren ehuneko handiagoa elikaduraren atalera bideratzearekin edo, aitzitik, kontsumitzaileak bere horretan jarraituko lukeen egungo lehentasunekin, ekoizlea NPBrik gabe eta kontsumitzaileen babesik gabe geratuko litzatekeen bitartean.
Ez dezagun suarekin jolastu. Europako nekazarien batez bestekoaren diru-sarrerak merkatutik % 80 badatoz (kontsumitzaileak ordaintzen duena) eta NPBtik % 20 (ahaztu gabe zenbait azpisektoretan ehunekoa nabarmen handiagoa dela), ez da ahaztu behar NPBren laguntzak jaitsita (gutxi gorabehera % 20ko murrizketa aurreikusten da) ekoizlea kanpoan uzten dela, are gehiago ekoizlearen prezioak jaisten hasten direnean. Bide batez, esnearen sektorean laster ikusiko dugun egoera.
Besarkada batez agurtzen ditut haiek izan diren patxologo guztiak.