Soldata igoeretarako eta lan baldintzetarako esparru berri baten negoziazio formala abiatzeak, AENC izenekoa, geldirik jarraitzen du, ezegonkortasunak markatutako testuinguru batean landu beharreko gaien inguruan patronalak eta sindikatuek dituzten ezberdintasunen aurrean.
Enplegurako eta Negoziazio Kolektiborako V. Akordioa iazko abendutik amaituta, patronala eta sindikatuak oraindik ez dira mahaian eseri AENC berri bat hitzartzeko, dagoeneko irekita dauden eta 2026an berritu behar diren hitzarmen kolektiboak negoziatzeko erreferentzia gisa balio dezan.
Eta, alderdiek harreman informalak onartzen dituzten arren, zaila dirudi negoziazio formalak berehala abiatzea, ez soilik soldaten gaietan urrun dauden ohiko jarrerengatik, baita landu beharreko alderdien perimetroa definitzeagatik ere.
“Lan harremanen eredu osoari buruzko negoziazio baten aurrean gaude, ez soilik soldatei buruzkoa, eta horrek tirabira puntu garrantzitsuak aurreratzen ditu”, adierazi dute negoziazio honetan ohikoak diren iturriek.
VI. AENC negoziatzen hasteko presak garrantzia hartzen du, kontuan hartuta soldatak martxoan jada erosteko ahalmena galtzen ari zirela, Ekialde Ertaineko gatazkaren ondorioengatik inflazioak izan duen lehen gorakadaren aurrean, eta patronalak eta sindikatuek adostutako gomendio hori egon ezean.
Era berean, CEOEk udazken honetan ekingo dio bere hauteskunde prozesuari, eta oraindik ez dakite presidentziarako hautagai gehiago egongo diren, Antonio Garamendiz gain. Garamendi berriro presidente izateko hautagai izango da, baina, ezinbestean, gutxienez hilabete batzuetan irekitako negoziazioak geldiaraziko ditu.
Negoziazioen balizko irekiera, gainera, testuinguru politiko eta, batez ere, ekonomiko ezegonkor batean dator, Ekialde Ertaineko gatazkak ekonomian izango duen eragin aurreikusezinarekin.
Planteamenduak
Oraingoz, UGT eta CCOO sindikatuek beren planteamenduetako batzuk aurreratu zituzten joan den urtarrilean.
Hurrengo hiru urteetan hitzarmeneko urteko % 4ko soldata-igoera finkoak hasteko, horiei 3 punturainoko igoera gehigarriak gehituko litzaizkieke soldata-banda moderatuago batzuetan.
Halaber, egungo AENCren soldatak berrikusteko klausula finkatzea eskatzen dute, inflazioa soldaten igoeraren gainetik badago, bai eta soldata-osagarriak jasotzea ere, etxebizitza duina lortzea errazteko, batez ere arazo horrek gehien eragiten duen lurraldeetan.
Era berean, lanaldia astean 37,5 ordura murriztea eta aparteko orduak, lan arriskuen prebentzioa edo eskubide digitalak bezalako gaiak lantzea aldarrikatzen dute.
“AENC berriarekin eztabaida dimentsioz aldatzen da. Ez da soilik soldatak zenbat igotzen diren, baizik eta zer negoziatzen den”, azaldu dute negoziazioko iturriek.
CEOE eta Cepyme patronalek soldaten zuhurtasuna azpimarratzen dute ezegonkortasun-testuinguru batean, eta malgutasunaren defentsa azpimarratzen dute. Bertan, Lan Ministerioak urte honetarako onartutako gutxieneko soldataren igoerarekin proposatu duen osagarrien xurgapena eta konpentsazioa mugatzeari uko egiten diote.
Argi utzi dute, halaber, ordutegi-erregistroaren erreformaren eta absentismoari heltzeko beharraren aurka daudela, gai horretan patronalaren eta sindikatuen arteko jarrerak oso urrun baitaude, eta ez baita lortu Gobernuarekin elkarrizketa sozialean inolako neurririk ixtea.
Absentismoaren gai horretan, sindikatuek zalantzan jarri dute patronalak bajen errua langileei egozteko duen “diskurtsoa”, eta CEOEri diagnostiko bat eta proposamen serioak egiteko deia egin diote, eta uste dute haren hazkundeak ahalik eta langile gehien, osasun mentalaren eragina eta osasun sistema kolapsatua mugatzen dituela.
Bestalde, patronalak hilabeteak daramatza adierazten absentismoa dela enpresek duten arazo nagusietako bat, ez bakarrik kostuagatik, baita produktibitatean duen inpaktuagatik ere, lanpostu hutsak betetzeko zailtasunez gain.