Bizkaiko Emakumezko Enpresari eta Zuzendarien Elkarteak (AED) 2026ko Enpresa Foroa egin zuen asteartean, Bilbon, eta bertan Emakume Enpresa Behatokiaren datuak aurkeztu ziren, Euskadiko enpresetako zuzendaritza organoetan emakumeek duten presentziari buruzkoak.
Bizkaiko AEDko idazkari nagusi María Caballero buru zela, Ainara Basurko Bizkaiko Ekonomia Sustapeneko foru diputatua izan zen bileran, eta adierazi zuenez, “aurrerapausoak daude, baina erritmoa ez da nahikoa oraindik ere. Ez gaude egiturazko aldaketa kontsolidatu baten aurrean”.
Foru ordezkariak ere aldaketaren zain ez egotera animatu zuen, aldaketa sustatzera baizik. “Txikitatik STEAM bokazioak bultzatzen jarraitu behar dugu, zuzendaritza postuetan emakumeak ikusarazteko. Enpresako genero-berdintasuna enpresa-lehiakortasunaren faktorea da. Lidergo desberdina behar dugu, zeharkakoagoa, kolaboratiboagoa eta ezagutzarekin lotuagoa”, azpimarratu zuen Basurkok.
Emakumeen eta gizonen arteko parekotasuna eta oreka
Ikerketa Gaia Ikerketa eta Aholkularitzako zuzendari Rebeca Angulok egin du, eta egungo egoeraren argazki bat erakusten du, aldaketa bizkortzeko neurriak proposatzearekin batera. Hala, txostenaren arabera, 2025ean apur bat jaitsi da administrazio kontseiluetan % 40ko edo gehiagoko emakume kuota duten 50 pertsona edo gehiagoko euskal enpresen ehunekoa.
2025eko azterketak parekotasunari buruzko datuetan markatutako kuotetatik oraindik urrun dauden egoera bat jasotzen badu ere, 2024an inflexio puntu bat gertatu zen argi eta garbi, gomendatutako parekotasun helburuen betetzean bilakaera bizkorrago baterantz. Hori bereziki islatu zen enpresa txikiagoetan eta tradizioz emakumeen presentzia txikiagoa izan duten sektoreetan, hala nola industrian eta eraikuntzan.
Testuinguru hori erabaki organoetan genero berdintasuna sustatzen duen arau eta lege esparru batean kokatzen da, hala nola emakumeen eta gizonen ordezkaritza parekideari eta presentzia orekatuari buruzko abuztuaren 1eko 2/2024 Lege Organikoaren onarpenean, eta horrek bultzatu ahal izan ditu enpresak parekotasun estandar horiek betetzeko neurri erabakigarriagoak hartzera”, adierazi zuen zuzendariak.
Talentuaren belaunaldiartekotasuna
Hala, 2025ean, emakumeak kargu guztien % 25 izan ziren euskal enpresetako administrazio kontseiluetan, eta 2024arekin alderatuta, ordezkaritza mantendu zen, baina baita erantzukizun goreneko lanpostuak lortzeko arrakala ere. Iaz, kontseiluetako lehendakaritzen % 16 emakumeek betetzen zituzten, eta arlo exekutiboan, CEO/zuzendaritza nagusiaren postua % 12an zegoen, 2024arekin alderatuta aldaketarik gabe.
Behatutako aurrerapenei ikuspegi erabakigarri bat gehitzen zaie aldaketaren erritmoa ulertzeko; talentuaren belaunaldien arteko intergeneralitatea enpresetan. Horrela, Euskadik lan-merkatuan emakume kualifikatu eta aktiboen oinarri zabala du, goi-mailako ikasketak dituztenen artean % 73ko okupazio-tasarekin.
Ikerketa AEDk egin du, eta 2021etik aurreko 5 urteetan egindakoaren jarraipena da. Bigarren mailako iturrietan oinarrituta dago, eta 50 pertsonatik gorako plantilla duten mila euskal enpresa baino gehiago aztertzea izan du ardatz.
Ondorio gisa, eta 2025ean Euskadiko enpresetan erabaki organoetan eta zuzendaritza postuetan emakumeen presentzia pixka bat aurreratzen ari dela erakusten duten datuak aurkezten dituen arren, bilakaerak aurrera egiteko agertoki bat marrazten du, azken urte honetan nolabaiteko geldialdi batekin, eta horrek benetako berdintasuna lortzeko palanka berrietan pentsatzea eskatzen du.