Auzitegi Goreneko Lan Arloko Salaren Osoko Bilkurak lan-istriputzat jo du miokardioko infartua, bere etxean telelangile baten heriotza eragin zuena, bere jarduera garatzen zuen ordutegi malguaren barruan.
Epai horren bidez, Madrilgo Justizia Auzitegi Nagusiaren aldez aurreko epai bat errebokatzen du Goi Auzitegiak. Epai horren arabera, etxeko istripua edo lanetik kanpoko istripua izan zen, ez baitzen frogatu lan-denboran gertatu zenik, eta Madrilgo Lan Arloko 33 zenbakiko Epaitegiak 1. auzialdian eman zuen epaia berrezartzen du.
Epaitegi horrek baietsi egin zuen hildakoaren izatezko bikotearen errekurtsoa, eta Fremap istripu-mutua kondenatu zuen heriotzagatiko eta biziraupenagatiko prestazioa ordaintzera, lan-istripuz hiltzeagatik, eta Gizarte Segurantzak subsidiarioki erantzungo du mutuaren kaudimengabeziaren kasuan.
Gorenaren epaiak nabarmentzen duenez, hildako emakumearen kasu zehatzean, gertaera lan-denboran gertatu zen ala ez frogatzeko karga enpresaren esku zegoen, eta, hala badagokio, mutuaren gain, eta ez langilearen gain (kasu horretan, prestazioak eskatzen dituzten senideen gain).
Laneratze-presuntzioa
Horrela, Gizarte Segurantzaren Lege Orokorraren 156.3 artikuluko lan-kontratuko presuntzioa gertatzen dela dio Auzitegi Gorenak. Artikulu horrek adierazten duenez, “langileak lanaldian eta lantokian jasaten dituen lesioak lan-istriputzat joko dira, kontrakorik frogatu ezean”.
Gorenak epaitutako kasuan, langileak enpresa baterako administrazio-teknikari senior gisa ematen zituen zerbitzuak, eta telelanaren modalitatean egiten zuen lan astelehen, asteazken eta ostiraletan, 09:00etatik 19:00etara, eta ordubete zuen bazkaltzeko, enpresak aldez aurretik zehaztu gabe.
2022ko otsaileko egun batean, senide batek hilda aurkitu zuen langilea bere etxean, eta autopsiaren arabera, miokardioko infartu akutuak eragindako shock kardiogeniko bat izan zen heriotzaren arrazoia, 15:00etan gutxi gorabehera gertatutako heriotza naturalarekin bateragarria zena. Era berean, egiaztatu zuen langileak sabela hutsik zuela eta ez zuela bihotzeko lesio esanguratsurik.
Probaren karga
Auzitegi Gorenak epaian jasotzen duenez, arau orokor gisa, ez dago Gizarte Segurantzaren Legearen 156.3 artikuluko lan-presuntzioa telelangileek izandako istripuetan aplikagarria izatea eragozten duen araurik, eta telelanaren kasuetan bat-bateko adierazpeneko gaitzei, hala nola bihotzekoari, presuntzioa aplikatzeko aukera ere ez dago mugatuta. Beraz, kontua izan zen ea gertakaria lan-denboran gertatu zen ala ez.
Zentzu horretan, Auzitegi Gorenaren ustez, frogaren karga enpresariarena da, enpresak espazio fisikoa zehazten duenean (kasu honetan, helbidea) eta lan ordutegia online denean (hau da, sistema zentral batekin zuzeneko konexioan), ordutegi kontrola zehazten eta zehazten duten baliabide elektronikoak edo informatikoak erabil ditzakeelako.
Aldiz, magistratuek gaineratu dutenez, lana konexiorik gabe edo Internetetik kanpo egin badaiteke, enpresa kontrolatzeko aukera desgaituta dago, eta, ordutegia zehaztu gabe badago, langileari dagokio, printzipioz, istripua lan-denboran gertatu zela frogatzeko karga.
Inguru zehaztugabea
Hala ere, aztertutako kasuan, telelanaren modalitatea konexiorik gabeko modelotik hurbilago bazegoen ere ‘online’ modelotik baino, Auzitegi Gorenak nabarmendu du lan denborak “ingurune zehaztugabea” zuela, eta ezin dela “langileak bezala telelanean ordutegi jakin batekin eta malgutasun oso arinduarekin zerbitzuak ematen dituenaren aurka joan, elementu erabakigarriak bere alde jokatuz, 15:00etan atseden hartzen ari zenik ez dagoela ondorioztatzera eramaten dutenak”.
“Enpresak eta, hala badagokio, istripuen mutualitateak frogatu behar zuten, lan-jardueraren kontrol baten bidez, langileak 15:00etan amaitu zuela lanaldia edo ordu horretan hasi zuela bazkaltzeko etenaldia. Ez dago jasota ez bata ez bestea. Era berean, ez dago jasota langileak ordu jakin batean jan ohi zuenik. Bestalde, ez dago laneko baldintzei dagokienez enpresak langileari jarduera kontrolatzeko eman zion dokumenturik “, gaineratu du epaimahaiak.