Navarrabiomedeko Patogenesi Mikrobianoko Unitateak – UPNAk antimikrobiano berritzaile bat garatu du, Staphylococcus aureus bakterioak eragindako infekzioak desagerrarazteko gai dena.
Bakterio hori mundu osoko milioi bat heriotza baino gehiagorekin lotzen da urtero. Berrikuntza klinika aurreko fasean dago, eta birusen aldaketa genetikoan oinarritzen da, “Troiako zaldi” gisa jardun dezaten, bakterio horren barruan soilik sartuz eta hura suntsituz, organismoko gainerako mikroorganismoei eragin gabe.
Ikerketa npj Biofilms and Microbiomes-en argitaratu da eta Zientzia, Berrikuntza eta Unibertsitate Ministerioak finantzatu du. Diziplina anitzeko lana izan da, mikrobiologia molekularra, biologia sintetikoa eta saguko infekzio esperimentaleko ereduak konbinatuz. Haren buru Iñigo Lasa doktorea dago, Navarrabiomedeko Patogenesi Mikrobianoko Unitateko ikertzaile nagusia eta Nafarroako Unibertsitate Publikoko katedraduna, eta Nahiara Garmendia-Antoñanak eta Pedro Dorado-Moralesek egin dute nagusiki lana. Gainera, José R. Penadés ikertzailearen laguntza ere izan dute, Imperial College Londoneko Gaixotasun Infekziosoen Saileko zuzendaria.
Ikerketaren eragina
Staphylococcus aureus bakterio oso arrunta da, eta biztanleria helduaren % 30 inguruko larruazala eta sudur-hobiak kolonizatzen ditu. Hala ere, bakterioak hesi epiteliala zeharkatzen duenean, oso patogeno moldakorra bihurtzen da. Horregatik, nazioarteko komunitate zientifikoa erlojuaren kontrako lasterketa batean murgilduta dago, aurre egin diezaioketen doitasunezko antimikrobianoak garatzeko.
Navarrabiomeden lanak biologia sintetikoaren bidez ingenierizatutako birusak (bakteriofagoak) erabiltzen ditu, Staphylococcus aureus bakterioa espezifikoki infektatzeko gai direnak. Birus horiek CRISPR edizio genetikoko sistema garraiatzen dute, Staphylococcus aureus-en material genetikoa mozteko programatutako “guraize molekular” batzuk. Birus horiek ez dira kaltegarriak pertsonentzat, ezin dituztelako gure zelulak infektatu. Oraingoz, mastitisaren eredu esperimentaletan frogatu da eraginkortasuna (animalietan zein emakumeetan ohikoa den bular-guruinaren infekzioa), non terapia berria vankomizina bezain eraginkorra izan zen, gaur egun bakterio horrek eragindako infekzioak tratatzeko erabilgarri dagoen antibiotiko indartsuenetako bat.
Iñigo Lasa ikerketaren arduradunak alternatiba terapeutiko horren garrantzia azpimarratu du: “Estrategia horren abantaila handienetako bat zehaztasun handia da: Staphylococcus aureus soilik erasotzen du infekzioaren lekuan, organismoko gainerako bakterioei eragin gabe. Hori funtsezko aldea da antibiotiko klasikoen aldean; izan ere, bereizi gabe jarduten dute, eta osasunerako funtsezkoak diren funtzioak betetzen dituzten bakterioak ere suntsitzen dituzte “.
Mehatxu kliniko globala
Osasunaren Mundu Erakundearen ustez, Staphylococcus aureus munduko osasun publikorako mehatxu nagusietako bat da, tratamendu konbentzionalak saihesteko gaitasun handia duelako. Bakterio horren arriskurik handiena gainazalei atxikitzeko eta biofilmak osatzeko duen gaitasuna da. Biofilmek 1.000 aldiz erresistenteago bihurtzen dute antibiotikoekiko eta immunitate-sistemarekiko. Ohiko tratamendua antibiotikoetan oinarritzen da, hala nola bankomizinan edo daptomizinan. Andui erresistenteak agertzen diren kasuetan, aukera terapeutikoak oso mugatuak izan daitezke.
Bakterio horrek eragindako infekzio larria izateko arrisku-faktoreetako batzuk ospitaleko kirurgiak, inplanteak, zauri irekiak, traumatismoak, gaixotasun kronikoak edo sistema immunitario ahulduak dira, besteak beste. Ama-haurren eta albaitariaren osasunaren kasu espezifikoan, edoskitzaroko infekzioekin ere lotzen da (mastitisa).
Bakterio horrek eragindako infekzioak ugaritzen ari dira populazioa zahartzen ari delako eta protesiak gero eta gehiago erabiltzen direlako. Kasu horietan, bakterioak inplantea kolonizatzeko ahalmena du, eta infekzio kronikoak sortzen ditu. Infekzio horiek infektatutako protesiak kendu eta protesi berriekin ordeztea baino ez da lortzen.