Nafarroako sare elektrikoak saturazio handiko agertoki bati egin behar dio aurre, industriaren elektrifikaziorako funtsezkoa den une batean. Gaur egun, Foru Komunitateko banaketa korapiloen % 90 okupatuta daude, eta gaitasunaren % 45 inguru oraindik gauzatu ez diren proiektuetarako gordeta dago. Gainera, hainbat azpiegitura estrategikok lau urtera arteko atzerapenak metatzen dituzte, eta egoera horrek kezka eragiten dio industria sektoreari, deskarbonizazio prozesuei lotutako energia eskaera berria konektatzeko zailtasunengatik.
Gai horiek izan zituzten hizpide ostegun honetan Nafarroako Merkataritza Ganberak eta Q-Cero Aliantzak antolatutako jardunaldi batean, Iberdrolarekin lankidetzan. Bertan, erakundeetako ordezkariek, enpresek eta energia adituek industria trantsizio energetikoaren erronkak eta 7/2026 Errege Lege Dekretuak bultzatutako erregulazio esparru berria aztertu zituzten.
Aldaketak sarerako sarbidean
Javier Taberna Nafarroako Merkataritza Ganberako lehendakariak inaugurazioan nabarmendu zuen araudi berriak aldaketak egiten dituela potentzia elektrikoaren eskaeran, sareko kapazitatea blokeatzea saihesteko eta proiektu “errealak eta azkar gauzatzen direnak” lehenesteko.
Tabernak bereziki baloratu zituen tokiko energia komunitateekin eta udal erakundeekin lotutako berrikuntzak, horien artean instalazio elektrikoen ekintza eremua bost kilometroraino handitzea. Ildo horretan, gogorarazi zuen Ganberak Toda Energía komunitate energetikoari emandako bultzada, dagoeneko Nafarroako 40 udalerri biltzen dituena.
Hala ere, Ganberako presidenteak zenbait erreserba egin zituen arau-esparru berriari dagokionez, uste baitu diskrezionalitate-tarte handia ematen diola Administrazioari sare elektrikoetarako sarbidea esleitzerakoan.
Industria-lehiakortasunari eustea
Esperanza Aristu Nafarroako Gobernuko Trantsizio Energetikoaren Zerbitzuko zuzendariak azpimarratu zuen deskarbonizazioa “erronka bat” dela industriarentzat, eta trantsizio horri ekin behar diola, bere lehiakortasunari eutsiz.
Aristuk gogorarazi zuen Nafarroako energiaren azken kontsumoaren % 35 industriari dagokiola, eta kontsumo horren erdia, gutxi gorabehera, oraindik fosila dela. Era berean, energia-eraginkortasunari eta elektrifikazioari lotutako inbertsioak errazteko eskuragarri dauden hainbat laguntza-neurri eta zerga-arintze errepasatu zituen.
Bestalde, Javier Mazorra Madrilgo Unibertsitate Politeknikoko irakasle eta itd-UPMko ikertzaileak adierazi zuen Espainia une garrantzitsua igarotzen ari dela bere oinarri industriala indartzeko, Europak deskarbonizaziorantz eta autonomia energetikorantz duen bultzada aprobetxatuz.
Adierazi zuenez, egungo egoera geopolitiko eta energetikoak industria prozesuen elektrifikazioari modu lehiakorrean ekiteko aukerak eskaintzen ditu.
Sarearen saturazioa
Jardunaldiaren analisi tekniko nagusietako bat Marta Castrok egin zuen, energia elektrikoko enpresen AELEC elkarteko Erregulazio zuzendariak.
Castrok adierazi zuen Nafarroak % 90etik gorako saturazio mailak dituela bere banaketa sarearen zati batean, eta egoera horrek industriari zein elektrifikazio proiektuei lotutako eskari elektriko berriaren konexioa baldintzatzen duela.
AELECko ordezkariak defendatu zuen elektrifikazioa funtsezko faktoreetako bat izango dela industria lehiakortasuna hobetzeko eta autonomia estrategiko handiagorantz aurrera egiteko, baina azpiegitura elektrikoetan inbertsioak bizkortzeko beharra azpimarratu zuen.
Azaldu zuenez, beharrezkoa izango da erregulazio “arin eta malgu” batean aurrera egitea, inbertsio mugak handitzea eta sarean jarduerak aurreratzea ahalbidetuko duten mekanismoak garatzea, pilaketa egoerak gertatu aurretik.
Castrok, gainera, energia kontsumoaren aurreikuspenak lehenbailehen helarazteko eskatu zien enpresei, azpiegitura berrien plangintza errazteko.
Esperientzia industrialak
Jardunaldian deskarbonizazio industrialeko esperientziei buruzko mahai inguru bat ere izan zen, ROCKWOOL, AN Taldea eta Veoliako ordezkariekin.
ROCKWOOLek Caparroson duen lantegiko zuzendari Santiago Osesek konpainiak deskarbonizazio estrategiaren barruan ezarritako hainbat neurri azaldu zituen, besteak beste, elektrizitatea sortzeko hondar beroa berreskuratzea, industria uraren kontsumoa murriztea edo 2,4 megawatteko autokontsumorako eguzki planta bat abian jartzea.
AN Taldeak nabarmendu zuen garrantzitsua dela sare elektrikorako sarbide “onargarria” izatea, ekoizpen prozesuen errentagarritasuna eta egonkortasuna bermatzeko.
Bestalde, Markel Yarza Veoliako iparraldeko zuzendari komertzialak babes politikoa eta autonomia energetiko handiagoa eskatu zituen, kanpoko mendekotasuna murrizteko eta nazioarteko egungo testuinguruari egonkortasun handiagoz aurre egiteko.
Europako finantzaketa
Topaketak deskarbonizazio industrialeko proiektuetarako Europak dituen finantzaketa aukerak ere jorratu zituen.
Zabala Innovation Consultingeko Maite García Pascalek Nafarroako enpresak animatu zituen Europako Innovation Fund bezalako tresnak aprobetxatzera, bereziki elektrifikazio industrialeko eta CO2 emisioak murrizteko proiektuetara bideratuta.
Azaldu zuenez, Espainia da gaur egun Europako horrelako deialdietan onartutako proiektuen buru.
Nafarroa erreferente industrial gisa
Amaiera ekitaldia Eduardo Ryan Iberdrolak Nafarroan eta Errioxan duen ordezkari instituzionalak egin zuen, eta Nafarroako industriaren pisua eta jasangarritasunean eta energia berriztagarrietan egindako ibilbidea nabarmendu zituen.
Ryanek defendatu zuen Nafarroak baldintzak dituela deskarbonizazio industrialean erreferentzia gisa finkatzeko, baina azpimarratu zuen beharrezkoa dela sare elektrikoetan inbertsioak bultzatzen jarraitzea, energia eskariaren hazkundeari erantzuteko.