Eusko Jaurlaritzak Gobernu Kontseiluan onartu ditu 2027rako EAEko Aurrekontu Orokorrak egiteko oinarri izango diren jarraibide ekonomikoak, datorren urterako hazkunde ekonomikoaren zenbatespena % 1,6an eta enpleguaren hazkundea % 0,7an mantentzen dutenak. Horrela, formalki hasten da aurrekontu-prozesua, eta urte amaieran Eusko Legebiltzarrean Aurrekontuen Legea onartzearekin amaituko da.
Kontseiluaren ondoren egindako agerraldian, Ogasun eta Finantzetako kontseilari Noël d ‘Anjouk aurrekontu-kontuak egiteko helburuak errepasatu zituen, besteak beste, “pertsonak politika publikoen erdigunean jartzea, hazkunde ekonomikoa eta ongizatea, eraldaketa energetikoa eta jasangarritasuna, bizikidetza, memoria eta giza eskubideak, eta autogobernua eta nazioarteko proiekzioa indartzea”.
Ziurgabetasun geopolitiko eta ekonomikoa
Hala ere, “ziurgabetasun geopolitiko eta ekonomikoak markatuko du testuinguru ekonomikoa eta nazioartekoa”, adierazi du Sailak. Ekialde Hurbileko gatazkak ziurgabetasuna “nabarmen” areagotu du, “energia prezioei eta nazioarteko merkataritzari eraginez”.
Egoera horretan, aurreikuspenen arabera, “jarduera ekonomikoaren dezelerazio orokorra” gertatuko da. Euskal ekonomia “ziurrenik” % 1,9 haziko da 2026an eta % 1,6 2027an, Ogasun Sailaren arabera, “Europako ekonomia nagusien moderazioaren ildotik”. Ondorioz, “zuhurtzia eta anbizioa” konbinatzearen alde egingo da.
Iaz, EAEko ekonomiak % 2,3ko hazkundea izan zuen; aurten, berriz, Ekonomia Sailak urtarrilean egindako kalkuluen arabera, aurten % 1,9 haziko da, eta datorren urtean % 1,6. Hau da, aurreikuspenak bost hilabete geroago mantentzen direla, ziurgabetasuna gorabehera.
Enpleguak aurrera egiten jarraituko du, erritmo txikiagoan bada ere, 2026an % 1eko eta 2027an % 0,7ko igoera zenbatetsita, eta horrek aldi osoan 17.000 lanpostu berri inguru sortzea ekarriko du. Era berean, langabezia tasa maila txikian mantenduko da, % 6,2 inguruan 2027an.
“Oparotasun ekonomikoa, kohesio soziala eta ingurumen jasangarritasuna” izango dira ardatzak, sailburuak adierazi zuenez, eta, era berean, nabarmendu zuen Jaurlaritzak “lehentasuna emango diola funtsezko zerbitzu publikoak indartzeari”, bereziki osasunaren, hezkuntzaren, etxebizitzaren, segurtasunaren edo gizarte zerbitzuen arloetan, kalitatea, irisgarritasuna eta finantza jasangarritasuna bermatuz. Era berean, “kalitatezko enpleguaren, berrikuntzaren, digitalizazioaren eta nazioartekotzearen aldeko apustua” indartzea planteatzen da, “ekoizpen sarearen lehiakortasuna bultzatzeko eta hazkunde ekonomiko inklusiboa sortzeko”.
Klima aldaketa eta energia hegazkortasuna
Klima aldaketaren eta energia hegazkortasunaren testuinguruan, energia trantsizioa aurrekontu politikaren “lehentasun nagusia” izango da. Eusko Jaurlaritzak “ekoizpen eredua modernizatzera, energia berriztagarrien garapenera, energia eraginkortasunera, ekonomia zirkularrera eta mugikortasun jasangarrira” bideratuko ditu bere baliabideak. “Helburua da eredu ekonomiko erresilienteago eta jasangarriago baterantz aurrera egitea, enpleguaren sorrerarekin eta enpresen lehiakortasunarekin bateragarria, eta Europako helburuekin bat datorrena”, adierazi du Sailak.
2027ko aurrekontua aurrekontu egonkortasunarekin eta finantza jasangarritasunarekin hartutako konpromisoak markatuko du, Europar Batasuneko gobernantza ekonomikoaren esparru berrira egokitzeko testuinguruan. “Esparru horrek diziplina fiskaleko helburuak mantentzen ditu, baina malgutasun handiagoa sartzen du finantza publikoen jasangarritasuna inbertsioarekin eta hazkundearekin bateragarri egiteko”, adierazi du Sailak. Ildo horretan, 2026-2028 aldirako urteko BPGaren % 0,3ko gehieneko defizit helburua eta BPGaren % 13ko zor muga ezarri dira, eta horri esker, “bide fiskal zuhurra” mantendu ahal izango da, “inbertsio gaitasunari uko egin gabe”.
Onartutako dokumentuak aurrekontuak egiteko orientabide tekniko batzuk ditu. Diru-sarreren zenbatespena zerga-bilketaren aurreikuspenetan eta foru-aldundien ekarpenetan oinarrituko da. Langileen gastuak aurrekontu araudiak baldintzatuko ditu eta ez da plaza kopuru osoa handituko.