Estatuko Aldizkari Ofizialak (BOE) ostiral honetan argitaratu du 2027ko Estatuko Aurrekontu Orokorrak egiteko ministro-agindua, eta, horrela, hasiera eman die datorren ekitaldiko kontu publikoei.
Hala, bete egin da Pedro Sánchez Espainiako Gobernuko presidenteak asteazken honetan egin zuen iragarpena, zeinak aste honetan zehar ministro agindu horren argitalpena aurreratu baitzuen. Atzo, Arcadi España Ogasun ministroak zehaztu zuen agindua ostiral honetako BOEn argitaratuko zela, hala izan baita.
Agindu hori barne-tresna bat da, ministerioek Ogasun Sailarekin interakzioa has dezaten kontu publiko berriak egiteko. Aginduaren testuan agertzen da beren gastu-proposamenak eta aurreproiektuaren artikuluetarako proposamenak ekainaren 29a baino lehen bidali beharko dituztela Aurrekontuen Zuzendaritza Nagusira.
Gobernuko presidenteak iragarritako plana da koadro makroekonomikoa eguneratzea, uda aurretik bozkatu beharko litzatekeena, legebiltzar-taldeei aurrekontu-proiektuaren ildo nagusien berri ematea eta urteko bigarren seihilekoan aurkeztea. Konstituzioaren arabera, irailaren 30a baino lehen aurkeztu behar dira.
Ildo horretan, Arcadi España ministroak adierazi du hilabete honetan zehar koadro makroekonomikoa eguneratuko dela, Kongresura “elkarrizketatik, akordiotik eta parlamentuko indar guztiekin partekatutako erantzukizunetik” sortutako kontuak eraman ahal izateko.
2027ko aurrekontuak aurkeztu aurretik, zeinak aurrera ateraz gero legegintzaldi honetako lehenak izango bailirateke, Gobernuak Ministro Kontseiluan onartu behar ditu gastu muga bezala ezagutzen dena eta egonkortasun eta zor helburuak.
2026rako, 2027koak onartzeko azkenean uko egin dien kontu publiko batzuk egiteko ahaleginean, Gobernuak ez zuen lortu Kongresuaren babesa 2026-2028 defizitaren bideari, bi aldiz bertan behera utzi baitzuten.
Kontu publiko guztiz sozialak
Ogasun ministroak aurreratu du 2027ko aurrekontuak “erabat sozialak” izango direla, herrialde honetako gehiengo soziala babesteko helburuarekin.
Ogasun ministroak baieztatu duenez, kontu publikoen proiektu honetan etxebizitzak “erabateko lehentasuna” izango du, eta, beraz, herrialdeko historia demokratiko osoan “etxebizitzan inbertsio publikoa egiteko ahalegin handiena” bultzatuko da.
Aldi berean, Arcadi España ministroak ziurtatu du defizit publikoa murrizten jarraituko dutela, legealdia zorra BPGren % 100etik behera dagoela amaituko dela, eta erkidegoen finantzaketa sistema erreformatuko dela, “lurralde justizia” prozesu bat ixteko.
“Azken finean, inoiz baino Aurrekontu anbiziotsuagoak aurkeztuko ditugu: sozialagoak, justuagoak eta arduratsuagoak. Hazkundea sendotzeko, hobeto banatzeko eta herrialde kohesionatuagoa eraikitzeko pentsatutako aurrekontuak”, azpimarratu du.
2027rako Estatuko Aurrekontu Orokorren helburuak
Aginduaren testuan, Gobernuak adierazten du 2027rako Estatuko Aurrekontu Orokorrek hazkunde “jasangarria, orekatua eta integratzailea” sustatzera bideratuta jarraituko dutela, “modernizazioa eta lehiakortasun ekonomikoaren indartzea bultzatuz”, Irango gerrak eragindako ziurgabetasun geopolitikoak markatutako nazioarteko agertoki batean.
Aurkako testuinguru hori eta energia merkatu globaletan inpaktu handia izan arren, Estatuko Aurrekontu Orokorrek ekonomiaren egiturazko eraldaketa sendotzea bilatuko dute, berrikuntza, digitalizazioa eta trantsizio ekologikoa bultzatuz, 2026an Suspertze Plana amaitu ondoren.
Exekutiboak aginduaren testuan ehun produktiboaren erresilientzia nabarmentzen du, aurrekontu egonkortasunaren bideari eta hazkunde iraunkorrari eustea proiektatuz, enpleguaren zifra “historikoetan” oinarrituta.
Kontu publikoek lehentasuna emango diote Ongizate Estatua indartzeari eta iraunkortasunari, gizarte-kohesioa blindatzeko. Horretarako, pentsioen erosahalmena babesteko eta belaunaldien arteko ekitatea bermatzeko konpromisoa azpimarratzen du ministerioaren aginduak.
Era berean, aurrekontua nabarmen indartuko dela aurreikusten da, Osasun Sistema Nazionalaren izaera unibertsala babesteko. Horretarako, inbertsio bat egingo da lurralde osoan lehen mailako arreta sustatzeko, zerbitzu publikoen zorroa handitzeko eta berrikuntza teknologikoaren bidez osasun-ekipamenduak modernizatzeko.
Etxebizitza-politika, aurrekontu-lehentasuna
Etxebizitza politika eta belaunaldi berrien babesa izango dira 2027rako kontu publiko berrien beste ardatz transbertsal eta lehentasunezkoetako bat.
Exekutiboak lehentasunezko helburu gisa ezarri du etxebizitza duin bat eskuratzeko aukera erraztea, prezio eskuragarriko higiezinen eskaintza handituz eta alokairu sozialeko parke publikoa handituz, merkatuaren tentsioak geldiarazteko eta gazteei eta kolektibo kalteberei zuzenean laguntzeko.
Aldi berean, adierazten du gazteentzako ikuspegi integral bat ezarriko dela, kalitatezko enpleguetan laneratzea sustatzeko, hezkuntza publikoa indartzeko eta funtsezko alderdiei arreta emateko, hala nola osasun mentalari eta desberdintasuna murrizteari.
Era berean, aurrekontu-jarraibideek funtsezko zeregina emango diote gizonen eta emakumeen arteko berdintasun erreala eta eraginkorra sustatzeari, bai eta LGTBI+ kolektiboa esparru publiko eta pribatu guztietan ez baztertzeari ere.
Partida horren barruan, garrantzi berezia emango zaio lan eta soldata arloko genero arrakalak murrizteari, eta, gainera, indarkeria matxista prebenitzeko eta desagerrarazteko finantzaketa blindatuko da, Estatu osoko epaitegi espezializatuak eta Balorazio Forentseko Unitateak handituz.
Lan-arloan, inbertsioak egiturazko langabeziari aurre egitera, kontratazio mugagabea sendotzera eta langileen etengabeko lanbide-prestakuntza hobetzera bideratuko dira, produkzio-erronka berrien aurrean.
Azkenik, aurrekontuen diseinuak berretsi egiten du Espainia ministroak trantsizio ekologiko justu batekin eta ekonomiaren deskarbonizazioarekin duen konpromisoa, industria politika berde baten bidez. Hala, energia berriztagarrietan hedapen handia aurreikusten da, herrialdearen autonomia estrategikoa areagotzeko, eta, aldi berean, baso-suteen eta muturreko klima-gertakarien aurkako prebentzio- eta erantzun-mekanismoak indartzeko.
Hazkunde eredu berri horri eusteko, lehentasuna emango zaie zientzian eta I+G+Bn inbertsio publikoa eta pribatua egiteari, adimen artifizialaren hedapen “etiko eta humanistari” eta garraio sare eta azpiegitura “erresiliente eta seguruen” modernizazioari.
“Azken batean, 2027rako Estatuko Aurrekontu Orokorrek Gobernuaren jarduera ildoari eutsiko diote gizarte aurreratuen egungo eta etorkizuneko erronkei aurre egiteko, nazioarteko ziurgabetasunak markatutako testuinguru batean, oparotasuna eta lehiakortasun ekonomikoa sustatuz, Ongizate Estatua indartuz eta aurrekontu egonkortasunarekiko konpromisoa eta hartutako helburuak betetzea zainduz”, azpimarratu du testuan.
Gaur egun, indarrean dauden aurrekontuak 2023koak dira, eta automatikoki luzatu dira urtez urte, hainbat koiunturagatik, hala nola nazioarteko testuinguruagatik edo Legebiltzarrak aurrera ateratzeko dituen zailtasunengatik, proiektu berririk ez dagoelako.