Euskal enpresa eolikoak kezkatuta AEBko balizko muga-zergekin

Sektore eolikoko euskal enpresek baikor begiratzen diote energia berriztagarrien etorkizun bikainari, atmosferara CO2 emisioak murrizteko prozesuaren erdian. Eta datozen urteetan trantsizio energetiko horren alde gehien egingo duen herrialdeetako bat Estatu Batuak dira, Joe Biden presidenteak gidatutako administrazioaren eskutik. Izan ere, herrialde estatubatuarra bete-betean sartuko da itsas eolikoan, Iberdrolaren filiala den Avangrid, Vineyard (800 Mw) bezalako proiektuekin. Datozen urteetan AEBetako ekialdeko kostaldean 40 Gw offshore ere proiektatuta daudela uste da, 2030ean 25-30 GW inguru izango direlarik.

Horrek esan nahi du urtero 12.000 milioi dolarreko inbertsioa egingo dela. Euskal enpresek (Siemens Gamesa, haizea Wind, Navacel, etab.) parte har lezaketen pastel ekonomiko garrantzitsua da, betiere neurri protekzionistak muga-zergak edo tokiko ekoizpeneko kuotak ezartzen ez badira; izan ere, ez da ahaztu behar Espainiako Estatua haize-sorgailuen munduko hirugarren esportatzailerik handiena dela Danimarkaren eta Alemaniaren atzetik, eta urtean 2.000 milioi euro baino gehiagoko salmentak egiten dituela kanpoan.

Bada, pastel ekonomiko hori ere ikusi dute ekipoak egiten dituzten enpresa iparramerikarrek, eta, Donald Trumpen (American first) politika protekzionistaren ildotik, badirudi AEBko administrazio berria prest dagoela euskal ekipoen esportazioei muga-zergak ezartzeko, uste baitute Europan dituzten eskala-ekonomiak aprobetxatuz Estatu Batuetan finkatzen saiatuko liratekeela, estatubatuarren ustez dumpingaren mugakide izango liratekeen prezioekin.

Nazioarteko Merkataritza Administrazioak (Biden Gobernuko Merkataritza Sailaren menpe dago) zehaztu duenez, Espainiako Estatuko osagai eolikoen esportatzaileak beren materialaren zati bat kostuaren azpitik saltzen ari dira Estatu Batuetan. Hori dela eta, USA administrazioan dumping-a egiten ari direla uste dute, AEBetako industriari kalte nabarmena eginez, eta horrek kalte horri aurre egiteko tasak ezartzea ekarriko luke.

Atariko azterketa batean, Washingtongo administrazio federalak ebatzi du Siemens Gamesa edo haizea Wind euskal enpresak, baina baita Kuzar, Windar, Vestas eta Acciona enpresak eta beste fabrikatzaile batzuk ere beren ekipoak saltzen ariko zirela, batez ere dorre eolikoak, dumping-marjina% 73koa izanik. Oraindik muga-zergak behin betikoak ez diren arren, Merkataritza Sailak AEBko Aduana eta Mugen Babeserako Bulegoari merkantzien sarreren likidazioa bertan behera uzteko agindu dio.

Euskal konpainiek nahiago dute isilik egon, eta soilik adierazten dute offshore eolikoaren prezioak nabarmen jaitsi direla Amerikan; izan ere, 2017an MWko 150 dolar kontratatzen ziren eta orain 65 dolar.

AEBetako Gobernuak ikerketa bat abiarazi zuen 2020ko urrian, Arcosa Wind Towers, Ameriketako Estatu Batuetan 12.000 haize-dorre baino gehiago dituen Texasko enpresa bat, eta Broadwind Towers bezalako enpresa eta elkarte amerikarrek Estatu Batuetako Administrazioari gai horri buruzko gutunak hartzeko eskatu ziotenean, euren lehiakide espainiarrak galeretarako salmenta egiten ari zitzaizkiela uste baitzuten.

Gaur egun, AEBetako itsas energia eolikoaren sektorea txikia da Europako garapenekin alderatuta. 2016. urtearen amaieran, Rhode Islandeko kostaldearen parean dagoen lehenengo Block Island parkea jarri zen martxan.