Foru Gobernuak gaurko bilkuran erabaki du Industriari eta Enpresa Sustapenari buruzko Foru Legearen proiektua onartzea eta Nafarroako Parlamentuari eztabaidatzea. Lege-proiektu honetan 300 pertsonak baino gehiagok hartu dute parte, eta guztira 850 proposamen egin dituzte; beraz, Nafarroan bultzatu diren arau-prozesu parte-hartzaileenetako bat da.
Lege-esparru berri horrek bere helburu estrategikoen artean ezartzen du industria-sektorearen eraldaketa digitala eta ekologikoa bultzatzea eta nitxoaren jarduera ekonomiko berria erakartzea Nafarroarentzat lehentasunezkotzat jotzen diren balio-kateetan, hala nola automobilgintza eta mekatronika, nekazaritzako elikagaien industria, energia berriztagarriak eta biltegiratzea, industria biofarmazeutikoa eta industria aeroespaziala.
Foru lege berriak kalitatezko enplegua sortzean eta talentua eta enpresa-proiektu berriak erakartzean jartzen du arreta, Enpresa Leihatila Bakarraren bidez administrazioa sinplifikatzeko eta arintzeko neurriekin. Halaber, funtsezkoa izango da ekonomia zirkularra, lankidetza sare publiko-pribatuak eta I+G+b eta ekintzailetzaren aldeko apustua bultzatzea, Nafarroaren balioa indartuz, ingurune kontrolatu eta mesedegarri batean kontzeptu-probak, proba pilotuak eta berrikuntza-proiektuen ebaluazioa egiteko ingurune gisa.
Mikel Irujo Industriako eta Trantsizio Ekologiko eta Enpresa Digitaleko sailburuak Industriari eta Enpresa Sustapenari buruzko Foru Lege berriaren oinarriak azaldu ditu gobernu-bileraren osteko prentsaurrekoan. Lege hori krisi-testuinguru batean sortu da Europan eta munduaren zati batean, non planeta osoko gobernuak industria-estrategia berriak definitzen ari diren “hazkundea, produktibitatea eta erresilientzia sustatzeko, baita indarrean dauden gizarte-erronkei heltzeko ere”.
Foru Lege berria bat dator Covid-19aren pandemiaren ondoren sortutako egoera gainditzeko 2021-2025 Nafarroako Industria Planean ezarritako lehentasunekin, baita 2030 Espainiako Industria Politikarekin eta Europar Batasuneko industria-politikarekin ere. Nafarroako Gobernuak kontuan hartu du, gainera, Europako 2024-2029 aldirako oparotasun eta lehiakortasun iraunkorrerako plan berria. Plan horren bidez, negozioak errazteko ingurune bat sortu nahi da, industria-itun garbi bat ezarri nahi da deskarbonizazio industriala bizkortzeko eta ekonomia zirkular eta erresilienteagoa lortzeko, produktibitatea bultzatu nahi da teknologia digitala, ikerketa eta berrikuntza hedatuz, eta inbertsioak asko bultzatu nahi dira, ahaztu gabe gaitasunen eta eskulanaren arloko arrakalak konpondu behar direla.
“Nafarroako industriaren balio gisa ezartzen dira enpresen erantzukizun soziala; ingurumen-, gizarte- eta gobernantza-irizpideak; aukera-berdintasuna eta genero-arrakalen borroka, eta bizitza pertsonalaren, familiakoaren eta laboralaren kontziliazio erantzukidea”, adierazi du Irujok. Era berean, kontseilariaren ustez, Nafarroako industriaren baliotzat hartzen da “lurraldeari lotuta dagoen eredu bati laguntzea, belaunaldien arteko erreleboa bultzatuko duena, eredu dualaren bidez ikasleen prestakuntza sustatuz, familia-enpresa sendotuz eta gizarte-ekonomia eta lurralde-kohesioa sustatuz”, nabarmendu du Irujo kontseilariak.
Industriari eta Enpresa Sustapenari buruzko Foru Lege berriak 101 artikulu ditu, eta honela egituratzen da: atariko titulua, zortzi titulu, hiru xedapen gehigarri, xedapen iragankor bat, xedapen indargabetzaile bat eta lau azken xedapen.
Proiektuak prozedura bakar baten bidez izapidetzeko aukera
Nafarroak industria, garapen ekonomiko, lurralde-antolamendu, hirigintza, ingurumen eta fiskalitate arloetan dituen eskumenak erabiliz, arau-esparru berriak beharrezko tresnak gaitzen ditu Nafarroako industria Europan erreferente bihur dadin eta egungo egoerek eskatzen duten ekoizpen-ereduaren aldaketari arrakastaz ekiteko.
Plangintza estrategikorako tresna gisa, funtsezko elementuak dira S4 Espezializazio Adimenduneko Estrategia eta Nafarroako Industria eta Enpresa Sustapenerako Plana. Plan hori programa espezifikoen bidez garatuko da funtsezko eremuetan. Era berean, Nafarroako Enpresa Behatokia Foru Komunitateko enpresen errealitatea ezagutzeko tresna izango da.
Izaera publiko-pribatuko gobernantza parte-hartzailea gauzatzeko helburuarekin, Nafarroako Ekosistema Industrialaren Mahaia ezarri da. Eta Enpresa Leihatila Bakarra sustatzeko eta enpresei eragiten dieten administrazio-izapideak sinplifikatzeko, Enpresa Leihatila Bakarraren Koordinazio Batzordea ezartzen da. Leihatila horrek atari bakarra izango du jarduera ekonomikoetarako, eremu pribaturako eta enpresen, establezimenduen eta erregistroen direktoriorako.
Administrazio-prozedurak sinplifikatzeko eta arintzeko xedapenen artean, enpresa-proiektuak prozedura bakar baten bidez izapidetzeko aukera nabarmentzen da. Prozeduren kudeaketa koordinatua aurreikusten da, eta lan-, tresna- eta antolaketa-esparru bat ezartzen da administrazio-eskumenak modu koordinatuan gauzatzeko. Aurreikuspenak sartu dira, txostenak arinago egin ahal izateko. Era berean, baldintzapeko lizentziak ematea aztertzen da, lizentzia ukatzearen alternatiba gisa.
Udalaren laguntza eta interes estrategikoko enpresa-proiektuen figura berria
Foru Legeak, gainera, foru intereseko inbertsio proiektuak arautzen ditu, Administrazioa sinplifikatzeko neurriei buruzko abenduaren 9ko 15/2009 Foru Legean jasotako figura baliokidearena baino irismen handiagoarekin.
Nafarroarentzat interes estrategikoa duten enpresa-proiektuen figura berritzailea sartu da, onura publikokotzat edo interes sozialekotzat jotzen diren ekimenetarako ahalik eta arintasun handiena lortzeko, proiektu horien ezarpena bultzatzeko izapidetu beharreko administrazio-prozedurak koordinatuz.
Foru lege berriak, halaber, toki-erakundeei laguntzeko neurriak artikulatzen ditu enpresa-proiektuen ezarpena arintzeko, eta Administrazioaren erakunde laguntzaileak sartzen ditu egiaztapen-, kontrol- eta ikuskapen-arloetan.
Gainera, lurzoru industrialaren bistaratzaile bat sortzea eta Nafarroan industria garatzeko azpiegitura estrategikoak bultzatzea aurreikusten da. Era berean, Industria Arloak Kudeatzeko eta Modernizatzeko Erakundeen figura ezartzen da, eremu horiek azpiegiturak eta zerbitzuak hornitzeko eta hobetzeko tresna bat izan dezaten, udalaren inplikazioa eta lankidetza publiko-pribatua sustatuz.
Foru Legeak industria suspertzeko prozesuak aurreikusten ditu, industria-gaitasunaren galera nabarmenaren ondorioak arintzeko neurriak artikulatzeko tresna gisa. Neurri horien arabera, Nafarroan kokatutako produkzio-zentro berean produkzio-ahalmena % 20 baino gehiago murriztuko da, eta lanaldi osoko 75 zuzeneko langile gutxiago izango dira. Helburu horrekin, prozesua hastea bidezkoa den ebazteko prozedura eta Industria Suspertzeko Mahaiaren sorrera arautzen dira, berrindustrializatzeko eta beharrezko konpromisoak hartzeko aurreikusitako jarduketekin akordio bat lortzeko.
Trantsizio ekologikoari dagokionez, azken urteetan landu diren deskarbonizazio-neurriak azpimarratuko dira, eta “Net Zero” poligonoak zero emisio garbiko jarduera ekonomikoko eremutzat hartuko dira.
Finantzaketa, inbertsioak erakartzea eta nazioartekotzea
Nafarroako industriaren finantzaketari buruzko neurrien artean, industrializazio-funts bat sortzea nabarmentzen da, sektoreari laguntzeko neurriak finantzatzeko, eta finantzaketa lortzeko aholkularitza-zerbitzu zentralizatu bat eta inbertsio- eta finantza-ekosistema bateratzeko eta ikusarazteko neurriak bultzatzea. Nafarroan diharduten finantza entitateetan aurrezki plan berezi bat sortzea aurreikusten da, herritarrei zuzendua, foru lege honetan jasotako jasangarritasun industrialarekin zerikusia duten alderdien sustapenean parte har dezaten.
Industria-ezarpenak erakartzeari dagokionez, hainbat neurri ezartzen dira Nafarroa industria- eta enpresa-inbertsioetarako helmuga erakargarri bihurtzeko.
Era berean, “Invest in Navarra” delakoari lege-estatusa ematen zaio, inbertsioak erakartzeko eta sustatzeko sustatzen den zerbitzua den aldetik. Zerbitzu horri hainbat jarduera agintzen zaizkio koordinazioaren, jarraipenaren, sustapenaren, aholkularitzaren eta baliabideak eskuratzeko erraztasunaren arloan. Bestalde, Nafarroako Nazioarteko Plana nazioartekotzea bultzatzeko tresna da, “PIN zirkuluaren” bidez erakunde publiko eta pribatuen arteko lankidetza artikulatuz.