Industriari eta Enpresa Sustapenari buruzko Foru Legea Nafarroako Parlamentura iritsiko da eztabaida eta tramitazioa egiteko, asteazken honetan Nafarroako Gobernuak bere lege proiektua onetsi ondoren.
Mikel Irujo Industria eta Trantsizio Ekologiko eta Enpresa Digitaleko sailburuak agerraldia egin du Gobernu bileraren ondoren, mugarri horren berri emateko. “Legebiltzarreko eztabaida ireki dugu, testua aberasten jarraitzeko eta ahalik eta adostasun handiena lortzeko”, nabarmendu du. Legea udazkenean onartzea aurreikusi du.
Kontseilariak azpimarratu du araudi horrek “Nafarroaren etorkizun ekonomiko eta industrialerako tresna nagusietako bat” bihurtu nahi duela. Legeak lankidetza publiko-pribatuaren alde egiten du, bai eta industriaren trantsizio digitala eta ekologikoa bultzatzearen, kalitatezko enplegua sortzen laguntzearen, talentua eta inbertsioak erakartzearen eta lehiatzeko gaitasuna indartzearen alde ere.
Bere hitzaldian askotan errepikatu du lege hau, batez ere, erkidegoko industria sarea osatzen duten enpresa txiki eta ertainei laguntzeko idatzi dela, funtsezkoa baita foru ekonomiarako.
Mugarriak
Legeak arintasun administratiboa bultzatzen du leihatila bakarraren bidez; garrantzi handiko enpresa ekimenak bultzatzen ditu foru interes estrategikoko proiektuaren figurarekin; industria funts bat sortzen du; edo egoera zailetan dauden konpainiak salbatzeko alternatibak bilatzen ditu, bederatzi hilabetez luzatuko den berrindustrializazio mahai bat sortzeko betebeharra ezartzean.
Estatuko legeak ezartzen du arazoak dituen enpresa batek sei hilabete lehenago iragarri behar duela enplegu-erregulazioko espedientea egiteko edo ixteko asmoa duela, Eskirozen BSHrekin gertatu zen bezala. Horrela, foru legeak eskakizun hori osatzen du; izan ere, indarrean jartzen denean, industria suspertzeko mahai bat sortu beharko da, Administrazioak, konpainiako ordezkariek eta alderdi sozialak (sindikatuak) osatua, eta lan arloko legeriak ez du baldintza hori barne hartzen.
Mahai horrek egoera larrian dagoen enpresa, alternatiba posibleak eta inbertsio edo proiektu berrien bilaketa aztertu eta diagnostikatuko ditu, baita industria-gaitasunak, produkzio-sarea eta enplegua mantentzeko finantzaketa-tresna publiko zein pribatuak ere.
Erakundeek % 20tik gorako murrizketa izan dute Nafarroan kokatutako produkzio-zentro berean ekoizteko gaitasunean, eta zuzeneko 75 langile kaleratu dituzte lanaldi osoan, eta industria suspertzeko mahai horren profilean sartu dira.
Testuingurua aldaketa sakonekin
Irujok gogorarazi du legea “aldaketa ekonomiko, geopolitiko eta teknologiko sakonek” markatutako nazioarteko testuinguru batean jaio dela.
Europa industria-politikak birdefinitzen ari da, lurraldeen lehiakortasuna, produktibitatea eta erresilientzia indartzeko. “Nafarroak ezin du eraldaketa horretatik kanpo geratu, eta industria-ziklo berri hau gidatzen duten eskualdeen artean kokatu nahi du”, adierazi du.
Horregatik, araudiaren testua “datozen hamarkadetako erronka ekonomiko, industrial, teknologiko eta ingurumenekoetara” egokitzen dela azpimarratu du.
Leihatila Bakarra
Enpresa-leihatila bakarrak, enpresentzako karpeta digitalak, administrazio-koordinaziorako mekanismoak ditu. “ETEetan jarri dugu arreta, horiek baitira gure ekonomiaren motorra”, esan du Industria sailburuak.
Leihatilak atari bakarra izango du jarduera ekonomikoetarako, eremu pribaturako eta enpresen, establezimenduen eta erregistroen direktoriorako.
Administrazio-prozedurak sinplifikatzeko eta arintzeko xedapenen artean, enpresa-proiektuak prozedura bakar baten bidez izapidetzeko aukera nabarmentzen da. Prozeduren kudeaketa koordinatua aurreikusten da, eta lan-esparru instrumental eta antolatzailea ezartzen da, administrazio-eskumenak modu koordinatuan gauzatzeko. Txostenak arinago egiteko aurreikuspenak sartu dira. Era berean, baldintzapeko lizentziak emateari ekin zaio, ukatzearen alternatiba gisa.
Arintasun handiena
Foru legeak foru intereseko inbertsio proiektuak ere arautzen ditu, Administrazioa sinplifikatzeko neurriei buruzko abenduaren 9ko 15/2009 Foru Legean jasotako figura baliokidearena baino irismen zabalagoarekin.
Horrela, testuak Nafarroarentzat interes estrategikoa duten enpresa-proiektuen figura berria txertatzen du, ahalik eta arintasun handiena lortze aldera onura publikoko edo interes sozialeko ekimenentzat, proiektu horien ezarpena bultzatzeko izapidetu beharreko prozedura administratiboen koordinazioaren bidez. Irujok adierazi duenez, figura hori enpresa berrien instalaziora eta dagoeneko finkatuta dauden konpainien inbertsioetara zabaltzen da.
Lankidetza publiko-pribatua
Legearen bidez, zenbait tresna sortuko dira, hala nola Nafarroako Ekosistema Industrialaren Mahaia eta Nafarroako Enpresa Behatokia, errealitate ekonomikoaren ezagutza hobetzeko eta administrazioen, enpresen eta gizarte eragileen arteko lankidetza indartzeko.
Legeak I+G+Bri ematen zaion laguntza indartzen du, eta ingurune egokia sustatzen du proba pilotuak, proiektu berritzaileak eta enpresa-ekimen berriak egiteko. Gainera, arauak deskarbonizazio industrialeko politiketan sakontzen du, ekonomia zirkularra bultzatzen du eta ekoizpen eredu jasangarriago eta lehiakorragoetarantz aurrera egiteko tresna berriak sortzen ditu, “zero emisio garbiko industria eremuen garapena barne”, aipatu du.
Erakunde laguntzaileak
Testuak toki-erakundeei laguntzeko neurriak artikulatzen ditu enpresa-proiektuen ezarpena arintzeko, eta Administrazioaren erakunde laguntzaileak sartzen ditu egiaztapen-, kontrol- eta ikuskapen-gaietan.
Bestalde, lurzoru industrialaren bistaratzaile bat sortuko da eta industriarako azpiegitura estrategikoak bultzatuko dira. Industria Arloak Kudeatzeko eta Modernizatzeko Erakundeen figurak azalera horiei lotutako azpiegiturak eta zerbitzuak hobetzeko lan egingo du, eta udalen inplikazioa eta lankidetza publiko-pribatua bultzatuko ditu.
Finantzaketari buruz
Finantzaketari buruzko neurrien artean, nabarmentzekoa da industrializazio funts bat sortzea sektoreari laguntzeko neurriak finantzatzeko, eta finantzaketa lortzeko aholkularitza zerbitzu zentralizatu bat eta inbertsio eta finantza ekosistema bateratzeko eta ikusarazteko neurriak bultzatzea.
Nafarroan jarduten duten finantza-erakundeetan aurrezteko plan berezi bat eratzea aurreikusten da, herritarrei zuzendua, industria-jasangarritasunarekin lotutako alderdiak sustatzen parte har dezaten.
Industria ezarpenak erakartzeari dagokionez, hainbat neurri ezartzen dira Nafarroa industria eta enpresa inbertsioetarako helmuga erakargarri bihurtzeko.