Hurbileko merkataritzak funtsezko zeregina du Nafarroako landa inguruneetan, motor ekonomiko gisa eta kohesio sozialerako eta lurraldea egituratzeko elementu gisa. Horregatik, ikerketa batek azaltzen du beharrezkoa dela indartzea belaunaldien arteko erreleboa, digitalizazioa, lehiakortasunaren hobekuntza eta negozio horien jasangarritasun ekonomikoa.
Sare sozialen kudeaketa edo tresna digitalen eta AAren ezarpena ere lokal horietara iristen dira. Gainera, jarduera anitzeko establezimenduak kakoa bihur daitezke, herrietan saltokiak finkatzen laguntzeko.
Landa Merkataritzaren Koiunturari buruzko Txostenak, Landa Merkataritza Dinamizatzeko Sareak aurkeztuak, hurbileko negozio horien erronkak azaltzen ditu, eta, horrez gain, landa establezimenduetako kontsumoak iaz izan zuen portaera eta ekitaldi honetarako aurreikuspenak aztertzen ditu.
Emaitza horiek lortzeko, gure lurraldeko herrietan dauden 220 saltokiri egin zaie inkesta (Iruñea eta bere eskualdea alde batera utzita).
Duela egun batzuk jardunaldi bat egin zen Lekunberrin, merkatari horien arabera sektoreak duen ikuspegia erakusteko.
Industria, Trantsizio Ekologiko eta Enpresa Digitaleko sailburu Mikel Irujok eta Merkataritza eta Kontsumoko zuzendari nagusi Pablo Ezkurrak Tokiko Ekintza Taldeetako, Cederna-Garalurreko, Teder Elkarteko, Erdialdeko Zonako Partzuergoko eta EDER Partzuergoko teknikariak artatu zituzten.
Emaitzak
Inkestaren arabera, herrietako merkataritzak hobekuntza moderatua izan du salmenta mailan 2025ean, eta jarduera ekonomikoaren etorkizunean konfiantza moderatua islatzen jarraitzen du. Salmenta-mailaren adierazlea 55,37 puntura iritsi zen iaz. Lehen aldiz, inkestatutako pertsonek gogobetetzat jotzen den salmenta-maila lortu zuten.
Hala ere, konfiantza-indizea 49,50 puntutan geratu zen, jarduera ekonomiko horren pertzepzio positiboa adierazten duen 55eko atalasearen azpitik.
Mozkin-marjina txikia
Inkestatutako saltokiek salmentak hobetu dituzte joan den ekitaldian, bizi duten irabazi marjinen gaineko presio testuingurua gorabehera; izan ere, marjina horiek txikiak dira oraindik, eta, beraz, zuhurtziak markatzen ditu oraindik enpresa aurreikuspenak, Nafarroako Gobernuak hedabideei igorritako ohar batean zehaztu duenez.
Aldiz, ia % 72k salmentei eustea edo hobetzea aurreikusten dute urte honetan, nahiz eta egonkortasun-agertokiak nagusi diren.
Bestalde, % 68,7k uste du merkataritzaren egoera orokorra 2026an berdina edo hobea izango dela, eta, beraz, joerak susperraldi mugatua aurreikusten du, epe laburrean hazkunde esanguratsuak izateko marjina txikiarekin bada ere.
Alternatibak
Tokiko Ekintza Taldeetako teknikariek hilabete hauetan garatu dituzten ekintzak zerrendatu zituzten, landa-eremuko merkatarien eskaerei eta beharrei erantzunez.
Era berean, negozioa abian jartzeko edo erretiroagatik eskualdatzeko edo saltzeko merkatariek dituzten kezka eta oztopo nagusiak azaldu zituzten.
Guztiek nabarmendu zuten hainbat gaitan prestakuntza espezifikoa eskaintzeko ahalegina, hala nola sare sozialen kudeaketan edo tresna digitalen eta adimen artifizialaren ezarpenean, lehiakortasuna eta bezeroarentzako arreta hobetzeko jardueran.
Ildo horretan, bai Irujo sailburuak bai Ezkurra zuzendari nagusiak laguntza publikoen deialdien babesa eskatu zuten, landa udalerrietako merkataritza suspertzeko, jarduera anitzeko lokalak irekitzeko, saltokiak digitalizatzeko edo lehiakortasuna hobetzeko.