Auzitegi Nazionalak bertan behera utzi du Merkatuen eta Lehiaren Batzorde Nazionalak (CNMC) Iberdrola Generacion enpresari 2015eko azaroan ezarri zion 25 milioi euroko isuna, hainbat zentral hidroelektrikoren eskaintzen bidez merkatu elektrikoaren prezioak manipulatzeagatik.
Erakunde arautzaileak 2013ko amaieran eskaintza hidroelektrikoetan prezioak igotzeko estrategia bat antolatu izana leporatzen zion orduan energia konpainiari.
Epaian, Auzitegi Nazionaleko Administrazioarekiko Auzien Salaren laugarren sekzioak onetsi egin du MLBNren Gainbegiratze Arauketako Salaren erabakiaren aurka elektrikoak aurkeztutako administrazioarekiko auzi-errekurtsoa. Erabaki horren arabera, Iberdrolak Duero, Sil eta Tajoko unitate hidraulikoei zegozkien eskaintzen prezioa aldatu zuen 2013ko azaroaren 30etik abenduaren 23ra bitartean, eta jokabide hori Sektore Elektrikoaren Legearen arau-hauste oso larritzat jo zuen.
Zehazki, auzitegiak adierazi du arautzailearen erabakia ez datorrela bat ordenamendu juridikoarekin, “indarrik gabe utzita 25 milioi euroko isuna”, Sektore Elektrikoaren Legearen babespean ezarri zena.
Administrazio prozedura etenda egon zen 2017tik, prozesu penal paralelo bat zegoelako, eta prozesu hori 2024ko urtarrilaren 4an amaitu zen, Zigor Arloko Epaitegi Zentralaren absoluzio epai batekin, zeinak baztertu egin baitzuen Zigor Kodearen 281. artikuluan aurreikusitako merkatuaren eta kontsumitzaileen aurkako delitu bat egitea.
Epaian, Auzitegi Nazionaleko salak, Concepción Mónica Montero buru duela, ebazpen penal irmo haren eragin loteslean oinarritzen du bere argudioaren zati handi bat, eta gogorarazten du 39/2015 Legearen 77.4 artikuluak ezartzen duela zigor-auzitegiek frogatutzat jotako egitateek administrazio publikoak lotzen dituztela zehapen-prozeduretan.
Gorenaren eta Kontseiluaren jurisprudentzia
Era berean, Auzitegi Gorenaren eta Konstituzio Auzitegiaren jurisprudentzian oinarrituta, azpimarratzen du “egitateak hautemateari dagokionez, argi dagoela egitate berak ezin direla existitu eta ezin direla existitu gabe utzi Estatuko organoentzat”. Horrela, oinarrizko printzipio horren pean, MLBNren zehapen-ebazpenak ezin izan du zutik iraun.
Epai penalak egiaztatutzat jo zuen Iberdrolak energia hidroelektriko guztia eskaini ziola merkatuari ikertutako aldian, eta baztertu egin zuen ekoizpena kentzea edo kentzea.
Gainera, zalantzan jarri zuen MLBNk erabilitako peritu-metodoaren fidagarritasuna, ad hoc egindako sistema gisa deskribatu baitzuen, zenbatespenetan oinarrituta, aurretik inoiz erabili gabe eta subjektiboki aldatutako aldagaietan oinarrituta, lortutako ondorioak aldatu gabe.
Ebazpenak frogatutzat eman zuen, halaber, Iberdrolako merkatuko operadoreek modu autonomoan jokatu zutela, nagusien jarraibiderik gabe, eta baztertu egin zutela doluzko jarduera bat izatea eskaintzak finkatzean.
Gertakari horietatik abiatuta, Auzitegi Nazionaleko salak ondorioztatzen du funtsezko berdintasuna dagoela zigor-arloko jurisdikzioan aztertutako egitateen eta administrazio-bidean aztertutakoen artean.
Era berean, gaineratu du Zigor Kodearen 281. artikuluan jasotako delituak eta Sektore Elektrikoari buruzko Legearen 60.a) .15 artikuluan aurreikusitako arau-hausteak merkatuaren prezioak aldatzera bideratutako nahita jokatzea eskatzen dutela.