Imanol Pradales lehendakariak Euskadi Urdina estrategia aurkeztu zuen atzo, Amaia Barredo Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantza sailburuarekin batera, Ondarroan egindako ekitaldi batean. Bertan, EAEko kostaldeko ondarearen aberastasunari balioa eman dio, baita lehiakortasunari, sendotasunari eta potentzial handiari ere.
“2024an, esparru horrek 37.000 enplegu eta 2.821 milioi sortu zituen, zuzenean edo zeharka, Europako batez bestekoaren oso gainetik”, adierazi du lehendakariak, EAEko elikadura subiranotasunerako, deskarbonizaziorako eta biodibertsitatea babesteko funtsezkoa den ‘ekonomia urdina’ deiturikoari erreferentzia eginez.
Horrela, Euskadi Urdina, sei jarduera ildo, 17 lan esparru eta 40 ekimen biltzen dituena, erakunde, enpresa, ezagutza zentro eta sektoreko eragileen arteko lankidetza indartzeko asmoarekin sortu da, ekonomia urdin “berritzaileagoa, lehiakorragoa eta jasangarriagoa sendotzeko, kalitatezko enplegua sortzeko, talentua erakartzeko eta euskal itsasertz osoaren garapen orekatua indartzeko gai dena”, adierazi du Pradalesek.
Belaunaldien arteko erreleboa bermatzea
Bestalde, Amaia Barredo sailburuak esan du Euskadi Urdina “itsasoari begiratzeko modu berria” dela, belaunaldiz belaunaldi euskal nortasunaren parte diren sektoreak indartzen laguntzen duelako eta, aldi berean, “berrikuntzari, ezagutzari eta enpleguari lotutako aukera berriak irekitzen dituelako”, azpimarratu du.
Europaren eta Ozeanoaren aldeko Itunaren eskutik, ekonomia urdinak euskal kostaldea sendotzearen aldeko apustua egiten du, dibertsifikazioaren, belaunaldien arteko erreleboaren eta talentuaren bidez egungo eta etorkizuneko zutabe estrategiko gisa. Horrela, eredu ekonomiko honek itsasoko eta kostaldeko baliabideak modu jasangarrian aprobetxatu nahi ditu, aukera sorta zabala hartuz.
Ekosistema horren barruan, sektore hauek biltzen dira: arrantza eta akuikultura jasangarriak, portuen elektrifikazioa eta digitalizazioa, itsas industriaren eta garraioaren deskarbonizazioa, energia berriztagarrien garapena, bioteknologiaren aplikazioa farmazia-, elikagai- eta kosmetika-industrietan, eta ozeanoetako behaketa eta turismo urdina.
Bizi- eta oparotasun-motorra
“Hainbeste eman digun itsasoak egungo eta etorkizuneko belaunaldientzat bizi eta oparotasun motorra izaten jarraitzea nahi dugu”, jarraitu du Pradalesek, eta, era berean, euskal enpresen panoramaren gorakada eta inbertsio teknologikoak nabarmendu ditu.
“270 enpresa ditugu, horietatik 41 traktoreak, fakturazio, berrikuntza eta hazkunde mailengatik nabarmentzen direnak. Era berean, 29 milioi inbertitu genituen I+Gn, eta puntako zentroak ditugu, hala nola Azti edo Euskal Herriko Unibertsitateko taldeak, aldea markatzen dutenak”, adierazi du.
Era berean, Eusko Jaurlaritzak Euskadiko portuetan inbertsioak egiteko programa bultzatzen jarraituko du. Jarduera nagusien artean, nabarmentzekoak dira Mutrikuko babes-dikea sendotzea, Ondarroako dikea indartzea, Getariako eta Orioko arrantza-kaiak konpontzea, Elantxobeko portuaren lurrazala handitzea edo Donostiako portuko erdiko kaia birgaitzea.
Oro har, jarduera horiek 27 milioi euro inguruko inbertsioa ekarriko dute, portu-azpiegituren segurtasuna, eraginkortasuna eta lehiakortasuna hobetzeko. Horiez gain, Gipuzkoako eta Bizkaiko portuetan dragatze-lan berriak egingo dira, portuko eraikinak zaharberritu eta egokituko dira erabilera ekonomiko berrietarako, funtsezko zerbitzuak hobetuko dira eta itsasertza kontserbatu eta berreskuratzeko esku-hartzeak egingo dira.
Ekosistemen eraldaketa
Lehendakariak etorkizuneko Ozeanoen Legea eta Bioekonomia Urdineko Berrikuntza Ekimena ere aipatu ditu, kostaldeko komunitateak itsas ekosistemak eta uretakoak motor ekonomiko jasangarri bihurtzera bultzatzeko.
Ildo horretan, Pradalesek Espainiako eta Europako gobernuei eskatu die “laguntza irmoagoa” eman dezatela arrantza-industria “benetako sektore estrategiko, elikagaien ekoizle eta garapen-eragile” gisa kokatzeko Euskadin. “Nolanahi ere, Bruselak eta Madrilek laguntza irmoagoa behar dugu arrantza industria benetako sektore estrategiko, elikagaien ekoizle eta garapen eragile gisa kokatzeko gure herrialdean”, gaineratu du.
Europako funtsak indartzea
Euskadi Urdinaren aurkezpenaren barruan, Mikel Ortiz Ondarroa-OPPAO Alturako Arrantza Ekoizleen Erakundeko gerentearekin ere bildu da Pradales, eta hark Arrantza eta Akuikulturako Europako Itsas Funtsa indartzeko Europar Batasunari eskatzeko beharra adierazi dio, % 30eko murrizketak aplikatzeko asmoa baitu.
Ortizek Europako funts horiek indartzeko beharra defendatu du, besteak beste, sektorearen lehiakortasuna eta errentagarritasuna mantendu ahal izateko, murrizketa gutxiago dituzten herrialdeen lehiaren aurrean, flota deskarbonizazio eskakizun berrietara egokitzeko eta marinelen eta armadoreen arteko belaunaldi erreleboa bermatzeko.
Gainera, Ondarroako alturako arrantza enpresa armadoreen ordezkariek laguntzak eskatu dizkiote lehendakariari erregaiaren prezioaren igoera konpentsatzeko, Irango gerra hasi zenetik. Era berean, Arrantza Politika Bateratuan eta lehorreratzeko betebeharra arautzen duen araudian “presazko” aldaketak egitearen alde agertu dira.
Bestalde, armadoreek lehendakariari adierazi diote “zentzugabekeria” dela Europar Batasunak 2030etik aurrera Europako uren % 30ean arrasteko arrantza debekatzeko ekimena, ez duelako bermatzen ingurumen, ekonomia eta gizarte helburuen arteko oreka, eta, gainera, “arrisku larrian” jarriko lukeelako arrantza produktuen elikadura hornidura.