Euskadiko lehen sektoreak ekimen ekintzaileak txertatzen jarraitzen du, Euskadiko nekazaritza- eta abeltzaintza-jarduerari jarraipena ematen laguntzeko. Hala, aurten 29 proiektu berrik ekin diote lurraldean instalatzeko prozesuari, EAEko landa-sare produktiboa eta hurbileko elikagaien ekoizpena indartuz.
Gaztenek programaren esparruan sustatuta eta Lursail kooperatibak babestuta, ustiategi berriek belaunaldien arteko erreleboa sustatuko dute sektorean, eta esnea, haragia, eztia, gazta, frutak, barazkiak eta tea eta uretako landareak emango dizkiete kontsumitzaileei, hurbileko merkaturatze kanalen bidez.
Gizon gehiago emakumeak baino
Proiektuen buru 19 eta 43 urte bitarteko pertsonak dira, eta batez besteko adina 31 urtekoa da. Lautik hiru gizonek bultzatzen dituzte (22, % 75,9), eta lautik bat baino ez emakumeek (7, % 24,1).
Profil desberdinak dira, batzuk familia negozioetatik datoz, eta beste batzuk lehen aldiz sartzen dira sektorean, nahiz eta jardueraren jarraitutasuna den sartzeko bide nagusia. Guztizkotik, 18 proiektu ( % 62,1) negozio-ildo berriak garatzen dituzten eta lehendik dauden ustiategietan txanda hartzen duten pertsonei dagozkie, eta 11k (% 37,9) ustiategi berriak bultzatzen dituzte.
Zirkuitu laburrak
Bestalde, abeltzaintza da jarduera nagusia, 17 proiekturekin (% 58,6), eta nekazaritzako 12 proiekturekin (% 41,4). Nekazaritzaren barruan, baratze-ekoizpena nabarmentzen da, nekazaritzako ustiategien erdia hartzen baitu, frutagintza, mahastizaintza, laborantza estentsiboak eta ekoizpen berriak (tea edo uretako landare autoktonoak, adibidez) lantzen dituzten ekimenekin batera, jarduera sorta handitzen baitute eta sektorearen dibertsifikazio gero eta handiagoa islatzen baitute.
Proiektu berrien artean finkatu den beste joeretako bat zirkuitu laburretan merkaturatzearen aldeko apustua da. Ekimen gehienek zuzenean aukeratzen dute beren produktuak kontsumitzaileari hurbiltzea, zuzeneko salmentaren, tokiko merkatuen, saltoki espezializatuen edo nekazaritzako elikagaien kooperatiben bidez. Eredu horrek lehen sektorearen eta lurraldearen arteko lotura indartzen du, eta ustiategientzat balio erantsi handiagoa sortzea ahalbidetzen du.
Lurraldeka
Lurralde-banaketak ere erakusten du EAEko nekazaritza-ekintzailetzaren aniztasuna. Proiektu guztietatik 12 Bizkaian garatuko dira, bederatzi Gipuzkoan eta zortzi Araban, eta bakoitzak ezaugarri propioak izango ditu, bai ekintzaileen profilari dagokionez, bai ekoizpen-jarduerei eta ustiapen-ereduei dagokienez.
Bizkaiak biltzen du ekimen berri gehien, eta bere ekoizpenaren dibertsifikazioa, nekazaritza ekologikoaren pisua eta hurbileko merkaturatzearen aldeko apustua nabarmentzen dira.
Gipuzkoak hiru lurraldeen banaketa orekatuena du, bai pertsonen profilari dagokionez, bai ustiategi eta jarduera motari dagokionez. Banaketa horretan elkarrekin bizi dira belaunaldien arteko erreleboa eta enpresa-ekimen berriak, bai eta nekazaritza- eta abeltzaintza-jarduerak ere.
Abeltzaintzara argi eta garbi bideratutako jarduera batekin, Arabak Euskadiko ekintzaile profil gazteena biltzen du, eta belaunaldien arteko erreleboak protagonismo handiena duen lurraldea da. Aurten 19 eta 33 urte bitarteko pertsonek, zazpi gizonek eta emakume batek, sustatutako proiektuak izango ditu.
Ekimen horien garapena Hazi Fundazioak eta Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako Foru Aldundiek koordinatutako nekazaritzako gazteen ekintzailetzari laguntzeko Gaztenek programaren barruan kokatzen da.
Garapen prozesu horretan funtsezko zeregina du Lursailek, nekazaritza edo abeltzaintzako jarduera bati ekitea erabakitzen dutenei teknikoki eta enpresarioki laguntzeaz arduratzen den erakundeak, proiektua definitzeko lehen faseetatik hasi eta jardueraren lehen urteetan finkatu arte.