Barne Produktu Gordina (BPG) % 0 “4 hazi da Nafarroan 2026ko bigarren hiruhilekoan, Nafarroako Estatistika Institutuak jakitera eman dituen datuen arabera. Nastaten atariko estimazioen arabera, Nafarroako ekonomiaren urte arteko hazkundea % 2koa izan da.
Jose Luis Arasti Ekonomia eta Ogasun sailburuak ostegun honetan ezagututako datuak aztertu ditu prentsaurrekoan. “Lehen hiruhilekoarekin alderatuta, aurrerapenaren erritmoa hamarren bat moteltzen bada ere, gaur ezagutu ditugun datuek agerian uzten dute foru-ekonomiaren erresistentzia-gaitasuna, hazkunde nabarmenari eusten baitio, nazioarteko testuinguru txarra gorabehera”, baloratu du.
Arastik nabarmendu duenez, Nafarroako eta Espainiako ekonomiek antzeko ibilbideak dituzte, Estatuko BPGa % 0,7 igo baitzen hiru hilean behin eta % 2,7 urte artean, INEk argitaratutako kalkuluen arabera. Euroguneak, ordea, askoz modu diskretuagoan egin du aurrera, urte arteko % 0,7ko balioarekin.
Foru Komunitateko ekonomiaren garapena, batez ere, barne-eskariak bultzatzen du, eta, bereziki, etxeetako kontsumoak, dinamismo nabarmena erakusten jarraitzen baitu. Inbertsioak eta kanpo-sektoreak, aldiz, nazioarteko ziurgabetasunaren eta Estatu Batuetako merkataritza-politikaren aldakortasunaren ondorioak adierazten dituzte.
Koiunturako adierazle nagusiek Nafarroako BPGren bilakaera azaltzen dute: eskariari dagokionez, kontsumo pribatuak hazkunde-erritmoari eusten dio, baina aurreko hilabeteetan baino motelago; inbertsioak, testuinguru ezegonkorraren ondorioz, ez du suspertze-seinalerik ematen oraindik; eta kanpo-sektorean, salgaien esportazioek atzera egin zuten berriro maiatzean.
Industia eta eraikuntza, ahulezian
Eskaintzaren ikuspegitik, aurreko hiruhilekoen eskema mantentzen da. Zerbitzuak dira hazkundearen eragile nagusia, eta industria-sektoreak eta eraikuntzak ahulezia erakusten jarraitzen dute. Lan-merkatuari dagokionez, erregistratutako langabeziak behera egin zuen apirila eta maiatza bitartean, baina Biztanleria Aktiboaren Inkestak zenbatetsitako langabeziak gora egin zuen. Hala ere, langabezia-tasa ehuneko puntu bat murriztu zen lehen hiruhilekoaren aldean, eta % 8,1ekoa izan zen.
Azkenik, prezioen blokean, inflazioa apaldu egin zen ekainean, % 2,7ra arte, petrolioaren beherakadak lagunduta; azpiko osagaia, berriz, % 2,2ra jaitsi da, 2025eko abendutik izan duen mailarik baxuenera. Hala ere, Ekialde Hurbileko tentsioen larriagotzeak petrolioaren prezioa garestitu du berriro, eta badirudi datozen hilabeteetarako inflazioak beste gorakada bat izango duela.
Arasti sailburuak nazioarteko egungo testuingurua ere aipatu du, eta Estatu Batuen eta Iranen arteko tentsio geopolitikoen ondoriozko arriskuek eragiten duten baldintzatzaile handia nabarmendu du, petrolioaren prezioa 100 dolarretik gora igo baitute berriro.
“Energia-merkatuen lurrunkortasuna funtsezko lehengai industrialetara lekualdatzen ari da, hala nola altzairura, kobrera edo aluminiora, eta nekazaritzako elikagai-intsumoetara, hornidura-kateak presionatuz eta enpresen ekoizpen-kostuak tenkatuz”, esan du, “horrek egungo inflazio-aurreikuspenak arriskuan jartzen ditu eta hazkunde-aurreikuspenak arriskuan jartzen ditu”.
AA, hazkunde ekonomikoaren katalizatzaile gisa
Kontrapuntu gisa, adimen artifiziala munduko hazkunde ekonomikoaren elementu katalizatzaile posible gisa aurkezten da, eta jabetza intelektualeko produktuetan inbertitzeak produktibitatean irabazietarako aukera-leiho bat irekitzen du
“Ingurune global konplexu hori kontuan hartuta”, adierazi du sailburuak, “aurreikuspen ekonomikoek BPGaren hazkunde-erritmo leunagoa iragartzen dute urtearen bigarren erdian”. Bilakaera hori kontsumoaren pixkanakako moteltzeak baldintzatuko luke.
Ibilbide hori Estatu osorako proiektatutako datuetatik aldentzen da, eta 2027rako aurreikusitako automobilgintzaren sektorearen berraktibatzearen ondorio da, modelo elektriko berriak gehituta. Faktore horrek ekoizpen industriala eta esportazioak bultzatuko lituzke. Litekeena da prezioek tenkatuta jarraitzea datozen hilabeteetan, energia-kostuen aldakortasunaren ondorioz, eta horrek eragina izango du inflazioan 2027ko lehen seihilekora arte.
Premisa orokor horiekin eta ostegun honetan ezagututako bigarren hiruhilekoko datuak gehituta, Ekonomia eta Ogasun Departamentuko Politika Ekonomikoko Atalak 2026-2029 koadro makroekonomikoa eguneratuko du datozen asteetan, 2027ko Nafarroako Aurrekontu Orokorrak egiteko oinarri izango dena.