Azken hamar urteetan enpleguak Espainian izan duen bultzadak handitu egin du pentsiodun bakoitzeko kotizatzaileen kopurua, baina alde handiak daude lurraldeen artean. Nafarroan, joan den ekainean, pentsiodun bakoitzeko 2,36 langileko ratioa izan zen, Estatuko batez bestekoaren ia antzekoa, 2,37ra iritsi baitzen.
Gizarte Segurantzaren datuen arabera, Nafarroak ekainean 136.697 pentsiodun eta 323.243 afiliatu zituen altan. Bi zifren arteko erlazioaren arabera, Foru Komunitateak 2,36 kotizatzaile ditu pentsio bat jasotzen duen pertsona bakoitzeko.
Espainia osoan, ekainean 22,46 milioi afiliatu eta ia 9,49 milioi pentsiodun zeuden; beraz, mendekotasun-ratioa 2,37koa da.
Tasa horrek goranzko bilakaera izan du azken hamarkadan, 2016ko ekainean erregistratutako 2,08tik 2025eko hil bereko 2,37ra igaro baita, kotizatzaileen kopurua % 26,5 hazi delako, pentsiodunen kopurua baino bi aldiz gehiago, % 11,1 igo baita.
Hala ere, azken urteetan ikusten da kotizatzaileen kopuruaren hazkunde-tasa pixka bat moteldu dela, eta, aldiz, pentsiodunena pixka bat bizkortu dela.
Nafarroa, ia Estatuko batez bestekoan
Nafarroako egoerak erakusten du enpleguaren eta pentsioen arteko harremana herrialde osokoaren oso antzekoa dela. Pentsiodun bakoitzeko 2,36 langilerekin, Foru Erkidegoa Espainiako batez bestekoaren ehunen bat azpitik dago.
Lurraldeen arteko aldeak, ordea, oso garrantzitsuak dira. Ratiorik handienak enpleguaren pisu handiagoa eta egitura demografiko gazteagoa duten lurraldeei dagozkie, eta txikienak, berriz, biztanleria zaharragoa duten probintzietan kontzentratzen dira.
Landunen eta pentsiodunen arteko harremana Balearretako pentsiodun bakoitzeko 3,52 langiletik Ourenseko 1,14ra bitartekoa da.
Baby boom-aren erretiroaren erronka
Mendekotasun tasaren goranzko joera aldatu egingo da etorkizunean, 1950eko hamarkadaren amaieratik 70eko hamarkadaren erdialdera arte jaiotako pertsonek osatutako “baby boom” delakoaren belaunaldiak erretiroa hartu ondoren.
Erretiro masibo horrek pentsiodunen kopurua 16 milioi pertsona ingurura igoko du, Erantzukizun Fiskaleko Agintaritza Independentearen (AIReF) proiekzioen arabera; izan ere, gaur egun bezala lan egiteko adina duen 36 milioi pertsona inguru espero ditu.
Azken urteotan, Gobernuak pentsio-sistemaren hainbat erreforma hitzartu ditu gizarte-eragileekin, datozen hamarkadetan prestazioetan aurreikusitako gastuaren igoerari aurre egiteko.
Gaur egun, Gizarte Segurantzako batez besteko afiliazioaren urteko hazkunde-tasa ( % 2,77) pentsiodunen kopuruaren hazkundearen (% 1,5) bikoitza baino zertxobait gutxiago da, Gizarte Segurantzaren datuen arabera.
Espainian dauden ia 9,5 milioi pentsiodunetatik, gehienek erretiro-pentsioak jasotzen dituzte, 6,6 milioi pertsonarekin, ondoren alarguntasun-hartzaileak, 1,5 milioirekin; ezintasun iraunkorra, milioi batekin; zurztasuna, 317.000rekin; eta senideen aldekoak, 46.000 milioirekin.
Afiliatuen eta pentsiodunen arteko mendekotasun-tasa % 2 ingurukoa izan da 1990ean erregistroak egon zirenetik, nahiz eta 2007an % 3tik gertu egon. Ordutik, motelduz joan da, baina gorabeherekin, egungo egoerara iritsi arte.
Lurraldeen arteko alde handiak
Estatu osoan okupatuen eta pentsiodunen arteko harremana 2,37koa bada ere, erkidego eta probintzietan aldeak daude, eta horrek erakusten du zeintzuk diren zahartuenak edo dinamikoenak enpleguari dagokionez.
Ratio txikienak Balear Uharteetan (3,52 langile pentsiodun bakoitzeko), Madrilen (3,31) eta Almerian (3,06) erregistratu dira. Kontrako muturrean Ourense (1,14), Lugo (1,35) eta León (1,38) daude.
Autonomia-erkidegoen arabera, Nafarroa (2,36 langile pentsiodun bakoitzeko) Estatuko batez bestekoaren gainetik dago ia, Euskal Autonomia Erkidegoa (1,96), Errioxa (2,10), Gaztela eta Leon (1,73), Galizia (1,60), Asturias (1,47) edo Kantabria (1,79) bezalako lurraldeen gainetik.
Harreman horren bilakaera izango da datozen urteetan biztanleriaren zahartzeak eta belaunaldi ugarienak erretirora iristeak izango duen eragina neurtzeko adierazle nagusietako bat.