Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkariak ostegun honetan argitaratu du Eusko Jaurlaritzako Industria Sailak Aralarko lur azpian hidrogeno natiboa eta helioa urtebetez miatzeko baimena ematen duen ebazpena. Aralar I izeneko proiektuak, Mantle8 Iberia S.L. enpresa frantsesak sustatuak, Gipuzkoa eta Nafarroako lursailei eragiten die.
Ebazpena joan den uztailaren 24an onartu zen, eta Espainiako Gobernuaren baimenaren ondorengoa da. Joan den ekainaren 5ean, Ploítica Enérgetica y Minas enpresako Zuzendaritza Nagusiak bere oniritzia eman zion meatze-esplorazioaren proiektuari.
Gipuzkoan, Abaltzisketa, Amezketa, Ataun, Ordizia eta Tolosako lurrak hartuko dituzte lanek. Eremuaren zatirik handiena, hala ere, Nafarroan dago; izan ere, udalerri eta lursailen zerrenda zabalagoa da, eta, besteak beste, Lekunberri, Ultzama eta Sakanako hainbat herri hartzen ditu. Bi lurraldeetako esplorazioaren baturak 2.996 meatze-lauki hartzen ditu.
Baimenak ez dio uzten konpainiari baliabideak ateratzen, eta ez du aurreikusten, lehen fase honetan, lurra “funtsean” aldatuko duen zulaketarik edo jarduerarik. Ebazpenak ezartzen duen bezala, jarduera kabineteko lanak, kartografia geologikoa, eremu ez-inbaditzaileko datuak eskuratzea, laborategian aztertzeko laginak puntualki hartzea eta bi eta hiru dimentsiotako eredu geologikoak egitea izango da. Alde horretatik, Eusko Jaurlaritzak berariaz adierazi du “teknologia pasiboa erabiliko dela geofonoen bidez zorupeko irudiak lortzeko”.
Teknikak
Administrazioak ezarritako baldintzen arabera, gainera, “lan guztiak lurraren konfigurazioa nabarmen aldatzen ez duten tekniken bidez egin beharko dira, eta berariaz debekatzen dute lanak egiteko bide edo sarbide berriak irekitzea”. Era berean, baimenak ez du salbuesten enpresa esku-hartzea gauzatzeko nahitaezkoak diren gainerako txosten, lizentzia edo baimenak lortzetik.
Ostegun honetan argitaratutako espedienteak justifikatzen du baimena ematea, oraindik gutxi aztertu delako errekurtsoa. Eusko Jaurlaritzako Energia Politikako eta Meatzeetako Zuzendaritza Nagusiak adierazi duenez, “bertako hidrogenoa ez zen esploratu eremu horretan”, eta uste du inguruabar horrek justifikatzen duela azterlan berriak egitea. Txostenak gaineratzen du EAEko eta Nafarroako sail eskudunek aldeko txostenak egin zituztela izapidetzean.
Aralar I-en baimena, gainera, esplorazio eremu zabalago baten parte da. Espainiako Gobernuak eta Eusko Jaurlaritzak ere bigarren baimen bat eman diote konpainia berari, Aralar II izenekoa, 2.992 meatze-laukirekin, eta, kasu honetan, Nafarroan eta Araban zehar hedatzen dena.
Oro har, bi jarduketek 960 kilometro koadro inguruko esplorazio-baimenak dituzte EAEn eta Nafarroan. Bi proiektuak Pirinioen hegoaldeko isurialdeari buruzko lan-ildo bera dira. Frantziako enpresak azaldu duenez, “helburua da inguruko sistema geologikoa ezaugarritzea eta hidrogeno naturala sortzeko eta metatzeko duen potentziala ebaluatzea”.
Hidrogeno naturalaren aldeko apustua
Mantle8 hidrogeno naturala esploratzeko Frantziako konpainia bat da, eta Grenoblen du egoitza. Lurzoruan modu naturalean sortutako hidrogeno-erreserbak lokalizatzen ditu prozesu geologikoen bidez. Emmanuel Massini enpresako CEOak dioenez, “gas hori emisio gutxiko energia-iturri bihur daiteke, eta hidrogeno naturalaren ekoizpen komertzial baterantz aurrera egitea planteatzen du helburu gisa”. Horregatik, maiatzean 31 milioi euroko finantzaketa-erronda iragarri zuen, esploratzeko eta zulatzeko nazioarteko programa bultzatzeko.
Konpainiaren arabera, Aralarrekiko interesa irizpide geologikoen araberakoa da. Mantle8k azaldu duenez, proiektua Pirinioen hegoaldean dago, eta Frantziako Comminges eremuaren antzeko ezaugarriak ditu, beste esplorazio bat egiten ari baita. Enpresak adierazi du urteak daramatzala Pirinioetako geologia aztertzen, eta uste du “mendikateari buruz metatutako ezagutzak aukera ematen duela hidrogenoa sortzeko eta metatzeko baldintza potentzialki onuragarriak dituzten eremuetara bideratzeko bilaketa”.
Metodoa
Frantziako enpresak planteatzen duen metodologia informazio geologikoa, geofisikoa eta geokimikoa konbinatzean oinarritzen da. Bere lehen tresna, GeoLogix, hidrogenoa sortzeko beharrezko baldintzak egon daitezkeen eremuak identifikatzeko erabiltzen da. Bigarrenak, Horexek, lur azpiko irudiak lortzeko aukera ematen du. Azkenik, ApoGeH-k arroken potentziala eta gasen osaera aztertzen ditu. Aralarren kasuan, esplorazio lanetan hiru teknologiak erabiltzea aurreikusten du konpainiak.
Mantle8ren apustua ez da mendikate honetara mugatzen. Frantziako Pirinioetan Hydrogeco proiektua garatzen ari da, Pirinioetako Comminges aldean 739 kilometro koadro baino gehiago hartzen dituen proiektua. Konpainiak estrategikotzat jotzen du bi proiektuen arteko lotura, antzekotasun geologikoengatik, zeinak, azaldu duenez, “mendikatearen bi aldeetan baitaude eta hidrogeno naturalaren potentziala aztertzen lagun baitezakete”.
Hydrogeco eta Aralarrez gain, enpresak Horex proiektu pilotua garatu du Pirinio Garaietan, lurrazpiko irudiak lortzeko eta geofisika pasiboko metodoen bidez hidrogeno sistema natural baten funtzionamendu osoa aztertzeko prestatua. Mantle8ren esanetan, teknika horiek “inguruan kalte detektagarririk eragin gabe lan egiteko aukera ematen dute”.
Ezagutza
Aralar esploratzeko orain emandako baimenak, beraz, ez dakar hidrogenoa edo helioa ustiatzen hastea, lurpea ezagutzeko lehen fase bat baizik. Datorren urtean, Mantle8k datu eta lagin puntualak bilduko ditu, azterketa geologikoak eta geofisikoak egiteko eta lurraren ereduak eraikitzeko, ondorengo faseetarantz aurrera egitea justifikatzen duten baldintzak dauden zehazteko.
Esplorazioaren emaitzak zehaztuko du konpainiak lan berriak planteatzeko nahikoa zantzu aurkitzen duen. Oraingoz, baimena Nafarroako eta Gipuzkoako azalera zabal batean hidrogeno natibo eta helioaren potentziala ikertzera mugatzen da, tokian bertan esku hartuz, Administrazioak ezarritako baldintzen arabera, inbaditzailea izan gabe eta sarbide berririk ireki gabe.