Maria Chivite Navascues Nafarroako presidenteak “CPEN basoa” proiektuaren 2026-2027 kanpainaren aurkezpenean parte hartu zuen joan den ostiralean, Legardan. Proiektu horren helburua da baso-suteek kaltetutako lursailak eraldatzea eta ekosistemak birsortzea. Irekiera ekitaldian, lehendakariak berretsi du “jasangarritasuna erantzukizun partekatua” dela, eta ekimen horren emaitzak “elkarlanerako eta konpromiso kolektiborako ikasgai” gisa baloratu ditu.
Nafarroako Enpresa Korporazio Publikoak eta Foru Gobernuak antolatuta, Bosque CPEN 2021eko eta 2022ko baso-suteei emandako erantzun gisa sortu zen. Lesakan eta Legardan ingurumena birsortzeko hainbat jarduera egin ziren, eta guztira 36,28 hektarea berreskuratu ziren bi herrietan, 53.937 zuhaitz landatuz. 2026 eta 2027rako proiektuaren etapa berriak 400.000 euroko inbertsioa izango du, Arguedasen (14.448 zuhaitz landatuko dira 18,18 hektareatan) eta Garesen (29.888 zuhaitz 19,13 hektareatan) ekintzak egiteko.
Proiektuaren zuzendaritza teknikoa OREKAN Ingurumen Jarduketarako Sozietate Publikoaren ardurapean dago, eta hainbat enpresa eta erakundek ere parte hartu dute. Ekimenaren hasieratik, Nafarroako Rural Kutxaren laguntza ere izan zen Lesakako eta Legardako proiektuetan, eta laguntza hori orain sendotu egin da Nafarroako Rural Kutxaren Gizarte Ekintzarekin lankidetza hitzarmen bat sinatuz, ekimenaren bazkide estrategiko gisa.
“Gure garaiko ingurumen erronkek erakundeen, enpresen eta gizartearen arteko lankidetza indartzea eskatzen digute”, azpimarratu du Chivitek. Hala, Nafarroako enpresa eta entitate gehiago proposamenarekin bat egitera animatzeko ere baliatu nahi izan du bere esku-hartzea.
Bestalde, Francisco Fernández CPENeko zuzendari nagusiak nabarmendu duenez, proiektuak erakusten du “lankidetza ekintza bihurtzen denean, proiektuek emaitzak sortzeaz gain, hazi, indartu eta gero eta urrunago iristen direla”.
Ekitaldian izan ziren, gainera, José Luis Arasti, Ekonomia eta Ogasuneko kontseilari eta CPENeko ordezkaria; Silvestre Belzunegui, Legardako alkatea; Itziar Imaz, Garesko alkatea; Ladis Satrustegui, Lesakako alkatea; Jose Luis Sanz, Arguedasko alkatea; eta Ricardo Goñi, Nafarroako Rural Kutxako Erakunde saileko arduraduna.
Aurkezpenean, lekukoa eskualdatzeko ekitaldi sinboliko bat egin da ekimenean parte hartu duten herrien artean, eta bertan parte hartu dute Legarda eta Lesakako alkateek, alde batetik, eta Garesko alkateak eta Aguedaseko alkateak, bestetik.
Lehendakariaren hitzetan, “keinu xumea baina sinbolismoz betea” izan da, eta “Bosque CPEN Lesakan jaio zen, Legardan sustraitu zen eta orain hazkunde-etapa berri bati bide eman dio”. Ildo horretan, azpimarratu du ekimen honen barruan sartzen diren berreskuratze-ekintzek “espazio degradatuak birsortzen eta etorkizuneko erronka klimatikoen aurrean erresilienteagoa den Nafarroa eraikitzen” laguntzen dutela.
Arguedasen eta Garesen berreskuratuko diren 37,37 hektarea berriekin, Bosque CPEN ekimenak 73,5 hektarea berreskuratuko ditu eta Erkidegoan landatutako 98.000 zuhaitz berri gaindituko ditu.
Chivite presidenteak azpimarratu duenez, Nafarroak 2021ean eta 2022an jasan zituen baso-suteek “haien prebentzioari garrantzia ematen irakatsi ziguten, baina baita suteak itzaltzen ere”. Ildo horretan, gogorarazi du Nafarroak “oso dispositibo osoa” duela gaur egun, “etengabe hobetzen ari dena eta baso-suteen kasuan ingurune naturalaren eta biztanleriaren kalteberatasuna murriztera bideratuta dagoena”.
Bostehun suhiltzaile profesional
Hala, azaldu duenez, udako baso-kanpainarako, Foru Komunitateak sei helikoptero ditu, horietako lau Nafarroako Gobernuak emandakoak eta bi Trantsizio Ekologikoaren eta Erronka Demografikoaren Ministerioak. Horiek guztiak “lehen aldiz Miluceko eremu basean” daude eskuragarri. Nabarmendu du, gainera, kanpainak Suhiltzaile Zerbitzuko 180 langileren errefortzua duela, iaz baino 21 gehiago, eta eguneko dispositiboa 100 suhiltzaile, kabo, ofizialorde eta brigaden artean dagoela.
Testuinguru horretan, Foru Gobernuak Nafarroako Suhiltzaileen Zerbitzuarekin duen konpromisoa aldarrikatu du, eta 2019tik aurrekontuen inbertsioa % 40 baino gehiago hazi dela eta gaur egun 500 suhiltzaile profesional inguru daudela adierazi du, “inoizko kopuru handiena”.
Bosque CPEN ekimeneko basoak lehengoratzeko jarduerekin batera, proiektuak hezkuntza-dimentsio bat du, lurraldearen iraunkortasuna eta kontserbazioa belaunaldi berriei hurbiltzera bideratua.
Hala, proposamenak eskola-umeei zuzendutako ingurumen-hezkuntzako programa bat du, klima-aldaketaren errealitatea, baso-ekosistemen garrantzia eta natura-ingurunearen kudeaketa iraunkorra ezagutarazteko jarduerak barne hartzen dituena. Ekimen horrek lehen jarduerak osatzen ditu, eta esku hartzeko eremu berrietan garatzen jarraituko da.
Ekimen honekin, CPEN Basoak belaunaldi berriek beren ingurune naturala ezagutu, baloratu eta kontserbatzen parte har dezaten lagundu nahi du.