KamBIO Energia enpresako ordezkaritza batek asteazken honetan Nafarroako Parlamentuan adierazi duenez, biometano proiektuak “ebaluatzea eragozten duen luzamendu bat luzatzea akats larria izango litzateke” Foru Komunitatearentzat. Hala adierazi du Alberto RodrÃguez enpresaren ordezkariak Landa Garapeneko eta Ingurumeneko Batzordearen lan-saio batean, PPNk eskatuta. Bertan, Guillermo RodrÃguez konpainiako project managerrarekin eta Carlos Rubio KamBIO Energiako CEOarekin batera agertu da.
KamBIOk 40 milioi euro baino gehiago inbertituko ditu Nafarroan biometano planta berriak eta landa garapenarekin lotutako proiektuak bultzatzeko. Konpainiaren ustez, ekimen horiek “iraupen luzeko 30 lanpostu zuzen eta zeharkako sor ditzakete, eta milaka nekazaritza hektareari mesede egin, ongarri organikoaren ekoizpenarekin”, zehaztu du hedabideei igorritako ohar batean.
Eremuan modu prekarioan biltegiratu
Alberto Rodriguezek azaldu duenez, Nafarroak “hainbat milioi tona nekazaritzako eta abeltzaintzako hondakin sortzen ditu urtero, kudeatu behar direnak”, eta horien “zati handi bat modu prekarioan biltegiratzen ari da eremuan, eta tratatu gabeko eremuan aplikatzen ari da”.
Bere ustez, “biometanoak Nafarroak gaur egun duen abiapuntua hobetzen du”, izan ere, “dauden hondakinak energia berriztagarri eta material ongarri aprobetxagarri bihurtzen ditu, trazabilitatea ematen du, landa inguruneari lotutako industria sortzen du eta Europa mailan funtzionatzen duen soluzio bat eskaintzen dio lehen sektoreari”.
Nafarroak, esan duenez, “industrializatzeko aukera du teknologia horrekin”, eta “sektore horren garapenak inbertsioa erakar dezake eta landaguneetan enplegu industriala sortu, biztanleria finkatzen lagunduz”. “Nafarroak proiektuak aztertzeko eta baimentzeko biderik eskaintzen ez badu, sektore hori garatzeko aukera galduko du”, ohartarazi du.
Segurtasun juridikoaren alde
Azpimarratu duenez, “segurtasun juridikoak ez du esan nahi edozein espediente onartu behar denik, proiektu bat aurkeztu, ebaluatu eta arrazoizko epe batean erabaki bat hartu ahal izatea esan nahi du”. “Luzamendu luze batek ez du bereizten. Aurrera egitea merezi duten eta ez duten proiektuak berdin geldiarazten dit”, zehaztu du.
Bestalde, Carlos Rubiok nabarmendu duenez, “2022an, Foru Parlamentuak berak aho batez onartu zuen teknologia horren izaera estrategikoa, eta haren garapena sustatzeko esparru bat ezarri zuen”. “Beraz, Nafarroak ez du erregulazio geruza berririk metatu behar proiektu bakoitza aztertu aurretik. Gure ustez, beharrezkoa da teknikariei prestakuntza handiagoa ematea teknologian, landareen ustiapen egokia kontrolatzeko baliabideetan eta herritarren aurrean komunikazio hobea izateko, eta, bereziki, konfiantza handiagoa izatea Europako beste herrialde batzuetan hainbesteko arrakasta izan duen teknologian”, azpimarratu du.
Ebaluatzeko ezagutza
Hori, esan du, “proposatzen dugun bidea da, ebaluatzeko ezagutza, ikuskatzeko bitartekoak eta erabakitzeko epeak”. “Ez dugu proposatzen analisia paralisiarekin ordeztuko duen luzapenik”, adierazi du, “Nafarroak aukera hau ixtea erabakitzen badu, zein alternatiba eskaintzen duen ere erabaki behar du”. “Erabaki ausarta eskatzen dizuegu: ez luzatu luzamendua. Beste herrialde batzuek eraiki duten industria eraikitzeko unea da”, adierazi du.
Abantailak
Ildo beretik jo du Guillermo Rodriguezek, biometano planten funtzionamendua azaldu ondoren: “Ezin da biometanoa blokeatu Nafarroan dagoeneko sortzen diren hondakin organikoen kudeaketan hainbeste abantaila ematen dituen beste irtenbiderik ez dagoenean”.
Erreakzioak
PPNtik, Irene Royok nabarmendu du PPk biometanoaren aldeko jarrera duela, eta “sektore horretan lan ez egitea eta sakontzea aukera galtzea” dela. Haren ustez, “Nafarroak ez lituzke inbertsioak eta enplegua galdu behar izapidetze murriztaileegi edo zalantzazkoegi baten ondorioz”. “Moratoriak araudi bat onartzera gindoazelako onartu ziren, baina araudi hori, gaur egun, ez da inoiz mahai gainean jarri. Eta ez dago ekarriko denaren itxurarik”, zehaztu du.
UPNko Miguel Bujandak adierazi duenez, alderdi erregionalista “ez dago Europan hamarkadak daramatzan teknologia baten aurka”, baina “ez dugu desordenatutako ezarpen bat defendatzen, Nafarroako Gobernuak erraztu duen bezala”. Bere ustez, “une honetan daukagun gatazka sozial, ekonomiko eta enpresarialaren zati handi bat, baita ingurumenekoa ere, kudeaketa politiko kaskar horretatik dator”. Exekutiboak “porrot izugarria” egin duela iritzita, “ez zen luzamendu bat falta izan den arazoa, gobernu lider bat falta izan da”.
PSNren izenean, Carlos Menak esan du “landareak ez direla arazo bat”, baizik eta “Nafarroak hainbeste nekazaritza eta abeltzaintza hondakin kudeatzeko ote duen” eta “hainbeste hektarea ote ditugun”. Horregatik “moratoria sortu da, gelditzeko, ordenatzeko, ikusteko, aztertzeko, ebaluatzeko, ikusteko benetan administrazioan sartu diren espediente horiek guztiak beharrezkoak diren ala ez”. “Gaur egun lan hori ez dago eginda, beraz, beste luzamendu bat beharrezkoa izan daiteke”, esan du.
EH Bilduko Adolfo Araizek “muga argiak, objektiboak eta proportzionatuak” ezartzearen aldeko apustua egin du, “nekazaritza eta abeltzaintzako hondakinen aprobetxamendu energetikoa eta ingurumenaren babesa bateragarri egin ahal izateko”. “Guk bai uste dugu Nafarroak erregulazio bat behar duela. Gure talde parlamentarioa babesten duenetako bat da, ez dakit aldaketarik egin beharko den ala ez, baina jakina, luzamenduaren ideian gaude”, esan du.
Geroa Bairen aldetik, Javier Ollok esan du “inoiz” ez gaudela sistema horren aurka, “horrelako jarduerak ezartzea antolatu nahi dugu”. Horretarako, jarraitu du, “luzamendu bat onartu zen, bere garaian esan genuena denboran urria iruditzen zitzaigula”. “Horrelako planten instalazioa arautu nahi dugu”, adierazi du, “ezarpen arautuaren alde egin ondoren, hainbat faktore kontuan hartuta, hala nola ezartzen den lurzoruak”.
Carlos Guzmán Contigo-Zurekin elkarteko kidearen ustez, “arazoa ez da teknologia bera”, baizik eta “teknologia horren hedapen planifikatu eta ordenatua egitea ahalbidetuko duen ekosistema argi eta arauemaile baten falta”. Guzmanek lurraldeari lotutako “landare txiki eta ertainen eredu” baten alde egin du, autokontsumoa sustatzeko. “Zuek esan diguzue luzamendua luzatzea akats larria izango litzatekeela Nafarroarentzat. Guk esaten dugu luzapen hori ez luzatzea erantzukizun handia izango litzatekeela Nafarroarentzat eta, batez ere, gure landa ingurunearentzat”, azpimarratu du.