Zedarriak erakundeak bederatzigarren txostena aurkeztu du, adimen artifizial fisikoaren eta robot humanoideen agerpenari buruzkoa, eta Euskadik abian dagoen eraldaketa industrialean garaiz kokatzeko hartu behar dituen erabakiak aztertu ditu. Dokumentua ohiko galderan nahita egindako inbertsio batetik abiatzen da: kontua ez da ea robotek enplegua kenduko duten, baizik eta nork egingo dituen lan jakin batzuk biztanleria aktiboa modu iraunkorrean murrizten denean.
Euskadi Europako gizarte zaharrenetako bat da gaur egun. Industria, logistika, eraikuntza edo zainketak bezalako sektoreek zailtasun iraunkorrak dituzte lanpostu hutsak betetzeko, baita hazkunde-testuinguruetan ere. Esparru horretan, txostenak automatizazio aurreratua defendatzen du, aukera industrial eta sozialeko sektore gisa, produktibitateari, ongizateari eta zainketei eusten lagun dezakeena, euskal ereduaren ezaugarri den kohesio sozialari uko egin gabe.
Euskadik dituen teknologia-, enpresa-, talentu- eta inbertsio-gaitasunek aukera ematen digute Europan laborategi bihurtzeko, industria-garapenaren etapa berri honetan erantzuna emango diguten irtenbideak garatzeko. Gertatzen ari diren eta aurreratzen ari diren mugimendu globalek eremu hori etorkizun hurbilean aukera handienetako bat dela adierazten dute, eta Zedarriak adierazten duen bezala, «aukera-leihoa ez da mugarik gabe irekita egongo; ezinbestekoa da orain apustu egitea, lehia globaleko esparru batean tokia hartzeko aukera izateko».
Sei baino gehiago biderkatu zen balorazioa
Robotika aurreratua euskal industriarentzako trakzio-plataforma berria bihur daiteke, automobilgintzak edo aeronautikak izan duten potentzialagatik. Aukera ez da milioika robot fabrikatzea, kate industrial berriaren balio handieneko katebegiak okupatzea baizik: doitasunezko osagaiak, integrazioa, baliozkotzea, ziurtapena, mantentzea eta aplikazio sektorialak. Zedarriak ohartarazi du erabaki-leiho hori ez dela mugarik gabe irekita egongo.
Nazioarteko kapitala sektore honen aldeko apustua egiten ari den abiadura agerian geratu zen 2026ko abuztuan, Unitree Robotics Txina kontinentalean robot humanoideen fabrikatzaile baten lehen burtsa-debutaren protagonista izan zenean, bere lehen saioan sei baino gehiago biderkatu zen balorazioarekin. Txostenaren arabera, merkatuek aurreratu dute robotika aurreratua izango dela hurrengo hamarkadako industria-plataforma handienetako bat.
Sarbide-formulak garatzea
Dokumentuak bederatzi erabaki estrategiko ematen ditu Euskadirentzat, industria-posizionamendutik eta talentu-prestakuntzatik hasi eta segurtasun, subiranotasun funtzional eta legitimitate sozialeraino. Gainera, mota guztietako enpresetan robotizazioaren aldeko apustua egitea proposatzen du, eta ez enpresa handietan bakarrik. Horretarako, ETEentzako sarbide-formulak artikulatzea proposatzen da, hala nola rentinga, erabileragatiko ordainketa edo zerbitzu partekatuak.
Eredu teknologiko edo finantzario hutsen aurrean, Zedarriak Euskadirentzako aukera-eremua identifikatzen du, ‘robotizazio humanista’ gisa definitzen duen testuinguru batean: teknologia aurreratua pertsonen duintasunaren zerbitzura aplikatzea, kalitatezko enplegua, zainketak eta enpresa-sustraitzea. Txostenak planteatzen duenez, orientazio estrategiko horrek berekin dakar lehenik eta behin lan nekagarrienak, arriskutsuenak edo estaltzen zailenak automatizatzea, giza erantzukizuna bermatzea erabaki sentikorretan, eta produktibitate-irabazien zati bat berriz inbertitzea prestakuntzan, prebentzioan eta kohesioan.