Javier Marqués, EEE: “2030erako Energia Estrategiatik urrun gaude”

Energiaren Euskal Erakundeko (EEE) zuzendari teknikoak, Javier Marquések, Euskadi goraipatu du energia eolikoaren sektoreko potentzia gisa, ikuspuntu industrial eta teknologikotik, baina ohartarazi du lurreko parkeen ezarpena atzeratu egin dela eta ‘offshore’ sektorean aurrera egiten jarraitzea espero duela.

Nola definituko zenuke energia eolikoaren egoera Euskadin?
Adibide paradigmatikoa da Euskadi teknologiaren eta industriaren ikuspegitik liderra izatea, eta ingurune atzeratuenetako bat izatea, ‘Onshore’ parke eolikoak instalatzeari dagokionez. Lurrean 150 megawatt ditugu instalatuta, bost parke eolikotan, baita autokontsumorako pentsatutako instalazio txikiak ere, 0,5 megawatteko mendiko babesleku gisa. Euskadiko energia-kontsumoaren % 1 baino ez da eolikoa.

Aixeindar elkartea Euskadin energia eolikoa bultzatzeko sortu zen. Nola baloratzen duzu martxan jartzea?
Azken parke eolikoak duela 10-15 urte inguru instalatu ziren Euskadin, eta, geldialdi handi horren aurrean, Eusko Jaurlaritzak, Energiaren Euskal Erakundearen (EEE) bidez, eta Iberdrola konpainiak parte hartzen duten sozietate bat sortu zen, Euskadin parke eolikoak eraikitzeari bultzada eman nahi diona. Lan horretan ari gara.

Zergatik dago atzerapen hori ezarpenean? Non datza arazoa?
Euskadin nahiko eztabaida dago energia eolikoaren inguruan. Mendietan bakarrik jar daitezke parke eolikoak, eta horietako askok ingurumena babesteko maila batzuk dituzte. Aixeindarren uste dugu bateragarria dela zonalde altuetako biodibertsitatea mantentzea eta energia hori bultzatzea. Zenbait lekutan, klima-aldaketaren aurkako borrokari dagokionez, tirabirak izaten dira helburu horiek lortzeko. Eta nik esango nuke egoera horretan gaudela hemen.

Orain, gizartea lau parkeren tramitazioan ari da lanean. Zein fasetan daude?
Ingurumen-tramitazioa da gakoa, eta une honetan aurrera egiten ari da. Proiektuen tamainaren arabera, batzuk Trantsizio Ekologikoko Ministerioaren bidez izapidetzen dira, eta beste batzuk Eusko Jaurlaritzaren bidez. Lau Araban eraikiko dira – Azazetan, Iturrietako Mendietan, Arkamon eta Labrazan –, eta 250 megawatteko edukiera eolikoa instalatuko da guztira. Parke hauen ezarpenarekin, gaur egun instalatuta dagoen potentzia hiru aldiz biderkatzera irits gaitezke, 150 megawattetik 400 megawattera pasatuz. Hala ere, oraindik urrun egongo ginateke 2030erako Euskadiko Energia Estrategian jasotako helburutik, 700 megawatt inguru planteatzen baititu.

Zer posiziotan dago Euskadi ‘offshore’ energia eolikoari dagokionez?
Euskadi munduko liderra da. Zenbait enpresa plataforma flotatzaileak garatzen ari dira; aurreratuena Saitecekoa da, eta Bimepen jarriko du, EEEk sustatutako ikerketa-azpiegitura batean, Armintzan. Enpresen eskura jartzen dugun azpiegitura da, bertan entseguak egin ditzaten.

Uste duzu merkatu handia dagoela ‘offshore’ -aren inguruan?
Bai, mundu mailan merkatu handi bat zabaltzen ari da eta, gainera, Saitec-en proiektu pilotuaren ondoren ekimen berrietan aurrera egingo da. Izan ere, 2030erako Estrategian beste urrats bat egitea planteatzen da, pilotu batetik erakustaldi-proiektu bat egitera pasatzea, 50 megawatteko bost errota dituen parke eoliko txiki bat egitea. Garapen masiboagorako bitarteko urratsa litzateke, unitate kopuru handiagoarekin. Ziurrenik, itsasoko eolikoak pisu handiagoa izango du Estrategia berrian.