Euskadi eta Akitania, ikerkuntzan erreferente Euskampusi esker

Euskampus Fundazioak, Euskal Herriko Unibertsitateak (UPV/EHU), Donostia International Physics Centerrek (DIPC), Tecnalia Teknologia Ikerketarako Zentroak eta Bordeleko Unibertsitateak osatzen duten erakundeak, 10 urte bete ditu datorren hamarkadarako asmo handiko plan estrategiko bati ekin dionean, lortutakoa sendotzeko eta nazioarteko dimentsioa handitzeko. Plan Estrategiko berriaren helburua da 2030ean Euskampus Fundazioa Europan erreferentziazko erakunde bihurtzea, goi-mailako hezkuntzan, ikerketan eta berrikuntzan diziplinarteko lankidetza sustatzeko, nazioarteko eragin-perimetroa indartuz.

Azken batean, helburua guztion onerako laguntza ematea da, EHUren, Bordeleko Unibertsitatearen, DIPCren eta Tecnaliaren arteko lankidetzaren bidez, tokiko eta nazioarteko beste erakunde batzuekin batera, erakunde bakoitzaren interes partikularretatik harago. Plan Estrategikoaren helburua Nazioarteko Bikaintasunaren Mugaz Gaindiko Campusa sendotzea da, lurraldeari balioa emateko eta Euskadi eta Akitania Berria nazioarteko bikaintasuneko lurralde baterantz eboluzionatzen lagunduko duten tresna eta aldaketa estrukturalak sustatzeko.

Hona hemen Plan Estrategikoak 2025erako finkatzen dituen emaitza garrantzitsuenetako batzuk: Ikerketarako 4 laborategi bateratu berri sortzea (Joint Research Laboratories, JRL), lankidetzako mugaz gaindiko 5 laborategi berri sortzea, Tecnaliaren eta EHUren partaidetza duten Europako proiektuen kopurua bost aldiz biderkatzea, hamarreraino iritsiz, Euskampusek sustatutako dinamiketan parte hartzen duten UPV/EHUko taldeen kopurua bikoiztea, ezagutza arlo guztietan talde guztien % 40ra iritsiz, EHUren eta Bordeleko Unibertsitatearen artean defendatutako tutoretza partekatuko 100 tesira iristea, egungo kopurua bikoiztuta, Bi unibertsitateen arteko baterako tituluen kopurua bikoiztea, egungo 7 tituluetatik 14ra igaroz, 6 ezagutza-komunitate sortzea eta kudeatzea, UPV/EHUko, Bordeleko Unibertsitateko, Tecnaliako eta DIPCko 1.000 ikertzaile baino gehiago tartean sartuz, Euskadiko 2030 Zientzia, Teknologia eta Berrikuntza Plana hedatzen lagunduko duten 5 misio abian jartzea. Misio horietan UPV/EHUko, Bordeleko Unibertsitateko, Tecnaliako eta DIPCko 500 ikertzailek baino gehiagok parte hartuko dute, eta beste erakunde batzuetako 200 pertsonak baino gehiagok parte hartuko dute, UPV/EHUko eta Bordeleko Unibertsitateko 1.000 ikaslek baino gehiagok Euskampus komunitate eta misioetan parte har dezaten bultzatzea. Mugaz gaindiko lankidetzarako 100 topaketa baino gehiago egitea, bi unibertsitateetako 2.000 ikertzaile eta 1.000 ikasle baino gehiago tartean sartuz.

10 urteko bikaintasuna lankidetzan

Euskampus Fundazioa, jatorrian, UPV/EHU buru duen Euskampus – CEI Euskampus Nazioarteko Bikaintasun Campuserako bihurketa Proiektua bultzatzeko sortu zen, Tecnalia eta DIPCrekin aliantza estrategiko baten esparruan.

Nazioarteko panel batek 2015ean CEI Euskampus proiektuaren ebaluazioan kalifikazio gorena eman ondoren, Euskampus Fundazioak proiektu horretan abian jarritako jarduera kooperatibo nuklearrak garatzen jarraitu zuen: ezagutza-poloen Erkidegoa (gai zehatzetan lankidetza sustatzeko ikerketa-taldeak) eta Euskampus-Bordeaux Mugaz Gaindiko Campusa.

Hamar urte hauetan, hainbat diziplinatako UPV/EHUko ikerketa-taldeen % 20 inguruk eta tokiko eta nazioarteko 20 erakundek baino gehiagok (UPV/EHUz gain, Tecnaliak eta DIPCk) parte hartu dute ezagutza-poloen dinamika kooperatiboan. Euskampus Fundazioak 4 milioi euro inguruko inbertsioa egin du 2012tik, 100 kooperatiba-jarduera baino gehiago bultzatzeko (tokiko eta nazioarteko ikerketa-proiektuak, graduondoko prestakuntza-eskaintza berria, ezagutzaren transferentzia eta gizarteari zabalkundea), udako 4 ikastaro, eta, Tecnaliaren ekimenez, 5 ikerketa-laborategi bateratu (JRL) martxan jartzea, besteak beste, adimen artifizialean, farmazia-ingurunearen aurkako erresistentzia jasangarrietan, energia berriztagarrietan, bio-adimenetan, energia berriztagarrietan…

Era berean, 2020an, erronketara bideratutako formula kooperatibo berri batekin esperimentatzen hasi zen: Euskampus misioak. Abian jarri zen COVID19 Euskampus erresilientzia Misioa, 4 erronkari zuzendua, diziplinarteko 9 lankidetza-proiektu mugiaraziz eta UPV/EHUko, DIPCko, Tecnaliako eta Bordeleko Unibertsitateko 60 ikertzaile baino gehiago inplikatuz, Euskampus Fundazioaren 234.000 euro inbertituz.

Euskampus-Bordeaux Mugaz Gaindiko Campusak 100.000 ikasle baino gehiago eta irakasle eta ikertzaileen 9.000 pertsona inguru biltzen dituen unibertsitate eta ikerlari komunitate zabala hartuko du gaur. Orain arte, graduondoko 7 titulazio ditu batera; mugaz gaindiko 4 lankidetza-laborategi (LTC) jarri ditu martxan, nanozientziaren, fabrikazio aurreratuaren, matematika aplikatuaren eta hormigoi jasangarrien arloetan; hezkuntza berriztatzeko proiektu apurtzaile bat garatu du (Ocean i3); 50 tesi baino gehiagoren defentsa bultzatu du kotutoretza-erregimenean; 3 proiektu sinbional sustatu ditu, eta 300 argitalpen zientifiko baino gehiago egin ditu. Euskampus Fundazioak 2 milioi euro inbertitu ditu Mugaz Gaindiko Campusa garatzeko. Lankidetza handiko lan hori 2018ko azaroan aitortu zen, UPV/EHUk eta Bordeleko Unibertsitateak Elkarrizketa Saria jaso zutenean. Gainera, Euskampus Fundazioak asko lagundu du Europako Enlight Unibertsitatea sortzen. Bi unibertsitateek parte hartzen dute unibertsitate horretan, eta mugaz gaindiko campusean garatutako planteamendu partekatuarekin sartu dira.

Nabarmentzekoa da, urte hauetan, UPV/EHUren eta Tecnaliaren arteko lankidetza-esparru berri bat bultzatu duela Euskampusek, eta balio izan duela eragin zientifiko-teknologiko handia sortzeko, bi erakundeek I+G katean duten osagarritasunetik abiatuta. Akordioari esker, urteotan bikoiztu egin da ekoizpen zientifikoaren jarduera lankidetzan, 120 ikertzaile biltzen dituzten 4 JRL bultzatuz, teknologia-gela berriak sortuz, 50 kotesi baino gehiagotan lankidetzan arituz eta 102 proiektu bultzatuz.

Azken batean, Euskampus diziplinarteko eta agente anitzeko lankidetzaren entitate katalizatzaile bihurtu da, eta bere bazkide estrategikoen kolidergoa sustatzen du lurralde-garapenean eta nazioarteko proiekzioan, eta balio sozioekonomiko handiko tokiko erantzunak eragiten dizkie erronka globalei.